is journalist en documentairemaker.
Na vijf weken op Antarctica klonk de thuiskomst als een kakofonie. De Zuidpool is van niemand, behalve van de stilte. Vrij van files, rokende fabrieken en andere menselijke interventie. De eindeloze vlaktes van sneeuw en ijs dempen het gekrakeel.
Die overgang is genadeloos. De herinnering aan Antarctica werd na landing onmiddellijk vervuild door de opdringerige wereld van de mens.
Er was de constante stroom van berichten over een president op zoek naar de goedkoopste toegang tot de fossiele brandstoffen die de verdwijning van Antarctica zullen versnellen. Eerst Venezuela, toen Groenland, nu Iran.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Niet alleen Trump maakt zich daaraan schuldig. Uit Noord-Mozambique kwam het nieuws dat het Franse bedrijf TotalEnergies ondanks grote bezwaren van mensenrechtenorganisaties zijn zoektocht naar gas in het gebied had herstart. Met hulp van het Nederlandse baggerbedrijf Van Oord.
TotalEnergies en Van Oord werden in 2021 uit het gebied verjaagd door een militante groepering. Die opstand drijft op de woede van de plaatselijke bevolking op de regering en het energiebedrijf omdat ze de provincie Cabo Delgado beroven van bodemschatten, zonder dat de lokale bevolking daarvan profiteert. Er vielen sindsdien meer dan 6.000 doden in het gebied. Ondanks die enorme dodentallen heeft de Nederlandse staat de operatie van Van Oord opnieuw verzekerd.
Het angstaanjagende van een bezoek aan Antarctica is de wetenschap dat het continent op een dag zal terugslaan tegen de luchtvervuilers. Gezamenlijk stootten ze in 2025 een record aan CO2 uit. Als ál het ijs op Antarctica als gevolg daarvan smelt, zal de zeespiegel met 60 meter stijgen.
De snel slinkende Thwaites gletsjer in West-Antarctica is volgens de British Antarctic Survey nu al verantwoordelijk voor 4 procent stijging van de mondiale zeespiegel. 120 kilometer breed en 2 kilometer dik is de gletsjer zo’n monster, dat een complete meltdown de zeespiegel met een halve meter zal laten stijgen. Dat water zal delen van megasteden als Bangkok, Manilla en Jakarta verder onder water zetten, maar bedreigt ook Engeland en Nederland.
Storm Chandra zette afgelopen week grote delen van zuidwest Engeland onder water, en doorbrak nieuwe regenvalrecords. Chandra volgde op storm Goretti en storm Ingrid. Volgens data van de Environment Agency lopen nu al meer dan zes miljoen huizen het risico te overstromen, en neemt dat aantal binnen twintig jaar toe tot acht miljoen huizen.
In zijn foto- en televisieserie Na ons de Zondvloed (2019) reisde fotograaf Kadir van Lohuizen de wereld over om de gevolgen van de stijgende zeespiegel in kaart te brengen. De huizen die hij aan de kust van Engeland fotografeerde en die toen al werden bedreigd door landerosie en overstromingen, zijn inmiddels allemaal verdwenen. Inclusief de kustweg. Hij bezocht ook Miami Beach, dat tegen 2060 voor 60 procent onder water zal staan, als gevolg van smeltend Groenland. Door het kalksteen waar de stad op is gebouwd, kan geen dijk Miami redden. Het water zal er simpelweg onderdoor sijpelen. ‘We hebben nog één hypotheekronde te gaan en dan is het klaar’, zei een makelaar.
De stijging van de zeespiegel aan de kust van Nederland zal grotendeels door smeltwater uit Antarctica worden veroorzaakt. Dat is een kwestie van zwaartekracht. Hoe kleiner de massa van Antarctica, hoe meer water naar het noordelijk halfrond zal vloeien.
Het KNMI voorspelde in een voorzichtig scenario een stijging van 26 tot 73 centimeter binnen 74 jaar aan de Nederlandse kust. Maar als de ijsplateaus op Antarctica sneller smelten, is een stijging van 2,5 meter tegen 2100 ook mogelijk.
Wie met zijn hoofd vol beelden van smeltend ijs en deze angstaanjagende cijfers terugkeert in de bewoonde wereld gaat op zoek naar degenen die de urgentie begrijpen. Uit Mozambique kwamen behalve de berichten over Totals herstart, ook de beelden van hevige overstromingen aan de oostkust: 400 duizend mensen op de vlucht. De zwaarste overstromingen sinds een generatie. ‘Onze analyse toont aan dat het verbranden van fossiele brandstoffen deze hevige regenval intensiveert’, zei een woordvoerder van het KNMI tegen het Franse radiostation RFI.
In het regeerakkoord dat afgelopen vrijdag werd gepresenteerd wordt Mozambique noch Antarctica genoemd. Wel de opening van Lelystad Airport. Struisvogelpolitiek van een voormalig klimaatdrammer, nu premier. Look up, Rob.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns