Home

Bevolkingsonderzoek lijkt effect te sorteren: aantal diagnoses uitgezaaide darmkanker neemt af

Screening In 2013 waren er nog meer dan zevenduizend registraties van uitgezaaide darmkanker, in 2024 werden 5.897 gevallen geregistreerd. Door vergrijzing werd juist een toename verwacht.

Een pakket met een ontlastingstest dat wordt gebruikt voor het bevolkingsonderzoek naar darmkanker.

Het aantal diagnoses van darmkanker blijft afnemen. Ondanks de vergrijzing – waardoor de verwachting was dat het aantal diagnoses juist zou toenemen – werden in 2025 iets meer 11.000 mensen gediagnosticeerd met darmkanker, waar dat er in 2013 nog meer dan 13.000 waren. Dat blijkt uit woensdag gepubliceerde cijfers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL).

Met name het aantal gevallen van uitgezaaide darmkanker nam af. In 2013 waren dat er nog meer dan 7.000. In 2024 – het laatste jaar waar cijfers van bekend zijn – werden 5.897 gevallen geregistreerd. Volgens het IKNL houdt de afname verband met het bevolkingsonderzoek naar darmkanker, dat sinds 2014 loopt en sinds 2019 de volledige doelgroep van 55 tot 75 jaar bereikt.

Omdat mensen gescreend worden nog voordat zij klachten krijgen, kan darmkanker volgens het IKNL in sommige gevallen in een vroeg stadium ontdekt worden. Op die manier kunnen bijvoorbeeld gezwellen worden verwijderd met onrustige, maar nog goedaardige cellen.

Volgens Carla van Gils, directeur van KWF Kankerbestrijding, laten de cijfers zien dat onderzoek „echt verschil” kan maken. „De daling van darmkanker, en vooral van uitgezaaide darmkanker, onderstreept het belang van bevolkingsonderzoek en vroege opsporing. Door mee te doen, vergroot je de kans dat kanker in een vroeg stadium wordt ontdekt – en dat redt levens.”

Er klinkt ook kritiek op bevolkingsonderzoeken naar kanker. In Nederland lopen bevolkingsonderzoeken naar borst- darm- en baarmoederhalskankers. „De voordelen worden te hoog ingeschat, de nadelen te laag”, zei voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) Jet Bussemaker april 2025 tegen NRC. „Er is een relatief grote kans op vals alarm, bij borstkanker is 70 procent van de verwijzingen na screening loos alarm. Dat zorgt voor angst, stress en onzekerheid.”

Volgens een in mei vorig jaar gepubliceerd onderzoek van het Erasmus MC zijn de onderzoeken onder te streep wel van toegevoegde waarde, omdat ze jaarlijks duizenden sterfgevallen voorkomen. Ook zouden de onderzoeken de samenleving per jaar netto 60 miljoen euro aan toekomstige zorgkosten schelen.

In 2025 kregen in totaal 134.800 mensen (72.100 mannen en 62.700 vrouwen) de diagnose kanker, tegen 134.700 in 2024, meldt IKNL. Deze lichte stijging is volgens IKNL het gevolg van een andere indeling van sommige kankersoorten door de Wereldgezondheidsorganisatie, waardoor sommige langzaam groeiende varianten nu ook in de cijfers worden meegenomen.

De vijf meest voorkomende kankers bleven de afgelopen jaren hetzelfde, al veranderde de volgorde wel. Zo komt plaveiselcelcarcinoom vooral voor bij 75-plussers. Door de vergrijzende bevolking is dit met 17.400 gevallen nu de meest voorkomende kanker. Eenzelfde dynamiek geldt bij prostaatkanker, dat vooral bij oudere mannen voorkomt.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief NRC Voorkennis

Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen

Source: NRC

Previous

Next