Jesse Klaver wil het kabinet-Jetten alleen steunen als er ‘fundamentele wijzigingen’ komen in de coalitieplannen. Bij de achterban van GroenLinks-PvdA is de scepsis groot. ‘In dit geval is verantwoordelijk oppositie voeren ‘nee’ zeggen.’
is politiek verslaggever en onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
‘We zijn op de laatste dag van de verkiezingscampagne 10 procent van onze kiezers kwijtgeraakt aan D66’, zegt Thijs de Bekker van de Utrechtse afdeling van GroenLinks-PvdA. ‘Die hebben we na afgelopen vrijdag weer allemaal terug. D66 is helemaal niet links en nu heeft iedereen dat gezien. Ze komen op voor rijke bankiers en niet voor gewone mensen.’
Het is zondag een kwartier voordat partijleider Jesse Klaver in een Utrechts zaaltje zal vertellen hoe GroenLinks-PvdA gaat reageren op de plannen van het kabinet-Jetten, maar een groepje lokale leden ziet amper aanknopingspunten. In hun ogen moet Klaver zich verre houden van plannen die het eigen risico vergroten, de hypotheekrente in tact laten, de WW-duur inkorten, de AOW-leeftijd verhogen en de grote vermogens ongemoeid laat. ‘Dat zullen we hem straks ook heel duidelijk vertellen’, zegt De Bekker.
Kleine bijstellingen zijn niet genoeg in ruil voor steun in de Eerste Kamer, waar GL-PvdA met veertien zetels een cruciale rol speelt. ‘Als we gaan onderhandelen, kunnen we straks misschien zeggen dat de verhoging van het eigen risico niet doorgaat’, zegt Maurice Steffin, kandidaat-raadslid in Utrecht. ‘Maar we wilden zelf een halvering. Heb je dan iets binnengehaald? Of ben je in een val getrapt?’
Sem Grootscholten, een GroenLinks-lid uit Den Haag, weet het antwoord wel: ‘Verantwoordelijk oppositie zeggen is in dit geval grotendeels nee zeggen.’
Als Klaver even later op het geïmproviseerde toneel verschijnt, toont de partijleider zich in eerste instantie milder. Klaver is opgelucht dat ‘de lijdensweg met het kabinet-Schoof’ voorbij is: ‘Het is fijn dat er een kabinetsploeg gaat aantreden waar we het misschien niet mee eens zijn, maar waarvan we kunnen zeggen: ‘Oké, het bestuur is in goede handen.’’ Het is een opmerking die doodvalt in de zaal. De stilte wordt nog verder geaccentueerd doordat er één aanwezige wel klapt, waarna er gelach uitbreekt.
Klaver, die uit zijn hoofd spreekt, slaat daarna al snel een kritischere toon aan die meer aansluit bij de stemming in de zaal. Hij constateert dat de VVD twee keer zijn zin heeft gekregen: eerst door GL-PvdA uit het kabinet te houden en daarna nog een keer ‘op alle inhoudelijke punten’ in het regeerakkoord. Zonder Jettens naam te noemen, sneert Klaver over de aanstaande premier: ‘Met alleen maar vibes kun je misschien verkiezingen winnen, maar geen land leiden.’
Toch klinkt er pas echt luid applaus als Klaver belooft dat hij een andere koers zal afdwingen: ‘Daar hoort niet bij dat we zwaar gaan bezuinigen op de zorg en de sociale zekerheid.’ De voorgenomen verhoging van de AOW-leeftijd is volgens hem een teken aan de wand. ‘Ik wil graag afspraken met het kabinet, maar in het pensioenakkoord hebben wij hier eerder afspraken over gemaakt. Nu beslissen ze eenzijdig om de leeftijd te verhogen. Dat zegt iets over de manier waarop ze willen samenwerken.’
Zo is Klaver zondag kritisch op tal van plannen – van het weinig ambitieuze stikstofbeleid tot de instandhouding van de hypotheekrenteaftrek – maar hij gooit de deur naar het kabinet nooit helemaal dicht. Soms lijkt hij zijn achterban al voor te bereiden op compromissen. ‘Ik ga hier geen zoete broodjes bakken door te zeggen dat we never nooit bezuinigingen zullen steunen. Dat is onzin. Maar als de boel op orde moet komen, beginnen we met de sterkste schouders. En daarvan zien we niks terug in dit akkoord.’
Volgens Klaver zal er ‘een fundamentele koerswijziging’ moeten komen voordat zijn partij bereid is om met het kabinet-Jetten deals te sluiten. ‘Daar gaan we voor knokken. We zijn bereid compromissen te sluiten, maar richting de coalitiepartijen zeg ik: verwar onze uitgestoken hand niet met een blanco cheque.’
Niet iedereen in de zaal is gerustgesteld. Een oude PvdA’er vreest dat de linkse fusiepartij toch weer gaat ‘meedenken’ in plaats van ‘nadenken’. ‘Maar dit regeerakkoord is een oorlogsverklaring aan links.’
Zover wil Klaver zondag niet gaan. ‘Ik geloof in verantwoordelijke politiek, maar als de grens is bereikt, zullen we dat duidelijk maken. Daar hoeft niemand zich zorgen over te maken.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant