Bij het Tata Steel-schaaktoernooi werd Nederlands beste schaker Anish Giri gedeeld achtste. Er lijkt geen sprake van teleurstelling. Hij gebruikte dit toernooi als voorbereiding op het kandidatentoernooi dat in maart op Cyprus zal plaatsvinden.
Het Tata Steel-schaaktoernooi lijkt op het eerste gezicht niet op een belangrijk sportevenement. Het toernooi staat bekend als het ‘Wimbledon van het schaken’, maar in plaats van in een statig stadion, spelen de schakers traditiegetrouw in dorpshuis De Moriaan in Wijk aan Zee. Aan de ene kant van de zaal zitten de amateurschakers, aan de andere kant de professionele schakers die zondag uitmaken wie de eindzege mee naar huis neemt. Het is er volledig stil, op het verschuiven van voeten en schaakstukken na. Op een trapje zit een jonge vrouw rustig een boek te lezen.
Anish Giri, Nederlands beste schaker en de nummer zes van de wereld, ijsbeert om de tafels heen. Op witte sneakers en in zalmroze pak kijkt hij mee over de schouders van zijn collega’s, alsof hij bij een examen aan het surveilleren is. Verderop zit Hans Niemann, de Amerikaanse tegenstander van Giri, die hard nadenkt over zijn volgende zet.
Voor Giri zit er geen druk op de wedstrijd. Op de laatste speeldag kan hij het toernooi al niet meer winnen. De twee punten achterstand op de Oezbeekse koploper Nodirbek Abdusattorov zijn niet meer te repareren.
Na de wedstrijd tegen Niemann, een wat saai gelijkspel in minder dan een uur, eindigt Giri op de gedeelde achtste plaats. Dat is een matige prestatie voor de man die in 2023 het toernooi won en al vijf keer tweede werd.
Voorafgaand aan het toernooi vertelde Giri aan de Volkskrant dat hij wilde winnen in Wijk aan Zee, maar dat hij soms ook al met zijn gedachten afdwaalde naar Cyprus. Daar wordt komende maand tijdens het kandidatentoernooi uitgemaakt wie de Indiase wereldkampioen Dommaraju Gukesh mag uitdagen voor de wereldtitel.
Giri is niet de enige die met een dubbele agenda achter het bord zit. Vier van de deelnemers in Wijk aan Zee spelen ook mee in het kandidatentoernooi en proberen in vorm te komen voor het echte werk begint. Dat lukt met wisselend succes. Drie van hen eindigen in de middenmoot.
Als er bij Giri al sprake is van teleurstelling, laat hij daar na de wedstrijd weinig van merken. ‘Al na de eerste wedstrijd moest ik het plan om hier te winnen opgeven.’ Giri verloor de eerste ronde kansloos van de Duitser Vincent Keymer. ‘Ik speelde traag, slecht en daarna maakte ik ook nog een grote blunder. Na die wedstrijd heb ik besloten om dit toernooi te gebruiken als voorbereiding op het kandidatentoernooi.’
De rest van het toernooi speelt Giri vrijer en wisselt hij knappe overwinningen af met onnodige nederlagen. Vooral de eerste week lukte het hem niet om wedstrijden over de streep te trekken. Giri: ‘Na de eerste paar wedstrijden was ik even bang dat ik niets zou winnen, maar aan het einde kwam ik steeds meer in vorm. Ik moet de negatieve en positieve aspecten meenemen in mijn voorbereiding, maar het was zeker geen ideaal toernooi.’
Ook veel van de andere deelnemers van het kandidatentoernooi maken fouten in Wijk aan Zee. Dat biedt kansen voor de rest van het deelnemersveld. Na dertien ronden komt de Oezbeek Abdusattorov bovendrijven, terwijl ook de Nederlander Jorden van Foreest nog tot de laatste dag mag hopen op de overwinning. Hij eindigt na een remise uiteindelijk op de gedeelde derde plaats.
Toernooidirecteur Jeroen van den Berg geeft toe dat het kandidatentoernooi invloed heeft gehad in Wijk aan Zee. ‘De deelnemers van het kandidatentoernooi zitten met hun hoofd al in de voorbereiding en konden zich niet altijd volledig voorbereiden op dit toernooi. Ook Giri speelde niet op zijn best.’ Van den Berg kan daar begrip voor opbrengen. ‘Voor de deelnemers van het kandidatentoernooi was het vooral belangrijk om hier met plezier te spelen. Ze konden ook niet alles geven, omdat ze hier niet hun openingsgeheimen willen prijsgeven.’
Behalve de deelnemers van het kandidatentoernooi, blijkt ook wereldkampioen Gukesh in Wijk aan Zee te kloppen. Hij eindigt op een teleurstellende tiende plaats. Sinds Magnus Carlsen een paar jaar geleden besloot om zich te richten op snellere versies van het spel heeft de schaakwereld geen absolute favoriet. Carlsen was tien jaar lang onafgebroken de wereldkampioen en schreef Wijk aan Zee acht keer op zijn naam.
Maar een schaker van dat niveau ontbreekt en dus blijft Giri na het toernooi achter met het gevoel dat er misschien iets mogelijk is, zelfs al laat zijn vorm te wensen over. Hij loopt na zijn laatste wedstrijd ontspannen weg, met zijn handen in zijn zakken en zijn gedachten in Cyprus. ‘Ik geloof nog altijd dat ik het kandidatentoernooi kan winnen’, zegt hij. ‘Als ik geluk heb, tenminste. Ik ben niet goed genoeg om te winnen zonder geluk.’
Dat bedoelt hij gek genoeg als een compliment. ‘Zelfs als ze geluk hebben, kunnen de meeste mensen het kandidatentoernooi niet winnen. Dat betekent waarschijnlijk dat ik best aardig kan schaken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant