Het gesprek vrijdag in Oman tussen Iran en de VS heeft niet direct tot resultaat geleid. De partijen zijn overeengekomen de onderhandelingen later voort te zetten. Volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi was sprake van ‘een goed begin’.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
De eerste gespreksronde verliep in een ’zeer positieve’ sfeer, zo zei hij na afloop tegen de Iraanse staatstelevisie. Volgens Araghchi werden ‘standpunten en ideeën uitgewisseld’. Het tijdschema en de randvoorwaarden van verdere onderhandelingen zullen volgens hem later worden vastgesteld, na overleg met beide hoofdsteden.
Hoe dan ook was het een opmerkelijke bijeenkomst. De betrekkingen tussen de VS en Iran waren sinds de gijzeling van Amerikaans ambassadepersoneel in 1979 in Teheran doorgaans zeer ijzig. Van lichte dooi was alleen sprake in de jaren dat – met succes – werd onderhandeld over een nucleair akkoord, met als hoogtepunt het telefoongesprek van een kwartier in 2015 tussen president Barack Obama en zijn Iraanse collega Hassan Rohani.
Nadat Donald Trump in 2018 in zijn eerste ambtstermijn het akkoord weer had opgezegd, werden directe contacten met Amerikanen door Irans opperste leider Ali Khamenei verboden.
Badr bin Hamad Al Busaidi, de minister van Buitenlandse Zaken van Oman, had het in een boodschap op X vrijdag over gesprekken waarbij de Iraanse en Amerikaanse posities werden verduidelijkt en ‘mogelijke gebieden voor vooruitgang’ werden besproken.
Al Busaidi functioneerde als intermediair tussen de delegatie van Iran en die van de VS, die wordt geleid door speciaal gezant Steve Witkoff. Niet duidelijk is of Araghchi en Witkoff een op een met elkaar gesproken hebben. Van tevoren was gemeld dat dat niet zou gebeuren. Van Amerikaanse zijde werd na afloop niet meteen een verklaring afgelegd.
Volgens de Iraanse minister was alleen gesproken over het nucleair programma van Iran. Dat is de enige kwestie waarover het regime in Teheran wil praten en waarover het mogelijk concessies wil doen.
De Amerikanen willen echter over minstens drie andere zaken praten, zo werd van tevoren duidelijk gemaakt: het raketarsenaal van Iran, de steun van Teheran aan bevriende milities in de regio, zoals Hamas, Hezbollah en de Houthi’s, en het ‘beschermen van de betogers’. Wat dat laatste concreet inhoudt, werd niet toegelicht.
Het Iraans raketarsenaal is net name voor Amerika’s bondgenoot Israël een belangrijke kwestie. Iran beschikt over raketten voor de lange afstand en kan Israël binnen tien minuten na lancering raken. De Israëliërs beschouwen dat als een existentiële bedreiging. De Iraniërs op hun beurt voelen zich existentieel bedreigd als ze niet kunnen beschikken over een geloofwaardige afschrikking. Voor hen is het raketarsenaal, zeggen ze, onbespreekbaar.
De Amerikanen voeren de onderhandelingen met een flinke stok achter de deur. Een aanzienlijke Amerikaanse oorlogsvloot is opgestoomd naar de wateren rond Iran. President Donald Trump heeft gezegd dat er ‘slechte dingen’ zullen gebeuren als de Iraniërs niet doen wat hij wil.
Donderdag nog liet hij weten dat ayatollah Ali Khamenei zich ‘veel zorgen’ moet maken. De Opperste Leider op zijn beurt heeft gewaarschuwd dat een aanval van de VS op Iran zal leiden tot een regionale oorlog.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant