LEIDSCHENDAM - Bij Jeugdinstelling Schakenbosch in Leidschendam is een nieuwe directie aangesteld die de instelling uit het slop moet trekken. De instelling staat sinds begin deze maand onder verscherpt toezicht van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
'15 december hebben onze bestuurders besloten een nieuwe directie aan te stellen, maar ik ben vanaf september inmiddels waarnemend directeur.' Carla Wortman liep al langer mee binnen Schakenbosch in Leidschendam. 'In augustus was er een brand en kregen we te maken met het overlijden van een cliënt', zegt ze.
'De directeur die er zat werd vervolgens ziek en ik ben toen aangesteld als vervanger. Ik nam in eerste instantie de taken met collega's waar en we zagen dat er echt dingen moesten veranderen.'
In het rapport van de inspectie staan de kale feiten: het aantal vaste krachten is sinds afgelopen zomer teruggelopen. Om toch het benodigde aantal mensen op de werkvloer te halen worden veel zelfstandigen ingehuurd. 35 procent van het personeelsbestand is ZZP'er, 65 procent is in dienst.
En dat heeft gevolgen. De inspectie merkt op dat lang niet alle medewerkers op de hoogte zijn van de procedures, niet weten wat bij welk opgenomen kind nodig is. Medicijnkasten zijn soms bereikbaar voor cliënten en af en toe worden kinderen te hard fysiek aangepakt of opgesloten in hun kamer terwijl dat niet mag. Ook telefoonnummers zijn soms niet bekend.
Er wordt nu gezocht naar een tweede directeur, eentje die puur verantwoordelijk is voor inhoud van de zorg. 'Tot die tijd neemt Youz deze taak op zich, maar we zijn aan het zoeken', zegt Wortman. Youz is al betrokken bij de zorg in Schakenbosch. De instelling is gespecialiseerd in hulpverlening aan kinderen en jongeren met soms ernstige psychische problemen.
Het conceptrapport van de IGJ viel vlak voor kerst op de deurmat bij Schakenbosch. Toen nam het bestuur het besluit dat er een directeur bij moest komen. Samen met Wortman moet die dus orde op zaken stellen bij de instelling.
Maar eenvoudig is het niet. Wortman: 'Voordat jongeren bij ons komen hebben ze al heel veel meegemaakt', zegt Wortman. 'Wij zijn de laatste in de hele keten. Jongeren hebben vaak al heel veel hulpverleners achter de rug.' Maar voor de mensen bij Schakenbosch is het vaak gissen wat die hebben gedaan of geconstateerd.
'Wij krijgen maar van zo'n elf procent van onze cliënten rapporten van andere hulpverleners. Dat betekent dat wij zelf veel moeten ophalen of opnieuw moeten doen.' Daarmee reageert Wortman op de kritiek van de inspectie dat voor lang niet alle jongeren die zijn opgenomen, een overdracht voor handen is. 'Ik praat het niet goed, maar het zijn de feiten', zegt ze.
Als die overdracht er niet is, weet de instelling volgens haar eigenlijk niet goed wat een jongere al achter de rug heeft. 'Het is altijd maatwerk en wij hebben een opnameplicht. Dan wordt het wel heel complex', zegt de directeur. 'Soms past iemand niet goed in de groep, maar dat weten wij dan nog niet.'
'Als we een jongere opnemen is het heel belangrijk dat we alle dossiers van andere hulpverleners ook hebben. Nu moeten we er dus zelf achteraan. Dat is echt een probleem in de hele hulpverleningsketen.' En dan duurt het lang voordat het beeld over de jongere compleet is en er een behandelplan gemaakt kan worden.
Zo'n 'persoonlijk behandelplan' is wel de basis voor de zorg in Schakenbosch. 'Dat is niet goed, daar werken we aan.'
En los daarvan heeft Schakenbosch simpelweg meer personeel nodig. De enorme hoeveelheid zelfstandigen die er werkt, baart de inspectie zorgen. Ook Wortman is er niet blij mee. 'We hebben te maken met weinig instroom en we zien dat de laatste periode ook nog inzakken. We zijn een speciale wervingscampagne begonnen. Die heet "Kom jij erbij".'
ZZP-ers gaan er niet uit. 'We zeggen: "Je hoeft er niet uit, maar we willen wel zekerheid". Dat traject loopt nu dus. We hebben ze graag in loondienst of via een soort uitzendconstructie bij ons werken. Alleen vissen we met heel veel instellingen in dezelfde vijver.' Los van die campagne werkt de instelling ook aan het - wat zij noemt - on-boarden. Betere introducties dus voor nieuw personeel binnen de instelling zelf.
Vorig jaar werd Schakenbosch ook onder verscherpt toezicht gesteld. Toen samen met andere 'gesloten' jeugdinstellingen in Nederland. De regels voor instellingen die jongeren met zware problemen intern opvangen veranderen. 'We zijn al lang niet meer gesloten', zegt Carla Wortman. Maar die veranderingen brengen voor de instelling ook problemen mee.
'Wat mag nog wel en wat niet meer? Onze jongeren hebben soms grenzen nodig, maar die moeten we op een andere manier vormgeven dan we gewend waren. We noemen dat de methode Verbindend Gezag. Het is ingewikkeld, maar dankzij de inzet van onze medewerkers en met de uitvoering van het inmiddels al ingezette verbeterplan gaat deze periode zeker leiden tot de noodzakelijke verbetering', meent Wortman.
En dat gebeurt onder strikt toezicht van de inspectie. Die schrijft in haar rapport: 'Vanwege de aard van die tekortkomingen en vanwege het feit dat het vertrouwen van de inspectie in de verbeterkracht beperkt is, zal de inspectie Schakenbosch gedurende negen maanden intensief volgen in een verscherpt toezicht.'
Schakenbosch is een instelling die JeugdzorgPlus levert. Dat is zorg aan jongeren tussen de 12 en 18 jaar met ernstige gedragsproblemen en psychiatrische klachten en/of een lichte verstandelijke beperking. De problemen kunnen zo groot zijn dat jongeren niet vrij zijn om te gaan en staan waar ze willen.
De instelling heeft twaalf woongroepen waar zes jongeren tussen de 12 en 18 jaar bij elkaar wonen.
Schakenbosch is een samenwerking van allerlei hulpverleningsorganisaties, maar de belangrijkste zijn: Jeugdformaat, Ipse de Bruggen en de Parnassia Groep.
Op het terrein in Leidschendam staat ook een school.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) concludeert dat er 'ernstige tekortkomingen in de kwaliteit' zijn. Personeel heeft 'meer kennis nodig over de inzet van vrijheidsbeperkende maatregelen' en 'jongeren, ouders en verwijzers moeten beter betrokken worden bij de hulp'.
Source: Omroep West L'dam