De toon van de haat is tenminste weg, las ik in de Volkskrant over het regeerakkoord van de drie nieuwe Haagse buddy’s. Wel met nog even een hatelijke sneer naar de succesvolste onderhandelaar van de drie, VVD-leider Yesilgöz, die bij de presentatie stond „als een poes die van de room had mogen snoepen, alle vier de pootjes nat”. Echt, een poes?
Fascinerend hoeveel afkeer deze onverzettelijke hypotheker oproept, toch niet de enige opportunist in de Haagse politiek (en opvallend vaak van andere vrouwen). Dierenpartij-leider Ouwehand sneerde tijdens een debatje over Yesilgöz’ witte bloesje en, toen die haar zwijgend aankeek, over „dan dit gezicht”. De irritatie lijkt niet helemáál te verklaren uit haar encanailleren met de PVV. Nu Rutte in functie elders is gaan „slijmen”, moet je wel een VVD’er overhouden om je kapot aan te ergeren.
Maar goed, de haat is dus weg uit Den Haag – al is het nog even wennen.
Wat beoogd premier Jetten betreft is het ook klaar met het „geouwehoer”, zei hij voor de camera. Hij staat te popelen om te léveren – en wat stoere taal die ‘de mensen thuis’ begrijpen helpt daar kennelijk bij. Zoals hij al in de campagne een toffe-jongens-houding oefende die hem geen windeieren legde, op een enkele Oranje-uitglijder na.
Je vraagt je alleen, als ouwehoer, wel af wat er allemaal onder dat „geouwehoer’’ valt. Bedoelt Jetten ook de veelbesproken initiatieven waarmee juist zijn partij zich de afgelopen jaren onderscheidde, maar die je in het behoorlijk naar de VVD overhellende akkoord Aan de slag een beetje tussen de regels door moet zoeken?
Als postmaterialistische partij maakte D66 zich graag sterk voor wat ooit heette ‘immateriële vraagstukken’, met zelfbeschikking als leidraad. „Vrij zijn en zelf keuzes mogen maken over je leven”, schreef Jetten twee jaar geleden als partijleider, is de boodschap van „de meest progressieve kracht in de Nederlandse politiek”.
Vandaar dus het D66-initiatiefwetsvoorstel (2020) dat het mensen mogelijk moet maken hun leven te beëindigen wanneer ze het zelf „voltooid” vinden. En het D66-voorstel (2021) om de wetgeving zo aan te passen dat je zonder tussenkomst van arts of psycholoog officieel van gender (m/v) kunt veranderen.
Waar zijn ze gebleven? Tussen al het bouwen, wonen en werken door is het toch even zoeken. Tijdens de campagne maakte de in rood-wit-blauw gewikkelde Jetten uiteraard geen speerpunten van zulke delicate onderwerpen. Hij keek wel uit, toen hij door het verzaken van Wilders opeens vol in de race was gekomen.
Maar warempel. Bij ‘emancipatie’ vermeldt Aan de slag in twee zinnen dat de partijen „blijven werken” aan de emancipatie van de LHBTQI+-gemeenschap, conform het Regenboogakkoord met COC Nederland. En wie dat erop naslaat, leest dat D66 het voorstel om makkelijker van gender te veranderen – roemloos gekapseisd onder het vorige kabinet – opnieuw wil indienen. CDA en VVD spreken zich onder de regenboog wat minder stellig uit, die houden het bij een „positieve grondhouding”. Mocht het zover komen, dan belooft ook dit dus nog een partijtje links/rechts judo voor het „samenwerkingskabinet”.
Naar het voltooide leven zoek je tussen de heipalen en stikstofemissies helemaal vergeefs, maar wie weet. Dat D66-wetsvoorstel, herzien in 2023, kroop de afgelopen jaren gestaag door overleggen en procedures dus dat kan er nog komen. Hoeft van mij overigens niet (ik ben sceptisch over beide D66-voorstellen), maar het zou toch opvallend zijn als „de meest progressieve kracht’’ na de staatsrechtelijke hervormingen ook dit immateriële kroonjuweel in de kast zet om stof te vangen.
Het zou wel de indruk bevestigen die zich toch al opdringt: dat D66, nu het miraculeus de grootste is geworden en de premier levert, zich zestig jaar na de stormachtige aftrap aan het ontpoppen is tot een ‘realistische’ middenpartij met behoudende trekjes – nu een winnende strategie. Ook Jettens openlijke afzweren van ‘betweterij’ wijst daarop.
Toch nog een echt progressief punt, ook voor die kat-achtige met dat gezichtje: het kabinet gaat zich inzetten tegen vrouwenhaat.
Source: NRC