is econoom en publicist.
Hoe dan? Hoe kan deze minderheidscoalitie van D66, CDA en VVD ‘langjarig stabiliteit in beleid realiseren’, zoals het driemanschap Jetten, Bontenbal en Yesilgöz zelf als ambitie formuleert in het coalitieakkoord Aan de slag dat vorige week vrijdag is gepresenteerd? Hoe gaat dat werken zonder meerderheid in de Tweede noch in de Eerste Kamer?
Hun antwoord: ‘Het (opnieuw) leren van de kunst van het samenwerken en het overleg.’ Die samenwerking geldt de maatschappelijke organisatie en de medeoverheden, én de Eerste en Tweede Kamer. Het gaat hierbij, aldus het trio, om ‘een cultuuromslag’. Die vraagt ‘van ons’, de coalitiepartners dus, ‘de houding om met alle fracties het gesprek te voeren over wat er nodig is om samen op te trekken’. En omgekeerd hoopt het drietal dat ‘fracties op hun beurt bereid zijn de voorstellen van dit kabinet op hun merites te beoordelen’.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen. Frank Kalshoven is econoom en publicist. Reageren? Email: frank@frankkalshoven.nl
De tekst bruist van welwillendheid en wellevendheid, en van de meedenkuitnodigingen aan coalitie en oppositie. Let op: ‘We zoeken gezamenlijke verantwoordelijkheid zonder op ieder dossier in winnaars en verliezers te denken.’ Dit is het antwoord van de drie partijen over hoe een minderheidscoalitie in Nederland zal werken.
Heeft dit kans van slagen? Een minimale voorwaarde voor succes lijkt me dat de coalitie om te beginnen drie zware nederlagen lijdt. Hoe dat zo?
Nou, behalve mooie woorden over samen overleggen wat goed is voor Nederland, bevat het coalitieakkoord (en de bijbehorende financiële bijlage) óók ‘gewoon’ voorgenomen beleid op alle werkterreinen van de Rijksoverheid. En dit beleid, stelde menigeen afgelopen week al vast, is behoorlijk rechts. Hierbij gaat het, wat mij betreft, niet zozeer over de voorgenomen maatregelen zelf, als wel over het ontbreken van andere. Klinkt dat te vaag?
Voorbeeld 1. Prima om de hypotheekrente-aftrek niet af te schaffen (voor de VVD erg belangrijk), maar dan kan het eigen woningforfait toch wel omhoog (waarmee vermogen in de eigen woning wat zwaarder belast wordt, wat linkse mensen belangrijk vinden). Voorbeeld 2. Prima om de inkomstenbelasting wat te verhogen om de stijgende defensieuitgaven te bekostigen, maar waarom niet óók wat euro’s opgehaald met vermogen als grondslag? Defensie is weliswaar een zuiver collectief goed, maar mensen met veel bezit hebben toch echt meer te verliezen dan arme sloebers. Voorbeeld 3. Hartstikke goed, gezonde overheidsfinanciën, maar waarom maakt deze coalitie geen einde aan de vele fiscale regelingen die door Financiën de afgelopen jaren negatief zijn geëvalueerd? Met de opbrengst kan bijvoorbeeld de belasting op arbeid omlaag gebracht worden.
Dat maatregelenpakket van de coalitie, kortom, is niet zozeer slecht als wel onevenwichtig.
De coalitie zegt dus drie dingen tegelijkertijd. Eén: we willen samenwerken. Twee: inhoudelijk willen we dit beleid voeren. Drie: we denken niet op elk onderwerp in winnaars en verliezers. Partijen in de Kamer doen er goed aan om te zeggen: laat maar zien dan, minderheidscoalitie. Geef het goede voorbeeld maar. De drie coalitiepartijen mogen elk één majeur besluit uit het coalitieakkoord aanwijzen dat hun zeer aan het hart gaat, én dat dan schrappen. Dan is duidelijk dat het de drie partijen menens is. Dan kunnen oppositiepartijen óók bewegen terwijl het pijn doet.
Zonder een dergelijk offer van de coalitiepartijen – er zijn uiteraard meerdere varianten hiervan mogelijk –, zie ik niet hoe zo’n minderheidskabinet de wind in de zeilen kan krijgen. Ik hoop dat ik me vergis.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant