DEN HAAG - De komst van ruim 440 asielzoekers en 40 statushouders naar de Sportlaan in Den Haag blijft de gemoederen bezig houden. In het voormalige ziekenhuis moet ook een grote groep jongeren komen wonen, samen met veel andere kwetsbare mensen. Een recente tv-uitzending heeft de angst dat het misgaat, aangejaagd. Maar in de Haagse politiek vindt niet iedereen die terecht.
Verkrachtingen, geweld, schreeuwpartijen en angstige bewoners. Dat is het beeld dat blijft hangen na een recente uitzending van het tv-programma Zembla over een project in Amsterdam waarbij statushouders samen met studenten woonden, blijft hangen.
Vooral het gebrek aan screening van de nieuwe bewoners vooraf en de vermeende gelijkenissen met de situatie in Den Haag, volgens sommigen een samenstelling die zelfs 'nog veel meer uit het lood is dan in Amsterdam', geven aanleiding tot zorg bij buurtbewoners.
Dat blijkt als Omroep West rondvraagt. Volgens de gemeente zijn de situaties niet verglijkbaar. Maar hoe kijkt de lokale politiek hiernaar? Wij vroegen het de drie grootste partijen in de Haagse gemeenteraad.
D66 noemt het afschuwelijk wat er in Amsterdam is gebeurd. 'Onverteerbaar', zegt raadslid Marije Mostert. Maar volgens haar zijn de situaties niet met elkaar te vergelijken. 'De opzet van de projecten en de inzet van begeleiding, toezicht en sociaal beheer is heel anders georganiseerd.'
'Op de locatie Sportlaan heb je gescheiden gebouwdelen. Het succes van de Sportlaan zal natuurlijk nog moeten blijken en staat of valt met een goede begeleiding en dagbesteding. Er is nauwe samenwerking in het operationeel veiligheidsoverleg. Zodra een bewoner voor problemen zorgt zal er dan ook direct opgetreden moeten worden en duidelijke sancties moeten worden opgelegd', voegt ze eraan toe.
Mostert laat weten op dit moment niet bezorgd te zijn. 'Enerzijds omdat de opzet van de projecten niet te vergelijken is en omdat ik ervan overtuigd ben dat de begeleiding, sociaal beheer en toezicht in Den Haag beter geregeld wordt. Daarnaast gebeurt de inhuizing gefaseerd en kunnen we dus bijsturen waar nodig.'
Toch maakt de uitzending van Zembla volgens haar wel iets duidelijk. 'Ik denk dat we in Den Haag vooral lessen moeten trekken, ongeacht of de opzet van projecten vergelijkbaar is of niet. Want ook binnen de groep asielzoekers kan het natuurlijk escaleren, net als op andere plekken in de samenleving.'
En de screening vooraf, hoe kijkt ze daarnaar? 'Het enige dat ik me kan voorstellen is dat je in ieder geval screent op ernstig verwarde of getraumatiseerde asielzoekers. Die moeten niet in een dergelijke opvang als de Sportlaan geplaatst worden. Die hebben baat bij een kleinere opvang waar intensievere psychosociale begeleiding of therapie aanwezig is.'
Mostert: 'Wel is het belangrijk dat COA en gemeente voor de start van de opvang gezamenlijk in kaart hebben waar de groep uit bestaat. Want je moet er immers je begeleiding goed op kunnen afstemmen. En dat betekent wat mij betreft ook begeleiding in avond en nacht. Dit is echter een rol voor de professionals en niet voor de raad.'
Rita Verdonk van Hart voor Den Haag zegt dat de situatie in Amsterdam wel degelijk vergelijkbaar is met die in Den Haag. 'We hebben hier, net als in Amsterdam, naïeve bestuurders', zegt ze. Gescheiden ingangen: ja, maar die kunnen ook open. En mensen zien elkaar buiten, op straat. Daarvoor is niks geregeld.'
Maar je kunt toch niet achter iedere bewoner een agent zetten? 'Nee, maar nu is duidelijk dat er straks niet genoeg politiecapaciteit is. Dan moet je er niet aan beginnen.'
Verdonk maakt zich grote zorgen. 'We zijn al twee jaar bezig met een veiligheidsplan. Er ligt nu een nieuwe versie, maar daar heb ik geen vertrouwen in. Dit is geen veiligheidsplan, maar een beveiligingsplan en dat is heel iets anders. En het is gemaakt door een bureau dat vaak voor het COA werkt.' Is dat niet juist handig, omdat ze er dan veel van weten? 'Ja, dat wel. Maar het is niet onafhankelijk.'
Verdonk snapt dat de gemeente geen garanties kan geven. 'Maar wel waarborgen. Voor zowel omwonenden als bewoners moet het allemaal geregeld worden. Maar hier is het risico onevenredig groot. We weten dat 80 procent van de asielzoekers alleenstaande mannen zijn, dus het COA kan niet zorgen voor evenwicht. Dat lukt getalsmatig zeker niet. En aan screening wordt helemaal niet gedaan.'
Lotte van Basten Batenburg van de VVD vindt dat de veiligheid van bewoners in de opvang en de veiligheid in de omgeving van de opvang absolute prioriteit moeten krijgen. 'Dat betekent een goed veiligheidsplan, 24 uur per dag bereikbaarheid van beveiliging en garantie op directe actie bij meldingen. De buurt moet erop kunnen vertrouwen dat er duidelijke huisregels zijn, ook voor gedrag in de omgeving van de opvang, die ook worden gehandhaafd.'
Hoe kijkt zij naar de Zembla uitzending over Amsterdam? 'Meldingen mogen nooit worden gebagatelliseerd. In Amsterdam zijn duidelijke signalen van serieuze problemen in de opvang genegeerd, waardoor bewoners in een nachtmerrie vast kwamen te zitten. Dat lijkt op doofpotbeleid om de publieke opinie niet negatief te beïnvloeden en dat mag nooit gebeuren.'
'Daar kan en moet de gemeente Den Haag wel degelijk garanties over geven. Want dit gaat over eigen handelen van de gemeente.' Screening van de bewoners noemt zij 'zeer wenselijk, ook voor het vertrouwen van de buurt'.
Toch ziet Van Basten Batenburg wel verschillen. 'De situatie in Den Haag is niet een op een hetzelfde als in Amsterdam, omdat de samenstelling en inrichting heel anders is. Maar de opvang in het voormalig Haga-ziekenhuis is ook drie keer zo groot als in Amsterdam en er moeten volgens het college veel meer verschillende doelgroepen komen. Dat is een nieuw experiment en maakt het eerder ingewikkelder om goed te laten samengaan, dan gemakkelijker.'
'De Zembla-uitzending laat zien hoeveel er fout kan gaan en vergroot onze zorgen over het mixen van verschillende doelgroepen, zorgen die de Haagse VVD al vanaf het begin heeft. Wij zouden daarom willen zien dat er, zo lang het pad leeg staat, een kleinere groep wordt opgevangen, zonder doelgroepen te mengen.'
'Dan blijft de leegstaande ruimte niet onbenut, terwijl we zo snel mogelijk de permanente bouwontwikkeling van de grond krijgen voor ouderen en starters, die hard nodig zijn in de buurt.'
Aanstaande donderdag is er een commissievergadering waarin de komst van de mega-opvang aan de Sportlaan wordt besproken. Waarschijnlijk wordt eind deze maand een definitief besluit genomen hierover.
Source: Omroep West Den Haag