Deze week moet de Amerikaanse journalist Don Lemon zich melden bij de rechtbank. Het voormalige CNN-gezicht wordt vervolgd vanwege zijn aanwezigheid bij een anti-ICE-protest in een kerk in Minnesota. Volgens Lemon zelf is het een simpele zaak: ‘Ze willen journalisten het zwijgen opleggen.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
‘De president van Amerika is een racist. Maar dat wisten we al.’ Met die zin opende Don Lemon in 2018 zijn avondshow op CNN, nadat president Donald Trump landen als Haïti en El Salvador ‘shithole-countries’ had genoemd. Het was niet de laatste keer dat Lemon zich fel uitsprak tegen de Amerikaanse president: tijdens Trumps eerste termijn ontpopte Lemon zich tot een van diens meest zichtbare critici op de Amerikaanse televisie.
Maar nu Trump terug is voor een tweede termijn, lijkt Lemon daar niet langer mee weg te komen. Op vrijdag 30 januari werd hij in zijn hotel in Los Angeles gearresteerd. ‘Ik stond voor de lift toen agenten me grepen’, vertelde hij later op televisie. Volgens justitie had Lemon enkele dagen eerder de religieuze vrijheden van kerkgangers geschonden door aanwezig te zijn bij een protest tegen immigratiedienst ICE in Minnesota.
Op zijn YouTubekanaal, met ruim 1,3 miljoen volgers, deed Lemon live verslag van het protest. Hij interviewde daar demonstranten, kerkgangers en de pastoor, die een hoge functie binnen ICE zou bekleden. Volgens justitie was Lemon daar als activist. Volgens Lemon was hij er enkel en alleen in zijn rol zoals hij die al dertig jaar vervult: als journalist.
Samen met Lemon werden nog acht anderen in verband gebracht met het protest en gearresteerd, onder wie ook een collega: de onafhankelijke journalist Georgia Fort. Lemon werd op de dag van zijn arrestatie nog vrijgelaten en zal volgens zijn advocaat in de rechtbank zijn onschuld bepleiten. ‘Ze proberen journalisten het zwijgen op te leggen, maar ik zal niet zwijgen’, zei Lemon na zijn vrijlating.
De zaak heeft brede zorgen gewekt onder juristen en persvrijheidsorganisaties. Een coalitie van veertig journalistieke- en persvrijheidsgroepen noemde het een principiële kwestie: ‘Dit moment gaat verder dan de arrestatie van twee journalisten’, lieten zij weten. ‘Het gaat om de vraag of het Eerste Amendement nog betekenis heeft wanneer berichtgeving ongemakkelijk is voor de machthebbers.’ Fort vatte het bondig samen: ‘De journalistiek staat voor het gerecht.’
Tegelijkertijd blijkt de Trump-regering weinig onder de indruk van de kritiek en houdt vast aan hun aanklachten. Minister van Justitie Pam Bondi benadrukte dat ‘onder het leiderschap van president Trump iedereen het recht heeft om vrij en veilig te kunnen bidden’. Over Lemons arrestatie plaatste het Witte Huis een foto op X, met als bijschrift ‘when life gives you lemons...’ gevolgd door een emoji van twee ketenen.
Voor de 59-jarige Lemon is de rechtszaak een nieuw hoofdstuk in een turbulente carrière, waarin hij al vaker zelf onderwerp van het nieuws was. Hij groeide op in een religieus gezin in Louisiana en zette zijn eerste stappen in de lokale journalistiek in buurstaat Alabama. Als jonge Republikein stemde hij op Ronald Reagan, maar leek met de jaren te veranderen van politieke koers.
Zijn talent voor presenteren en zijn scherpe analyses brachten hem in 2006 bij CNN. Daar nam hij in 2014 het primetimeprogramma CNN Tonight over en groeide uit tot een van de eerste openlijk homoseksuele, zwarte nieuwsankers op nationale televisie. Na de moord op George Floyd in 2020 werd zijn programma een centrale plek voor het nationale gesprek over raciale ongelijkheid. Zijn kijkcijfers stegen naar recordhoogtes: 2,4 miljoen kijkers op de late avond.
Alles leek op rolletjes te lopen, tot februari 2023. Lemon werd kort van de buis gehaald na een seksistische opmerking over voormalig gouverneur Nikki Haley, die op dat moment kandidaat was voor de Republikeinse presidentsnominatie: ‘Nikki Haley is niet meer in haar prime. Sorry, maar vrouwen zijn in hun prime in hun twintiger, dertiger en misschien veertiger jaren’, had Lemon tijdens een uitzending gezegd. Haley was toen 51.
Lemon maakte zijn excuses, maar moest toch na enkele maanden vertrekken bij CNN. Hij klaagde de zender aan wegens zijn ontslag, CNN schikte voor 24,5 miljoen dollar. Met die vergoeding op zak verliet Lemon de traditionele televisie, maar allerminst de journalistiek. Hij ging volledig onafhankelijk verder en werd een van de eerste tv-journalisten die een eigen programma produceerde via socialemediaplatforms. Terwijl traditionele media steeds voorzichtiger werden vanwege de dreiging van Trump om zendlicenties te beïnvloeden, werd Lemon alleen maar kritischer richting de Trump-regering.
Met de rechtszaak keert Lemon terug in de spotlights van het Amerikaanse medialandschap. Zijn arrestatie lijkt hem weinig te deren; afgelopen week legde hij zijn volgers op Instagram uit waarom ‘Trump een varken is’. Zijn advocaat zegt dat Lemon de aanklachten krachtig zal bestrijden, zelf is hij ook duidelijk over de rechtszaak: ‘Ik heb er zin in; laat maar komen.’
3x DON LEMON
In 2024 tekende Lemon een contract met X om daar zijn programma uit te zenden; de samenwerking eindigde kort nadat Lemon een interview had opgenomen met eigenaar Elon Musk.
Lemon deelde tijdens een CNN-uitzending in 2010 publiekelijk dat hij als kind seksueel misbruikt was door een kind van een familievriend.
Lemon woont in New York met zijn man Tim Malone, een vastgoedmakelaar gespecialiseerd in luxe huizen en appartementen. Ze hebben twee honden.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant