is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Ledigheid is des duivels oorkussen, zo geldt sinds Adam en Eva uit het aards paradijs werden verdreven. En het CDA weet het. Of zoals de anglicanen zeggen: an idle head is the devil’s workshop (een inactieve geest is werkschuur voor de duivel). En daarom wil het kabinet Jetten de werkloosheidsuitkering inkorten tot maximaal één jaar.
Iedereen moet aan de slag, zoals het motto van het regeringsprogramma luidt. Want iedere Nederlander kan soldaat worden, desnoods hofmeester om de generaals en kolonels een diner van zeven gangen te serveren. De miljarden die in defensie worden gestoken, dankzij de vrijheidsbijdrage en de verhoging van het eigen risico in de zorg, moeten toch ergens aan worden besteed.
Mooie uniformen en goed eten zijn gemakkelijker in te kopen dan tanks en vliegtuigen. En als het niet lukt om werklozen te drillen fatsoenlijk een biefstukje met gebakken aardappelen te serveren aan de hoge omes, kunnen ze altijd nog dienen als kanonnenvoer. Mocht de aanwas van rekruten onvoldoende zijn, kan de ww ook nog worden teruggebracht naar een half jaar.
De periode van de WW-uitkering is al sinds de neoliberale omwenteling stapsgewijs flink ingekort. Begin jaren tachtig kon iemand in sociaal paradijs Nederland na ontslag zelfs nog de bijbelse zeven jaar ww krijgen. In 2003 werd dat vijf jaar, in 2006 drie jaar en 2 maanden en in 2019 twee jaar.
En nu moet de WW-periode terug naar één jaar in 2027. En dat gebeurt net op het moment dat de werkloosheid bezig is te stijgen als gevolg van de komst van kunstmatige intelligentie. Bedrijven, van de banken tot Signify en ASML, zetten weer het mes in het personeelsbestand.
‘Vakbonden verbolgen, ondernemers verheugd’, aldus een van de krantenkoppen. En dat is begrijpelijk. Ten slotte betaalt de werkgever de WW-premie over het loon van de werknemers. Als die afdracht wordt gehalveerd, kan dat mooi naar de aandeelhouders. Nog enkele rechtse kabinetten te gaan en de sociale verhoudingen keren weer terug naar het einde van de 19de eeuw toen de arbeiders, zoals werknemers werden genoemd, stuivers en dubbeltjes betaalden aan liefdadigheidsfondsen als Helpt Elkander en Door Arbeid tot Verbetering, die periodes van werkloosheid moesten overbruggen.
In 1914 namen de vakbonden dit over. Toen de werkloosheid na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog zo snel steeg dat de bonden failliet dreigden te gaan, kwam er een gemeentelijke subsidie voor de werklozenkassen. In 1952 werd de Wachtgeld en Werkloosheidsverzekering (WW) ingevoerd. Een van de kenmerken is dat elk kabinet er sindsdien aan sleutelt uit angst voor klaplopers.
De vakbonden zijn niet van plan de nieuwe beperking te pikken. Dat deden ze al niet toen de WW-periode werd teruggebracht naar twee jaar. In veel cao’s werd vervolgens afgedwongen de ww op 38 maanden te houden. Deze private ww gaat in als de wettelijke WW-uitkering stopt. Inmiddels doen 64 bedrijven (Akzo Nobel, Tata Steel, Unilever en aannemers) en 2,3 miljoen werknemers mee.
Als het CDA de mensen het paradijs uitjaagt, moeten de bonden maar voor ze opkomen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant