Gamefilm In de week van ‘Melania’ was er een ander opmerkelijk filmfenomeen: ‘Iron Lung’. De toekomst van de bioscoop? Maar wie heeft dan nog filmstudio’s nodig?
Influencer Markiplier (Mark Edward Fischbach) in 'Iron Lung'.
Het is een rare filmweek in de VS. Door Melania natuurlijk, over de first lady die bij haar terugkeer in het Witte Huis zorgen heeft over haar blouse. De trouwe MAGA-aanhang hielp ondanks, of dankzij, verzengende recensies Melania aan een recette van 8 miljoen dollar. Heel goed voor een documentaire, verre van winstgevend voor Amazon, die het absurde bedrag van 75 miljoen dollar in Melania stak. Dat Amazon deze week ook 16.000 mensen ontslaat, is onfortuinlijke timing. Maar verder: een win-winsituatie voor ‘liberal’ Jeff Bezos, die zich voor een luttel bedragje het Witte Huis in weet te flemen. Was Melania geflopt, dan had hij daarnaast ook nog in zijn vuistje kunnen lachen.
Bij Melania was 70 procent van de bezoekers vrouw en 72 procent 55-plus: veel oma’s bezochten deze „expeditie in het vacuüm„. Hun kleinzonen waren dit weekeind op een heel andere expeditie: die van knutselhorrorfilm Iron Lung, zeer verrassend met bijna 18 miljoen dollar de tweede bioscoopfilm in de VS, vlak achter Sam Raimi’s thriller Send Help. Het publiek van Iron Lung was 61 procent man en 62 procent jonger dan 25.
Melania in ‘Melania’.
Iron Lung is gebaseerd op een Indie-videogame waarin de mensheid een ruimtestation bewoont dat cirkelt rond een maan, bedekt met een zee van bloed. De film volgt een man die in een mini-onderzeeër op expeditie gaat in deze bloedzee. De kritieken zijn lauw over de grimmige, claustrofobische en trage belevingshorror die dat oplevert, vol panikerende close ups, vage monsters en binnensijpelend bloed.
Maar uniek is het wel. Niet zozeer omdat het een gameverfilming is: dat is Hollywoods nabije toekomst nu de superheld dood is. Ook niet zozeer omdat de hoofdrolspeler een influencer is: Mark Edward Fischbach, alias Markiplier, geeft op YouTube ironisch commentaar terwijl hij griezelgames speelt en verkreeg daarmee 38,2 miljoen volgers. Films casten acteurs nu vaak op basis van het aantal volgers dat ze meebrengen, in Nederland zijn influencers al jaren filmsterren. Na het bioscoopsucces van Meisje Djamila en Dylan Haegens trok vorig jaar het nietsige De Film van Rutger, Thomas en Paco bijna net zoveel kijkers als Mike van Diems hitfilm Voor de Meisjes. Het verdienmodel kan niet stuk: geld kosten zulke films nauwelijks, hoe knulliger hoe beter. En de promotie is gratis, via de kanalen van de influencer.
Met Iron Lung gaat Fischbach een stap verder. Hij deed echt alles zelf: schreef, financierde – 3 miljoen dollar – produceerde, regisseerde, acteerde, monteerde, deed de promotie op YouTube en regelde de distributie. Door zijn fans over te halen massaal hun lokale bioscoop te benaderen om Iron Lung te vertonen, was de films in ruim 3.000 zalen te zien.
Het is wel een andere bioscoopbeleving; je stilletjes in het duister door een film laten overspoelen is er niet bij. Iron Lung is meer een gezamenlijk beleefde livestream of fandag; blijkens reportages geven bezoekers hardop commentaar bij Fischbachs avonturen in de bloedzee, blijft iedereen druk in gesprek, deelt men clips met elkaar, chat men op mobieltjes en slaat men zelf aan het livestreamen voor het filmdoek. Een participerende filmbeleving dus, meer als voetbalfans of concertgangers. Spannend voor bioscopen: de regels moeten nog worden vastgesteld.
Maar voor de filmindustrie is het griezelig. Hollywood wist in 2025 met de vergelijkbare participatiefilm A Minecraft Movie munt te slaan uit een veel grotere gamerscultuur. Iron Lung bewijst dat zoiets ook lukt zonder promotie en distributie van de oude studio’s. Maakt dat model school, dan gaat er veel overhoop in Hollywood.
Source: NRC