De fractie moet hem formeel nog haar zegen geven, maar niets staat Ruben Brekelmans in de weg om de volgende fractievoorzitter van de VVD te worden. Lukt het de nieuwe kroonprins om namens de VVD het kabinet-Jetten aan meerderheden te helpen?
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Het debat over het coalitieakkoord is dinsdag een paar uur onderweg als Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) clasht met Dilan Yesilgöz. De VVD-leider wist, tot woede van Klaver, de linkse fusiepartij met succes uit de formatie te weren en ziet nu met genoegen hoe zij haar VVD-stempel op het coalitieakkoord heeft weten te drukken.
‘Heerlijk die jij-bakken’, zegt Klaver in reactie op een verwijt dat Yesilgöz maakt over lastenverzwaringen in het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA. ‘Niet dat het klopt, maar het klinkt zo lekker. Fijn dat dat weer terug is.’
Bij de VVD werd de afgelopen week geschrokken gereageerd op de houding van Klaver. De verbetenheid waarmee de oppositieleider van zich afbeet, hadden ze bij de liberalen niet verwacht. Het venijn uit de campagne, dat van twee kanten kwam, hebben de twee partijleiders nog niet achter zich kunnen laten.
De aanstaande premier Rob Jetten zal daarom opgelucht adem hebben gehaald toen Yesilgöz donderdag aankondigde dat ze het kabinet ingaat. Zij wordt minister van Defensie en zal de VVD als vicepremier blijven leiden. En hij niet alleen: vanuit veel fractiekamers klonk donderdag meteen de verwachting dat Yesilgöz’ overstap de overlevingskansen van het kabinet-Jetten vergroot.
In haar jaren als fractievoorzitter gedurende het kabinet-Schoof wist zij vooral goed van zich af te bijten en leek zij geen enkel gevecht uit de weg te willen gaan, met de nodige uitglijders als gevolg – denk aan haar breed uitgemeten (en in de VVD betreurde) aanvaring met zanger Douwe Bob.
Zoals bekend moet het minderheidskabinet voor ieder wetsvoorstel op zoek naar steun bij de oppositie. Het zwaartepunt van de politieke besluitvorming ligt de komende jaren waarschijnlijk in handen van de fractievoorzitters, die in de Kamer de verhoudingen goed moeten houden. Dat vereist politiek handwerk en een bepaalde mate van nederigheid bij de hoofdrolspelers.
Als minister van Defensie, waar de miljarden euro’s zullen binnenstromen, zal Yesilgöz niet met opgestoken hand bij de oppositie langs hoeven gaan. Die klus zal namens de VVD in grote mate geklaard moeten worden door haar opvolger, Brekelmans. En die weet wat hem te wachten staat. ‘In een minderheidscoalitie speelt de Kamer een nog belangrijker rol, met nieuwe vormen van samenwerking’, aldus Brekelmans.
Brekelmans kent de weg, op en rond het Binnenhof. Hij sloot zich op 17-jarige leeftijd aan bij de JOVD, studeerde vervolgens aan de Universiteit van Tilburg, de London School of Economics en Harvard. Terug in Nederland werkte hij onder meer als beleidsmedewerker op verschillende ministeries en kreeg hij als politiek assistent van asielstaatssecretaris Mark Harbers een kijkje in de politieke keuken.
In 2021 kwam hij als Kamerlid binnen en kreeg hij al snel de portefeuilles die de VVD reserveert voor wat de partij talentvolle Kamerleden acht: Asiel en Buitenlandse Zaken. Brekelmans schoof daarna door naar het kabinet, waar hij de jongste minister van Defensie werd.
Of hij ook het oliemannetje van de VVD-fractie kan worden, moet de komende tijd blijken. De afgelopen jaren schuwde hij niet om stevig stelling te nemen; hij noemde Oekraïners ‘echte vluchtelingen’ en koos soms ook een eigen koers. Zo was het Brekelmans die na een jarenlang cordon sanitaire de deur voor samenwerking met de PVV opende. In de afgelopen campagne baarde hij opnieuw opzien door dit keer de deur richting GroenLinks-PvdA te openen. ‘Als wij nu zouden zeggen: we sluiten principieel die partij uit, dan wordt, als je naar de peilingen kijkt, het land heel moeilijk bestuurbaar’, zei hij in Buitenhof. Die uitspraak moest hij kort daarna terugnemen, partijleider Yesilgöz voer immers een andere koers.
Zeker is dat de VVD-top in de 39-jarige Brabander het talent ziet om de fractie te dragen. Denkt de partij met hem ook de opvolger van Yesilgöz in huis te hebben? Zij blijft weliswaar de politiek leider, maar zal de komende jaren het podium moeten delen met Brekelmans. De fractievoorzitter wordt bij de VVD al snel gezien als de kroonprins, zoals Klaas Dijkhoff en Halbe Zijlstra hebben ervaren. Brekelmans, die de weg naar de talkshows uitstekend weet te vinden, zal de komende tijd aan schijnwerpers niet tekort komen. Het gevaar voor hem is dat kroonprinsen in de strijd om de troon vaak het onderspit delven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant