Zo’n half miljoen immigranten in Spanje mogen hopen op een beter bestaan, nu de linkse regering in Madrid een generaal pardon heeft aangekondigd. Zoals Narghis Cajigas Castro (51), die het geweld in Colombia ontvluchtte. ‘Ik gilde het uit toen ik het nieuws hoorde.’
is correspondent Spanje, Portugal en Marokko van de Volkskrant. Hij woont in Madrid.
Het was op haar werk, in het huis van de 97-jarige Spaanse vrouw voor wie ze zeven dagen per week zorgt, dat Narghis Cajigas Castro (51) hoorde van het generaal pardon. Daar stond het echt, op het scherm van de tv: het bericht dat ze in haar gebeden aan ‘papito Dios’ (vadertje God) had afgesmeekt.
‘Ik begon meteen te gillen’, zegt de Colombiaanse drie dagen later in Valencia, waar ze woont. Met het generaal pardon, dat dinsdag met trots door de linkse regering van premier Pedro Sánchez werd gepresenteerd, kunnen zij en nog zo’n half miljoen ongedocumenteerde immigranten dit jaar een verblijfsvergunning krijgen.
Voor Cajigas Castro lonkt zo een uitweg uit haar kwetsbare situatie. Voor het dag in dag uit verzorgen van de oudere vrouw, zwart werk, krijgt ze nu 700 euro per maand. Dat is ver onder het Spaanse minimumloon van zo’n 1.400 euro bruto per maand (tegen een normale werkweek). Maar als vreemdeling zonder papieren heeft ze niets te eisen. ‘En je moet toch ergens van leven.’
Dat alles verandert als ze een verblijfsvergunning heeft en wit werk kan gaan zoeken. Waarschijnlijk is dat waarom de vreugdekreet van Cajigas Castro, daar in het huis van de 97-jarige, ‘tot ongemak leidde’ bij familieleden van de oudere vrouw die precies op dat moment op de koffie waren. ‘Ze weten dat ik ervandoor ga zodra ik mijn papieren heb.’
Zoals Cajigas Castro zijn er de afgelopen jaren honderdduizenden immigranten naar Spanje gekomen. De overgrote meerderheid (91 procent) van de immigranten zonder papieren komt niet met een bootje aan vanuit Afrika, maar maakt de reis per vliegtuig vanuit Latijns-Amerika.
Van Mexico in het noorden tot Chili in het zuiden spreken honderden miljoenen mensen hier Spaans. De taal, de gedeelde geschiedenis en vele (in oorsprong katholieke) waarden blijven hen binden aan het land dat de regio vanaf 1492 koloniseerde.
Alleen de prijs van een vliegticket staat een oversteek in de weg: voor de meeste Latijns-Amerikanen hanteert de Europese Unie geen visumplicht. Het maakt Spanje een logische bestemming in de zoektocht naar een beter leven. Vooral nu er in Madrid een linkse regering zit die Latijns-Amerikaanse arbeidsmigranten met open armen ontvangt.
Daarin wordt premier Sánchez zeker ook gedreven door pragmatisme. De groeiende Spaanse economie heeft handjes nodig, en door hun culturele achtergrond passen latinos zich geruisloos aan. Zij vullen de gaten in de arbeidsmarkt die de Spanjaarden zelf niet willen dichten: de mannen werken zwart in de bouw, de vrouwen in de schoonmaak of in de zorg voor kinderen of ouderen.
Zo ook Narghis Cajigas Castro. De Colombiaanse, met vrolijke ogen die fonkelen als de gouden ringen in haar oren, kwam in november 2023 naar Valencia. Ze doet haar verhaal in het kleine kantoor van Por Ti Mujer (Voor Jou Vrouw), een lokale organisatie die vrouwelijke immigranten bijstaat.
Naast haar zit haar 16-jarige zoon Edwin Zlatan – vernoemd naar de voetballer Ibrahimovic. Hij houdt binnen zijn zwarte wollen handschoenen aan. Pas afgelopen december had Cajigas Castro genoeg geld opzij gezet om haar zoon te laten overkomen vanuit de tropische havenstad Buenaventura, hun oude woonplaats in Colombia.
In Buenaventura, als centrum van de cocaïnehandel een van de gevaarlijkste steden van Latijns-Amerika, lag de dood op iedere straathoek op de loer. Cajigas Castro, die het liefst de hele dag zou koken, verdiende er de kost met de verkoop van maaltijden vanuit eigen huis. ‘In 2022 werd een van mijn klanten voor mijn ogen vermoord. Ik was een gepofte aardappel voor hem aan het klaarmaken toen iemand hem neerschoot.’
Ook haar eigen familie ontsnapte niet aan het geweld. Twee broers werden vermoord: de ene als soldaat door guerrillastrijders, de andere in een vergismoord door paramilitairen. Zelf kreeg ze in 2023 ‘een pistool tegen mijn hoofd gedrukt’, eveneens door guerrillastrijders. ‘Ze wisten precies hoeveel maaltijden ik verkocht. Als ik hen niet ging betalen, zouden ze me omleggen.’
Op dat moment besloot ze: ik moet hier weg. Zodra ze het vliegticket kon betalen vertrok ze naar Spanje, waar een goede vriendin al in Valencia woonde. Daar betrok ze een kamertje zo klein dat ze ‘eerst op het bed moest klimmen voor ik de deur kon dichtdoen’.
Toen ze ziek werd en ‘een week niet at’, ze vermoedt door het coronavirus, verloor ze drie deeltijdsklussen die ze had als verzorger van ouderen en hulp in een restaurant. Zonder contract had ze geen poot om op te staan.
Nu huurt ze een grotere en iets comfortabelere kamer. Ze slaapt er in één bed met haar tienerzoon. Toch blijft haar situatie uiterst onzeker: zonder verblijfsvergunning krijgt ze geen huurcontract. En dus kan ze ieder moment op straat komen te staan.
Het generaal pardon, waarvoor immigranten zich vanaf april kunnen melden, biedt haar nu uitzicht op een stabieler bestaan. Daarin is een woning met contract wél mogelijk. Net als regulier werk. Ze hoopt een bedrijfje op te richten om weer maaltijden te gaan verkopen.
Een naam heeft ze al: Gourmet Narghis, zoals ook haar zaak in Buenaventura heette. Trots schotelt ze op haar telefoon een foto van een recente creatie voor: cerdo relleno, een met ham, kaas en meer lekkers gevuld stuk varkensvlees.
‘Weet je’, zegt ze. ’Soms moet je eerst de woestijn doorkruisen, voordat je het paradijs bereikt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant