Zondag treffen FC Utrecht en Feyenoord elkaar in de eredivisie, twee ploegen die momenteel het spoor bijster zijn. Voor een van beide coaches – de ervaren Ron Jans en de onervaren Robin van Persie – zou het wel eens bijltjesdag kunnen worden.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Was er een ranglijst geweest van eredivisietrainers die bij mediaoptredens het meest lachen, dan hadden Feyenoord-coach Robin van Persie (42) en FC Utrecht-coach Ron Jans (67) lang stijf bovenaan gestaan. De twee ademen enthousiasme over het spel en over hun vak, en staan optimistisch in het leven; er is weinig voor nodig om de mondhoeken te laten krullen.
FC Utrecht - Feyenoord, komende zondag, wordt voor Van Persie en Jans echter een bitter gevecht om baanbehoud. Hun clubs verliezen de laatste maanden te veel wedstrijden. Messen zijn geslepen, pennen in gif gedoopt.
Dat laat zijn sporen na. Van Persies ogen spuwen tegenwoordig soms ouderwets vuur richting journalisten. Die van Jans werden vochtig na het verlies tegen Celtic, vorige week donderdag, al kwam dat ook doordat het zijn laatste Europese wedstrijd als trainer was.
Om de harde cijfers kunnen ze niet heen. Van de laatste veertien wedstrijden won FC Utrecht er maar één, een bekerduel tegen eerstedivisionist TOP Oss. De club staat twaalfde, precies tussen de play-offs om degradatie en die om Europees voetbal.
Bij Feyenoord gingen er van de laatste achttien wedstrijden elf verloren. Van Persie wilde voor de titel gaan, maar staat zeventien punten achter PSV en is door NEC virtueel gepasseerd in de strijd om plek twee. Beide clubs werden bovendien roemloos uitgeschakeld in het beker- en Europa League-toernooi.
Waarom hun trainers nog niet ontslagen zijn? Jans trok FC Utrecht eind 2023 uit het slop en boekte vorig seizoen een recordaantal punten (64). Grootaandeelhouder Frans van Seumeren zei in 2024 in de Volkskrant dat hij ‘als een kind zo blij’ was met Jans. Eindelijk was na Erik ten Hag een nieuwe ideale trainer gevonden. Maar Van Seumeren stelde later ook dat hij niet meer terug wil naar de middenmoot.
Jans kondigde begin januari aan dat hij na dit seizoen stopt als trainer. Misschien had hij dat niet moeten doen, krijgt hij zijn ploeg daarom niet meer aan de praat. Maar mogelijk wordt hij juist daarom nu (nog) gespaard. Jans met ontslag zijn pensioen insturen, dat zal Van Seumeren moeilijk vinden.
Feyenoord stelde een jaar geleden met Van Persie een trainer aan die in alle geledingen goed lag. Nou ja, in de jeugdopleiding vonden sommigen hem vrij eigenwijs, daar was hij drie jaar trainer geweest.
Maar na het mislukte avontuur met de modernistische Deen Brian Priske en de opleving onder de Rotterdamse jeugdtrainer Pascal Bosschaart pleitte vooral de raad van commissarissen voor de oud-aanvaller. Van Persie was bij Feyenoord opgegroeid en doorgebroken, maar had vooral veel goodwill gekweekt met zijn terugkeer begin 2018.
Jans versus Van Persie is ervaring versus onervarenheid: Jans begon in 2002 als hoofdtrainer bij FC Groningen, Van Persie in 2024 bij SC Heerenveen. Om succesvol te kunnen zijn heb je ervaring nodig, wordt nu overal geroepen. Kijk naar Peter Bosz, kampioenenmaker bij PSV. Of naar de lange route die Guus Hiddink, Leo Beenhakker en Dick Advocaat aflegden om gerespecteerde trainers te worden.
Maar er zijn ook genoeg voorbeelden van succesvolle onervaren trainers. Arne Slot wist AZ direct te betoveren. Kees van Wonderen en Paul Simonis stuntten direct met Go Ahead Eagles, net als Anthony Correia dit seizoen met Telstar. En hoeveel ervaring als hoofdtrainer had Louis van Gaal nou toen hij bij Ajax begon? Om nog te zwijgen over het instantsucces van Xabi Alonso, Julian Nagelsmann en Zinedine Zidane in het buitenland.
En ging het met de ervaren coaches Alfred Schreuder en Maurice Steijn nou zo geweldig bij Ajax? Pakt Fred Grim zo veel meer punten in de competitie dan John Heitinga? (Antwoord: nee, minder zelfs.) Ging het onder Advocaat, na een geweldig begin, eigenlijk niet vrij dramatisch bij Feyenoord in diens laatste seizoen? (Kijk voor het antwoord de documentaire Dat ene woord – Feyenoord nog maar eens terug.)
Ron Jans, veruit de meest ervaren trainer in de eredivisie, heeft het nu dus ook moeilijk gekregen bij FC Utrecht. Maar diezelfde Jans bleek als grasgroene hoofdcoach direct een schot in de roos bij FC Groningen.
Een overeenkomst is er ook. Jans en Van Persie hebben allebei de gave van het woord, het zijn meesterlijke communicators, zelfs in crisistijden. Anderzijds is het de vraag of ze hun eigen ploeg nog kunnen raken na zo veel nederlagen. Telkens brokkelt de geloofwaardigheid verder af als wedstrijdbesprekingen (of game plans, zoals Van Persie zegt) totaal niet uitkomen.
Het aantal blessures is extreem hoog, vooral bij Feyenoord. Dat is geen exclusief Van Persie-effect; het begon vorig seizoen al in de voorbereiding onder Priske. FC Utrecht werd slachtoffer van het eigen succes, het kwalificeerde zich voor de Europa League, maar moest daarin te veel op de tenen lopen. Omdat je in dat toernooi op donderdag speelt, hadden beide trainers vaak maar een dag om de moraal op te monteren en moesten ze op wandeltempo trainen voor de volgende competitiewedstrijd.
Van Persie hield voortdurend de moed erin en vergrootte de lichtpuntjes vakkundig uit. Hij brak zelfs een lans voor Gonçalo Borges, de peperdure aanvaller die oogt als een beginneling. Maar na het schrijnende verlies van vorige week tegen PSV (3-0) oogde hij voor het eerst serieus aangeslagen, moedeloos zelfs, en stak de hand diep in eigen boezem.
Hem valt ook genoeg te verwijten. De aanvoerdersband ging van arm naar arm en eindigde bij de beoogde reservekeeper Timon Wellenreuther, als teken van een totaal verstoorde hiërarchie. Het lukt Van Persie en zijn vele assistenten ook maar niet het elftal compact over het veld te laten bewegen. International Quinten Timber hekelde openlijk zijn managementstijl. Van Persie heeft het geluk dat bestuursleden hun geloofwaardigheid verliezen als ze hem ontslaan; vandaar dat die dat moment blijven uitstellen.
Jans heeft vergelijkbare problemen. Een zwaar programma, blessures, onrust in de spelersgroep, verdedigers die angst hebben om aan te sluiten, slechts één speler (nota bene linksback Souffian El Karouani) die constant kansen creëert, een kritische routinier (Sébastian Haller) die zelf ook lang niet altijd levert.
Net als bij Feyenoord kwam er bij FC Utrecht in de voorbije transfermaand vers (maar goedkoop) bloed. De club doorbrak afgelopen weekeinde tegen Heerenveen de reeks nederlagen (zes, een record) met een gelijkspel, maar het spel is net als bij Feyenoord meer gebaseerd op strijdlust dan op voetbalontwikkeling.
Een Waterloo in Utrecht zou in zekere zin de cirkel rondmaken voor Van Persie. In de Domstad maakte hij acht jaar geleden zijn rentree op de Nederlandse velden, na een langdurige succesvolle buitenlandse reis. Zelfs het thuispubliek klapte voor hem; hij was erdoor geroerd.
Jans kende een van zijn mooiste momenten als speler tegen Feyenoord. In de Kuip maakte hij ooit als linksbuiten van PEC Zwolle een hattrick, de wedstrijd eindigde in 5-5. Die uitslag is gezien de defensieve malaise bij Feyenoord en FC Utrecht ook zondag niet ondenkbaar. En wellicht is het een reddingsboei voor beide positivo’s.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant