Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant.
Hoewel ik er nooit een opleiding in heb gedaan en er zelfs geen cursus in heb gevolgd, weet ik – net als miljoenen Nederlanders – alles van voetbal. Vraag mij wie de midvoor is van Ajax en welke trainer er bij Feyenoord op de schopstoel zit en ik geef u vlekkeloos antwoord. De wedstrijden NEC-NAC en PEC-PAC hebben geen geheimen voor mij en dat je bij een corner niet buitenspel kunt staan, is voor mij gesneden koek.
Maar politiek.
Sinds mijn puberteit ben ik geïnteresseerd in politiek. Meer dan zestig jaar houd ik zo’n beetje alles bij wat er op het Binnenhof gebeurt. Er kon geen kabinet vallen of ik stond op de eerste rij. Drees, Den Uyl en Van Mierlo heb ik weleens een hand gegeven, ik heb met Ruud Lubbers op een podium gestaan en ik heb gelachen toen Jan Peter Balkenende praktisch onder mijn neus uitgleed op zijn skateboard. Om mijn interesse enige body te geven, heb ik nog een tijdje politicologie gestudeerd aan de universiteit. A History of Political Theory van George H. Sabine en Politics Among Nations van Hans J. Morgenthau staan nog altijd in mijn boekenkast als stille getuigen van een nimmer aflatende belangstelling.
Maar als u mij zou vragen: ‘Begrijp jij nou iets van de Nederlandse politiek?’, dan kan ik alleen maar antwoorden: ‘Al sla je me dood.’ Na al die jaren heb ik nog altijd geen idee wat zich daar afspeelt. Elke keer zit ik er volkomen naast en gebeurt precies het tegenovergestelde van wat ik verwacht. De voorlaatste keer stemde ik uit aardigheid op dat Nieuw Sociaal Contract van Pieter Omtzigt. Tot mijn ontzetting ging Pieter daarop in zee met Wilders, belandde hij vervolgens ziek in bed, waarna het hele kabinet ineenstortte en zijn partij bij de nieuwe verkiezingen zegge en schrijve nul zetels behaalde. Als je, zoals ik, zo gek bent geweest om op NSC te stemmen, kun je nauwelijks volhouden dat je verstand hebt van politiek.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Bij de laatste verkiezingen dacht ik: weet je wat, ik ga weer eens een keer voor D66. Politieke vernieuwing, een beetje links van het midden, met een sympathieke homo aan het roer, daar kan ik mij geen buil aan vallen. Tot mijn verwondering was ik niet de enige die zo dacht en werd D66 zelfs de grootste, zodat de partij onder leiding van Rob Jetten de formatie mocht gaan leiden. De andere winnaar Bontenbal werd omarmd, terwijl de verliezende VVD er later ook bij mocht. Met als eindresultaat, u gelooft het niet, dat Rob Jetten straks als premier een VVD-beleid mag gaan uitvoeren. Begrijpt u het, begrijp ik het? Zelfs de hypotheekrente, waarvan iedere expert heeft verklaard dat een verdere afbouw echt nodig is, omdat de welgestelden anders wel erg worden bevoordeeld, blijft op aandringen van de VVD onaangetast.
Kortom, in de formatiebesprekingen heeft Rob Jetten zich volkomen laten verneuken en is hij door Dilan Yesilgöz (VVD) van onderen tot boven in het pak genaaid. Je moet daarbij onontkoombaar denken aan de verloren WK-finale van 1974, toen Gerd Müller alsnog de 2-1 voor die mindere Duitsers binnenschoot en Herman Kuiphof de legendarische woorden sprak: ‘Zijn we er toch ingetuind!’ Hetzelfde geldt voor die arme sukkel van een Rob Jetten: ook erin getuind. Erg jammer en het bevestigt dat ik meer begrijp van voetbal dan van politiek.
De vraag is of je dat Jetten kwalijk kunt nemen. Hij wordt de jongste premier ooit, en vermoedelijk is hij ook de jongste onderhandelaar ooit geweest inzake een toekomstig regeringsbeleid. Trots vertelde hij aan de pers zich een vertegenwoordiger te voelen van ‘een nieuwe generatie politici’, terwijl achter zijn rug het D66-programma door de oude politiek werd uitgekleed en hij politiek gezien in zijn onderbroek kwam te staan.
Dat heet onervarenheid. Het was Van Mierlo en Terlouw zeker niet overkomen dat zij met volle armen bloemen een VVD-beleid op het bordes zouden aanbieden en ik kan mij nauwelijks voorstellen dat Els Borst deze bezuinigingen op de zorg en op de sociale zekerheid voor lief had genomen. Het zal voor Alexander Rinnooy Kan en Robbert Dijkgraaf nog een hele hijs worden de keuzes van Jetten recht te praten. ‘Het zijn geen bezuinigingen, de kosten stijgen alleen minder snel’, zullen we overigens nog vaak horen uit de klagerige regeringsmonden.
Wel ben ik benieuwd naar de ministersposten die D66 toebedeeld krijgt. Behalve Onderwijs gok ik op Ontwikkelingshulp, dat postje dat Yesilgöz het liefst helemaal had geschrapt, maar dat inmiddels zo is uitgekleed dat zelfs een blind paard er geen kwaad meer kan. Maar verder doe ik er het zwijgen toe. Ik heb nu eenmaal meer verstand van de opstelling van Ajax aanstaande zondag tegen AZ.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.