Het Noorse koningshuis valt in het ene na het andere schandaal. Kroonprinses Mette-Marit dook op in de Epstein-documenten en haar zoon Marius staat terecht in een zaak waarin hij wordt verdacht van verkrachting. We bellen met Scandinavië-correspondent Jeroen Visser.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Jeroen, om te beginnen met het meest recente schandaal: wat staat er precies in de nieuwe lading Epstein-documenten?
‘Het blijkt dat de kroonprinses een innige vriendschap onderhield met Jeffrey Epstein. In 2019 was al bekend dat ze contact had gehad met hem, maar dat werd destijds een beetje gebagatelliseerd.
‘Maar nu duikt ze dus op in bijna duizend vermeldingen in de documenten. Veel correspondentie vond plaats na 2008, toen Epstein voor het eerst werd veroordeeld. Iedereen had door even te googlen kunnen zien wat voor vlees je in de kuip had, en Mette-Marit wist dat ook. Zo schreef ze in een van haar mails aan Epstein: ‘Ik heb je gegoogled en het ziet er niet zo goed uit.’
‘Het is zo bizar dat je al die mailtjes kunt lezen, allemaal zo privé. Ze mailen alsof ze aan het sms’en zijn. Op een gegeven moment is de prinses op vakantie in de buurt van Epsteins eiland, en Mette-Marit schrijft dat ze hem graag wil zien, hij schrijft zoiets als: ‘Ik kijk wel of ik met mijn helikopter kan komen. Ik ga lunchen met Elon Musk, dus je bent ook welkom.’
‘Een andere opvallende. Daarin vraagt de kroonprinses aan Epstein: ‘Is het onfatsoenlijk dat ik als moeder twee naakte vrouwen, die een surfplank dragen, als achtergrond kies voor mijn zoon van 15?’’
Die 15-jarige zoon, Marius Borg Høiby (nu 29), zit sinds deze week in de rechtbank in Noorwegen. Voor maar liefst 38 aanklachten, waaronder verkrachting. Hoe zijn de eerste dagen verlopen?
‘De rechtszaak zal de komende zes tot zeven weken spelen. Als Marius voor alles wordt veroordeeld, kan hij 10 jaar cel krijgen. Er komen bovendien nog aanklachten bij van afgelopen weekend: hij zou iemand hebben bedreigd met een mes en een contactverbod hebben overtreden.
‘De aanklachten variëren van verkrachting van gedrogeerde meisjes tot drugsbezit en geweldpleging. Op zijn telefoon zijn filmpjes gevonden van meisjes buiten bewustzijn. De aanklager probeert aan te tonen dat hij ze heeft gedrogeerd en verkracht. Høiby zegt daarover: ‘Meisjes die slapen, heb ik geen seks mee. Waarom zou ik die beelden bewaren?’
‘Vandaag moest hij huilen in de rechtbank, naar eigen zeggen vanwege alle druk. Hij probeerde zichzelf ook een beetje als slachtoffer neer te zetten. Het belooft een juridische strijd te worden.’
Hoe reageert het Noorse volk op al deze schandalen?
‘Vooral het Epstein-schandaal komt hard aan bij de Noren. Niet alleen de kroonprinses, maar ook andere prominente figuren, zoals een prominente diplomaat en de oud-voorzitter van het Nobelcomité (en tevens oud-premier), komen voor in de Epstein-documenten.
‘Het is een klap voor het zelfbeeld van het land: de Noren zien zichzelf als een evenwichtig gidsland, dat houdt van vrede, elektrische auto’s en wandelen in de bergen. Nu blijkt dat vooraanstaande Noren betrokken waren bij schimmige zaken met Epstein.
‘Er is ook ongeloof dat er nog helemaal geen uitgebreide uitleg is gekomen van het koninklijk huis. Mette-Marit heeft kort gezegd dat ze beter had moeten weten, maar er is geen toelichting gekomen. Het is nog niet voorbij, en het vertrouwen is duidelijk geschaad.’
Koning Harald V is 88. Als hij de troon aan zijn zoon geeft, wordt Mette-Marit koningin. Kunnen deze schandalen haar de das omdoen?
‘Het Noorse koningshuis is niet heel oud: het werd in 1905 hersteld toen Noorwegen loskwam van Denemarken. Dat maakt de monarchie relatief belangrijk, omdat die zo jong is en de natie er veel waarde aan hecht. Toen het nog alleen over Marius ging, bleef de waardering voor het koningshuis ondanks de schandalen vrij hoog.
‘Het is nog onduidelijk hoe het Epstein-schandaal de reputatie van het koningshuis en van Mette-Marit zelf precies zal beïnvloeden. Het lijkt er in ieder geval op dat de populariteit van de kroonprinses wel echt is geschaad. Dat brengt het hof in een lastige positie: het is nu echt crisis.
‘De vraag of de Noren Mette-Marit nog zien als toekomstig koningin wordt nu gesteld. Verschillende organisaties waarvan zij beschermvrouw is, hebben inmiddels open brieven geschreven waarin ze om uitleg vragen, voordat ze besluiten of ze hun samenwerking met haar voortzetten. Als zij diep door het stof gaat, is er misschien een weg vooruit.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant