Christiaan Triebert De boekenkast van Christiaan Triebert (34), onderzoeksjournalist bij The New York Times, staat vol biografieën en dikke geschiedenisboeken. Maar na het herlezen van De zwerm van Frank Schätzing wil hij vaker sciencefiction lezen.
„De zwerm van Frank Schätzing begint met een proloog over een Peruaanse visser die verdwijnt op zee. Het begin greep me meteen: ‘zoals de meeste vissers had hij een diepgewortelde angst voor de zee’. Ik zwem graag in de zee, maar elke keer denk ik ook: wat gebeurt er allemaal onder mij? Weten we wat er allemaal leeft in de diepzee? Die fascinatie zit in het hele boek.
Ik was vijftien toen ik De Zwerm voor het eerst las, en ik weet ook nog precies waar: tegen de kachel aan in mijn oude slaapkamer, terwijl ik luisterde naar een iPod die ik had geleend van een schoolvriendinnetje met muziek van Zero 7. De zwerm heeft ruim 900 bladzijden maar ik heb het boek heel snel uitgelezen, omdat ik er zo van onder de indruk was.
Het boek begint met vreemde, niet verklaarbare zaken die wereldwijd gebeuren: walvissen vallen boten aan, op een boorplatform worden vreemde wormen ontdekt, opeens verschijnen overal giftige kwallen. Wetenschappers vragen zich af: wat is hier in hemelsnaam gaande? Uiteindelijk blijkt alles gecoördineerd te worden door een eeuwenoude levensvorm op de bodem van de oceaan die genoeg heeft van hoe de mensheid de wereld kapot maakt.
Tijdens het lezen nu dacht ik vaak: wat zijn mensen toch vreselijk arrogant. We zien onszelf als de slimste, de beste schepsels op de planeet. Dit boek werpt tegen: wat als er een levensvorm is die intelligenter is dan wij? De zwerm is een pleidooi om als mensen minder arrogant te zijn tegenover de rest van het leven, of het universum.
Als ik even uit het boek stapte, moest ik vaak denken aan de huidige discussie over het moment waarop kunstmatige intelligentie, AI, slimmer zal zijn dan mensen. De grote techbedrijven zoals OpenAI of Google zijn het erover eens dat dat in de komende vijf tot twintig jaar zal gebeuren. Maar we denken er te weinig over na, omdat we het niet echt kunnen bevatten.
De zwerm gaat over biologische intelligentie, maar de roman roept dezelfde grote vragen op: zullen mensen altijd bestaan? Is dat überhaupt wenselijk? Ergens vind ik het rustgevend om over zulke vragen na te denken. Als onderzoeksjournalist ben ik dag in, dag uit bezig met de ellende in de wereld. Gisteren stuurde een collega nog een folder vol video’s en foto’s van een mortuarium in Iran dat we voor de krant gaan onderzoeken. Voor mijn werk zie ik veel dood en verderf.
Dan is het fijn om met een sciencefictionboek zoals De zwerm even uit te zoomen. In mijn oude boekbespreking voor Nederlands schreef ik dat ik De zwerm onder de dekens las met een zaklamp, zodat mijn moeder niet zag dat ik nog wakker was. Nu wilde ik, nadat ik tot laat had gewerkt, wéér doorlezen tot diep in de nacht, net als toen.
Niet voor niks wordt vaak gezegd dat veel huidige ontwikkelingen al eerder zijn beschreven in sciencefiction. Ook types als Elon Musk lezen graag sciencefiction. Dat geeft een bepaald houvast om na te denken over alles wat we niet weten, over alle mogelijke toekomsten. Ik heb me echt voorgenomen om dit soort boeken vaker te lezen, want ik denk dat de wereld ook een soort sciencefiction-periode ingaat.”
In de rubriek ‘Teruglezen’ vertellen boekenliefhebbers over een werk dat in het verleden veel indruk op hen heeft gemaakt.
Het laatste boekennieuws met onze recensies, de interessantste artikelen en interviews
Source: NRC