Epstein-affaire Uit vrijgegeven e-mails van Jeffrey Epstein blijkt hoe nauw zijn banden met Russische politici en zakenmensen waren, tot op het hoogste niveau. In de documenten spelen een FSB-agent, de Noorse oud-premier Thorbjørn Jagland en tal van Russische vrouwen een prominente rol.
De veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein met een pet met een rode Sovjet-ster.
De nieuwe stapel e-mails van Jeffrey Epstein, vorige week vrijgegeven door de Amerikaanse justitie, maakt steeds meer duidelijk over de Russische connecties van de prominente Amerikaanse zedendelinquent. Het blijkt dat zijn Russische ambities veel verder reikten dan het ronselen van vrouwen.
Dat Epstein goede betrekkingen onderhield met Russen is bekend. Vorig jaar publiceerde het Russische onderzoeksplatform Dossier Centre, dat wordt gefinancierd door de Russische oppositiepoliticus Michaïl Chodorkovski, een reeks gehackte emails. Daaruit bleek dat Epstein vanaf 2013, het jaar dat zou eindigen met de opstand in Oekraïne, contacten onderhield tot in de hoogste gelederen van het Kremlin en direct of indirect in contact stond met Poetin.
Tussenpersoon tussen Poetin en Epstein, zo bleek al uit eerder vrijgegeven emails, was toenmalig premier van Noorwegen (en latere secretaris-generaal van de Raad van Europa) Thorbjørn Jagland. De Noorse politicus onderhield bovendien een veel inniger relatie met Epstein dan hij later bereid was toe te geven. Uit mails blijkt dat Jagland een graag geziene gast was op Epsteins privé-eiland en over een trip naar het Caribisch gebied met zijn gezin schreef Jagland volgens Noorse media in 2013 „niet altijd alleen met jonge vrouwen” te kunnen komen.
In mei van dat jaar schetst Epstein in een mail aan Jagland een toekomst waarin Rusland „de leiding kan nemen wat betreft financiën”. In plaats van grote Amerikaanse tech-bedrijven te imiteren, kan Rusland volgens Epstein een „grote sprong” maken door financiële systemen „opnieuw uit te vinden”.
Jagland antwoordt dat hij weet dat Epstein buitenlandse investeerders naar Rusland wil halen „om de Russische economie te diversifiëren”, maar dat het niet aan hem is om Poetin hierover te informeren. Epstein reageert dat hij „minstens twee of drie uur” alleen met Poetin wil om hem alles uit te leggen. Na een ontmoeting tussen Jagland en Poetin, op 20 mei 2013, nodigt de Russische president Epstein uit voor het Internationale Economische Forum in Sint-Petersburg (SPIEF), ook wel bekend als het ‘Russische Davos’.
Daarover mailt Epstein een week later aan de Israëlische Defensieminister, oud-premier en voormalig militair inlichtingenchef Ehud Barak, met wie hij goed bevriend is en die regelmatig langskomt in zijn villa’s. Hoewel het SPIEF door Poetin persoonlijk wordt voorgezeten en jaarlijks duizenden internationale deelnemers trekt, laat Epstein zich niet zomaar vangen. „Ik heb nee gezegd. Als [Poetin] wil spreken, dan moet hij tijd en privacy reserveren. Laten we kijken wat er gebeurt”, schrijft hij in mei 2013 aan Barak. Nog geen jaar later annexeert Poetin de Krim en stookt hij een separatistische beweging op in de Oekraïense Donbas. Epstein laat zich er niet door weerhouden. Of hij Poetin echt heeft ontmoet, wordt uit de mails niet duidelijk.
Niet veel later komt Sergej Beljakov op de lijn, dan net door Poetin benoemd tot voorzitter van SPIEF. Hij en Epstein ontmoeten elkaar vanaf 2014 ten minste vijf keer en wisselden tussen 2014 en 2018 enkele tientallen e-mails uit. Deze Beljakov is niet zomaar een functionaris. In 1999 studeerde hij af aan de juridische faculteit van de Academie van de federale inlichtingendienst FSB, waar spionnen worden opgeleid. Poetin was directeur van de FSB en zou later datzelfde jaar door Jeltsin tot premier worden benoemd.
Beljakov maakt snel carrière, blijkt uit profielen in Russische media, en bekleedt vanaf 2000 adviesfuncties in de zakenwereld en op ministeries. In 2012 wordt hij door Poetin benoemd tot viceminister van Economische Ontwikkeling. Kort daarop wordt hij echter ontslagen vanwege een Facebook-bericht waarin hij kritiek uit op het Russische pensioenbeleid. Twee jaar later wordt hij benoemd tot voorzitter van Poetins paradepaardje, het SPIEF.
Dat is niet zo vreemd. Spionnendienst FSB detacheert zijn werknemers voortdurend bij overheidsdiensten, bedrijven en organisaties om deze van binnenuit te kunnen controleren. Als organisator van Poetins zakencongres jaagt Beljakov op buitenlandse connecties, die Rusland vooruit kunnen helpen. Die opdracht wordt vanaf 2014 ernstig bemoeilijkt door de westerse sancties, ingesteld na de annexatie van de Krim. Lang niet alle westerse leiders willen nog in het ‘Davos aan de Neva’ worden gezien.
Een door de FBI opgesteld diagram waarin het netwerk van Epsteins slachtoffers en de tijdlijn van hun vermeende misbruik in kaart is gebracht.
Beljakovs connectie met Epstein biedt uitkomst. Uit de e-mails doemt het beeld op dat Epstein de Russen adviseerde in de omgang met de internationale sancties en het omkatten van de Russische economie. Hoewel (nog) onbewezen, is niet ondenkbaar dat ze zijn netwerk gebruikten, en daarbij mogelijk vrouwelijk ‘lokaas’ inzetten om informatie los te weken. De Russische inlichtingendiensten hebben een lange staat van dienst wat betreft zogenoemde ‘honeypot’ operaties, waar Donald Trump volgens eerder gelekte rapporten mogelijk zelf slachtoffer van werd.
Daarnaast komt Epstein Beljakov te hulp door westerse prominenten te enthousiasmeren voor deelname aan het SPIEF. Hij introduceert de Rus bij Ehud Barak en Peter Thiel, mede-oprichter (met Elon Musk) van betalingsplatform Paypal en noemt Beljakov „mijn hele goede vriend”. Op zijn beurt helpt Beljakov Epstein aan introducties bij Russische bestuurders bij Financiën en de Centrale Bank. Volgens de Amerikaanse nieuwssite Byline Supplement zou Epstein zo zijn internationale cryptoplannen willen realiseren.
Eind januari 2015 mailt Beljakov hem de voorlopige opzet voor het SPIEF, hij schrijft te hopen op diens deelname aan de economische sessies. Hij voegt eraan toe te werken aan een sessie over film. „Als Woody Allen toezegt,zullen we alles volgens zijn wensen in orde kunnen maken.” Op de deelnemerslijst komen Epstein en Allen niet voor. Wel zijn er ondanks de sancties veel internationale zakenlieden en politici aanwezig, blijkt uit registraties op YouTube.
Om de belangrijke gasten in Petersburg ook wat ontspanning te bieden, werkt SPIEF samen met Russische modellenbureaus. Uit heel Rusland worden vrouwen ingevlogen om de mannen te behagen. Hoewel escorts en hun bureaus geen geheim maken van hun samenwerking met het forum, is onduidelijk of zij Epstein vrouwen ‘leverden’. Desondanks haastten enkelen zich te verklaren niets met Epstein te maken te hebben. De eigenaresse van modellenbureau Shturm uit Krasnodar stelde afgelopen week „nooit iemand zelfs maar voor modellenwerk naar Amerika gestuurd” te hebben. In Epsteins e-mails figureren namen van vrouwen uit Rusland en Oekraïne, die hij onder meer bediscussieert met Steve Tisch, mede-eigenaar van American football-club New York Giants. Voor zijn dood had Epstein een relatie met de Wit-Russische Karyna Shuliak.
In 2015 vraagt Epstein hulp aan Beljakov in een kwestie met een [sic] „russische meid uit moskou”. Deze Goezel Ganijeva, een Russische escort, zou een groep machtige „biznessman” chanteren vanuit een luxehotel in New York. Beljakov antwoordt verbaasd te zijn over Epsteins klacht. Volgens de Rus verdient Ganijeva haar geld (in goede tijden een ton per seizoen) met „hard stories” – waarmee hij mogelijk doelt op bdsm en andere seksuele praktijken. Hij adviseert Epstein haar te dreigen met verlies van haar Amerikaanse visum. Zelf verklaarde Ganijeva in 2021 jarenlang te zijn misbruikt en uitgebuit door de Amerikaanse investeerder Leon Black, een goede bekende van Epstein.
Ondertussen blijft Jaglands band met Epstein overeind. In 2018, twee jaar na de Russische inmenging bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen, schrijft Epstein de Noorse oud-premier dat hij de Russen inzicht kan geven in Trumps karakter. Een jaar eerder meldde Epstein dat hij met de Russische ambassadeur bij de Verenigde Naties, Vitali Tsjoerkin, gesproken had. „Tsjoerkin was geweldig. Hij begreep Trump na onze gesprekken. Het is niet moeilijk. [Trump] moet iets kunnen krijgen, zo simpel is het.”
Hoewel nog niet alle drie miljoen e-mails van Epstein zijn doorgespit, wordt nu al pijnlijk duidelijk hoe Europese en Amerikaanse politici en zakenmensen zich jarenlang voor het Russische karretje lieten spannen in ruil voor gunsten en deals, en daarbij hun ogen sloten voor Ruslands agressie tegen Oekraïne. In hoeverre de Russen er via Epstein in geslaagd zijn gevoelige informatie los te weken, zal mogelijk nooit helemaal duidelijk worden. De Poolse premier Donald Tusk wond er deze week geen doekjes om en sprak van een verbond tussen Epsteins „satanische cirkel” en Russische geheime diensten. „We spreken niet meer alleen over een pedofielennetwerk. We spreken over een massieve, staatsgesponsorde chantage-operatie, bedacht om westerse leiders in Poetins achterzak te krijgen.”
Terugblikken, extra analyses en leestips bij de laatste uitzending van de podcast Wereldzaken.
Source: NRC