De Zitting Legale pijnstillers die illegaal worden verhandeld, maken volgens het OM steeds vaker slachtoffers. In een loods van Tom J. werden zulke pillen gevonden. Maakt dat van hem een drugshandelaar die de cel in moet?
Hij lijkt zich van geen kwaad bewust, Tom J., als hij op 11 december 2023 de inspecteurs van de gemeente rondleidt in een loods op een bedrijventerrein in Zoetermeer. De 33-jarige Tom heeft de loods eerder dat jaar gehuurd, vertelt hij de inspecteurs.
Hij komt er regelmatig om de post op te halen. Dan ziet hij dat in de loods aan auto’s wordt gesleuteld. Omdat de verhuurder klachten ontvangt over geluids- en stankoverlast, vraagt Tom de monteurs om rekening te houden met de buren.
Maar dat heeft niet geholpen. Daarom heeft hij nu de inspectie op bezoek. Als ze op de eerste verdieping emmers en pannen vinden met daarin roze vloeistof en blokken, reageert Tom verrast. Hij weet niet wat dit is. En alle dozen die in de loods worden opgeslagen? Tom heeft geen idee wat daar inzit, vertelt hij de inspecteurs.
De inspecteurs hebben wel een vermoeden. Gezien de aangetroffen gasflessen, jerrycans met fosforzuur en aceton en dozen met BMK-glycidezuur, denken ze dat hier amfetamine en xtc worden geproduceerd. En niet zo’n beetje ook, gezien de vele honderden kilo’s chemicaliën die in de loods liggen.
Bij nader onderzoek worden ook achthonderdduizend pillen aangetroffen met daarin de stof pregabaline, een pijnstiller die wordt voorgeschreven bij zenuwpijn, epilepsie en angstgevoelens, en volgens de Jellinek-kliniek ook als drug wordt gebruikt.
Als Tom in 2024 door de politie wordt aangehouden, houdt hij vol dat hij niet wist dat er in de loods drugs werden geproduceerd. Ook van de medicijnen was hij niet op de hoogte, zegt Tom. De officier van justitie denkt daar anders over en vervolgt hem voor drugshandel en overtreding van de geneesmiddelenwet.
Nog geen week voor de inspectie van de loods zijn op Schiphol bijna een miljoen pillen onderschept, besteld op naam van het elektronicabedrijf van Tom. De pillen, afkomstig uit India, bevatten tramadol, een sterke pijnstiller die onder de Opiumwet valt en alleen op doktersrecept wordt verstrekt.
Bovendien blijkt uit camerabeelden dat Tom regelmatig aanwezig is in de loods in Zoetermeer, en niet alleen om de post op te halen. Zo is op beelden te zien dat Tom ’s nachts met een heftruck een pallet naar binnen brengt met zwarte jerrycans met doodskoppen erop.
Ook heeft Tom camera’s in de loods geïnstalleerd waarmee hij bijna dagelijks vanuit huis volgt wat er gebeurt. Bovendien gebruikt Tom een speciale telefoon waarmee hij versleutelde berichten verstuurt naar de gebruiker van de loods. Alles wijst volgens het OM op zijn betrokkenheid bij strafbare feiten.
Tom zucht tijdens de behandeling van zijn zaak als de rechter vraagt naar de identiteit van de gebruiker van de loods. Die vraag kreeg hij na zijn arrestatie ook al van de politie. Tom praat zacht en komt onzeker over. In combinatie met zijn ietwat sjofele kleding oogt hij niet als een doorgewinterde drugscrimineel.
„Ik heb overwogen het wachtwoord van die speciale telefoon aan de politie te geven, maar ik durfde niet”, zegt Tom tegen de rechter. „De gevolgen voor mijn gezin en anderen zijn niet te overzien. Mogelijk wordt een hele organisatie blootgelegd. Ik ben kwetsbaar en voel me niet veilig.” Tom vertelt wel dat hij de man in 2021 heeft leren kennen. Tom heeft toen geld van hem geleend voor de start van zijn bedrijf. Hoewel dat goed loopt, heeft hij zijn schulden pas recent afgelost.
De officier van justitie hoopt dat Tom „niet lichtzinnig heeft besloten” de naam van de man niet te geven. „Wij hebben geen gebruiker of organisatie gevonden en daarom houden we verdachte verantwoordelijk voor alle spullen die in de loods zijn aangetroffen.”
”Voor de onderschepte tramadol-pillen ligt de strafeis gezien de richtlijnen op vijf jaar cel”, aldus de officier. „Dat is nog los van het drugslab.” Maar omdat hij geen relevant strafblad heeft, eist de officier twee jaar cel waarvan zes maanden voorwaardelijk.
De advocaat spreekt van „een atypische zaak”. „Je ziet niet vaak dat verdachten zoveel verklaren en daarmee ook zichzelf belasten.” Volgens de raadsman is Tom „naïef en dom geweest” en draait de strafzaak om de vraag of hij ”de kwade genius is” of zich heeft laten gebruiken.
Volgens de advocaat is het laatste het geval en blijkt uit niets dat Tom betrokken was bij het drugslab of de illegale handel in medicijnen. Juridisch betekent dat volgens hem dat Tom geen medepleger is, maar op zijn best een medeplichtige. Een verschil met grote gevolgen voor de strafmaat: volgens de advocaat past bij het handelen van Tom hooguit een voorwaardelijke straf.
Zelf toont Tom zich schuldbewust. „Het spijt me. Als het kon zou ik het allemaal terugdraaien.” Hij vraagt de rechtbank nadrukkelijk om rekening te houden met zijn persoonlijke omstandigheden.
Hij draagt de verantwoordelijkheid voor de zorg van zijn vrouw, die serieuze psychische problemen heeft, zijn dochter en stiefdochter. „Ik heb werk en kan mijn gezin onderhouden, maar de situatie is fragiel.” Tom vreest dat hij bij een onvoorwaardelijk celstraf zijn huis kwijtraakt, met alle gevolgen van dien.
De rechtbank stelt vast dat Tom verantwoordelijk moet worden gehouden voor zeer ernstige feiten: drugsproductie en de invoer van pillen die als harddrugs zijn gekwalificeerd. Daar past volgens de rechtbank geen voorwaardelijke celstraf bij, zoals Tom en zijn raadsman hebben bepleit.
De rechtbank houdt wel rekening met het psychosociaal functioneren van Tom, die volgens de reclassering „naïef en beïnvloedbaar” is en daarom soms „impulsief” handelt. Ook zijn gezinssituatie is aanleiding tot strafmatiging. Daarom krijgt Tom, in lijn met de eis van het OM, een straf opgelegd van twee jaar cel waarvan zes maanden voorwaardelijk.
Maar voor wie de pillen waren en hoe het is gelukt om ze zonder vergunning te kopen; daarop komt geen antwoord.
In deze rubriek beschrijven verslaggevers elke week een rechtszaak.
Source: NRC