is columnist voor de Volkskrant
Twee weken geleden verscheen er een artikel van schrijfster Carolien Spaans in Volkskrant Magazine, waarin ze schreef dat ze altijd fan van mannen was geweest, maar geen relatie meer wilde, ‘nu niet en vermoedelijk nooit niet’. Na veertig jaar liefdesdienst, zoals zij dat noemde, verloor ze na het beëindigen van haar laatste relatie ‘zomaar alle belangstelling voor het andere geslacht’. Geen relatie meer hebben leverde haar vrijheid op, rust, zelfrespect en autonomie.
Dat artikel besprak ik met diverse mensen die toevallig allemaal vrouwen waren, want het, met een vies woord, prikkelde ons. Zou Spaans iets op het spoor zijn? Was er echt een ‘groeiende groep vrouwen’ die geen relaties meer wilde, zoals het magazine in de lead van het stuk ronkte? Of was ze gewoon het daten zat? Óf in die befaamde en inmiddels overal uitgemolken overgang terechtgekomen, waar ze zelf overigens niet over schreef?
Ik las haar nieuwe boek Ga terug naar start, waar het artikel een voorproef uit was. Het ging niet alleen over de verloren belangstelling, maar over haar leven, met haar zoontje, na de dood van haar man Jean, die tien jaar geleden bij een skiongeluk om het leven kwam toen hun kind nog een baby was.
Ga terug naar start, daar kom je tijdens het lezen achter, gaat niet over ‘bij een groeiende groep vrouwen’ horen die geen zin meer heeft in een relatie met een man, maar over iemand die haar grote liefde is verloren. In het begin van het boek lijkt Spaans een nieuwe liefde gevonden te hebben, ‘de dokter’, maar als die haar na korte tijd midden in een weiland ten huwelijk vraagt – ‘We fietsen richting de eenzame boom en nu zie ik een meisje met een harp zitten’ – beseft ze dat ze dat niet wil. ‘Te snel, te vroeg, te weinig, te veel, te groot.’
Het is zo’n weinig-maar-toch-veel-zinnetje waar Spaans heel goed in is. Over de vervelende autoverkoper die dwingend vraagt waar haar man is: ‘De snelle blik van boven naar beneden, yep, een vrouwtje, zonde van die rare broek.’ Over getrouwde vrouwen die achterdochtig hun armen om hun echtgenoot heen slaan als Spaans in een vakantieoord een babbeltje met ze maakt: ‘Alsof jouw saaie man met zijn suffe loafers ooit kan tippen aan de mijne.’ Over haar eeuwige vraag hoe alles zou zijn geweest als haar man nog had geleefd. ‘Misschien zou hij ook wel loafers hebben gekocht.’ Hij zou op vakantie zeker haar rug hebben ingesmeerd, denkt ze, ‘maar niet goed genoeg’.
Hij was de enige passende deksel op haar pot, schrijft Carolien Spaans. Niks geen groeiende groep vrouwen. Gewoon één vrouw, haar rouw, haar deksel.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Source: Volkskrant columns