Een Finse dienstplichtige plaatst antipersoneelsmijnen in een boom tijdens een persdag van de Kainuu Brigade, een Finse legereenheid in Kajaani.
Om zich in de toekomst beter te kunnen verdedigen tegen een mogelijke Russische invasie is Finland begonnen met het opleiden van militairen, dienstplichtigen en reservisten die antipersoonsmijnen kunnen leggen langs de ruim 1.300 kilometer lange grens tussen beide landen.
Finland is recent met een aantal andere buurlanden van Rusland en Wit-Rusland uit het VN-verdrag gestapt dat het gebruik en de productie van deze mijnen sinds 1999 verbiedt. Ook Polen en de Baltische staten stappen uit deze ‘Ottawa Conventie’, die in de loop van de jaren is ondertekend door ruim 160 landen. Onder meer Rusland, de Verenigde Staten en China ondertekenden het verdrag niet.
Het verbod van het gebruik van deze landmijnen werd destijds omarmd door veel landen, omdat ze veel slachtoffers kunnen maken onder de burgerbevolking. De Europese buurlanden van Rusland zien de herintroductie van de antipersoonsmijnen echter als een noodzakelijk kwaad. „We kunnen ze gebruiken om de vijand af te stoppen of onze troepen in defensieve posities te alarmeren”, zegt de Finse luitenant Joona Ratto van de Kainuu Brigade tegen persbureau AFP.
Hoewel de oorlog langs de frontlinies in Oekraïne vooral wordt gekenmerkt door de grootschalige inzet van drones, zijn landmijnen effectief en spelen ze nog altijd een belangrijke rol op het slagveld, concludeert de Finse krijgsmacht. Het land heeft op dit moment geen voorraad antipersoonsmijnen, maar Helsinki heeft plannen om ze de komende jaren zelf te gaan produceren.
Polen kondigde eind december al aan voor het eerst sinds de Koude Oorlog op grote schaal antipersoonsmijnen te gaan produceren. Onderminister van Defensie Pawel Zalewski noemde toen een aantal van zes miljoen mijnen voor de Poolse achthonderd kilometer lange grenzen met Wit-Rusland en de Russische exclave Kaliningrad, als onderdeel van het defensieprogramma ‘Oostschild’.
Polen kan de productie van deze mijnen gaan opstarten vanaf 20 februari, precies zes maanden nadat het land uit de Ottawa Conventie stapte.
Ook Litouwen kondigde vorig jaar aan deze landmijnen te willen gaan produceren vanwege de Russische dreiging. Letland en Estland hebben het VN-verdrag ook opgezegd, maar nog geen plannen naar buiten gebracht die voorzien in de productie van deze mijnen.
In de internationale Landmine Monitor 2025 waarschuwde de Internationale Campagne voor het Verbod op Landmijnen (ICBL) voor de gevolgen van de herintroductie van landmijnen op veel plaatsen. In 2024 werden wereldwijd 6.279 mensen gedood of verwond door landmijnen of overblijfselen daarvan, aldus de monitor, die jaarlijks wordt gepubliceerd. Volgens het rapport vallen de meeste slachtoffers in Myanmar en Syrië.
Het rapport noteerde ook dat de Verenigde Staten in 2024 voor het eerst in 32 jaar het moratorium op de export van antipersoonsmijnen doorbraken. De regering van president Joe Biden leverde eind 2024 duizenden antipersoonsmijnen aan Oekraïne om de Russische opmars in de Donbas zoveel mogelijk te vertragen. Daarmee „ondermijnden” de VS „het wereldwijde stigma tegen deze wapens”, aldus de Landmine Monitor.
Sinds de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis, een jaar geleden, geeft Washington geen militaire hulp meer aan Oekraïne.
Rusland heeft sinds de grootscheepse inval in Oekraïne begin 2022 miljoenen landmijnen gelegd langs de frontlinies, om Oekraïense tegenoffensieven te bemoeilijken. De uitgestrekte Russische mijnenvelden in het zuiden van Oekraïne waren een belangrijke oorzaak voor het mislukken van een groot Oekraïense zomeroffensief in 2023.
Terugblikken, extra analyses en leestips bij de laatste uitzending van de podcast Wereldzaken.
Source: NRC