Israël heropent de grensovergang tussen Gaza en Egypte, die bijna twee jaar gesloten is geweest. Hiermee wordt de eerste fase van het vredesproces afgesloten. Ondanks het bestand gaan Israëlische bombardementen door. Zaterdag kwamen daarbij minstens 32 Palestijnen om.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Israël zegt een wapenopslag, een plaats waar wapens werden gemaakt en ‘twee lanceerinstallaties van Hamas’ te hebben bestookt. Volgens Palestijnse bronnen werden appartementen in Gaza-Stad, een vluchtelingenkamp bij de stad Khan Younis en een politiebureau geraakt. Daarbij zouden 32 mensen zijn omgekomen, onder wie kinderen en vrouwen.
De bombardementen waren volgens Israël een reactie op de waarneming dat acht ‘terroristen’ uit een tunnel in door Israël bezet gebied bij Rafah kwamen gekropen. Hamas en Israël beschuldigen elkaar van schendingen van het bestand, dat 10 oktober inging, maar ondanks de bombardementen is dat bestand officieel nog steeds intact.
Daarom ging de heropening van de grens bij Rafah zondag door. Daar ‘gonst het van de activiteit’, aldus persbureau AP. De opening blijft echter heel beperkt. Vrachtwagens vol hulpgoederen worden opgesteld, maar mogen de grens niet over, de heropening is nu alleen voor personenverkeer.
Gevluchte Palestijnen maken zich aan de Egyptische kant op om terug te keren, en duizenden Palestijnse patiënten bereiden zich in Gaza voor op een vertrek naar een buitenlands ziekenhuis. Volgens AP staken Palestijnse functionarissen van de Egyptische kant de grens over naar de Palestijnse kant om zich daar te voegen bij de EU-missie die de overgang gaat beheren. Als alles goed gaat zal dat verkeer geleidelijk op gang komen.
De Israëlische minister-president Benjamin Netanyahu heeft aangekondigd dat per dag maar enkele tientallen reizigers heen en weer de grens over mogen. Degenen die Gaza uit mogen zijn patiënten die wachten om voor behandeling naar een buitenlands ziekenhuis te kunnen. Hun aantal wordt geschat op twintigduizend.
Van hen mogen er volgens Netanyahu vijftig per dag vertrekken, ieder vergezeld door maximaal twee Palestijnse begeleiders. Omgekeerd mogen vijftig Palestijnen die eerder Gaza zijn ontvlucht, via Rafah terugkeren. In totaal wordt het aantal gevluchte Palestijnen op minstens honderdduizend geschat.
Egypte heeft er in de onderhandelingen over het staakt-het-vuren, dat op 10 oktober is ingegaan, steeds op gehamerd dat de grens in twee richtingen moet worden geopend. Dat is nu vastgelegd in het bestand dat Hamas en Israël hebben ondertekend. Egypte was bang dat Israël Rafah alleen zou gaan gebruiken om Palestijnen uit Gaza weg te laten gaan, om het gebied zo geleidelijk te ontruimen. De EU-missie moet met hulp van de Palestijnen erop toezien dat de grensovergang normaal gaat functioneren. Israël en Egypte zullen de reizigers screenen voordat ze de grens over mogen.
De grensovergang wordt sinds mei 2024 bezet door Israël. Door de grens te sluiten zette Israël Hamas onder druk om onder meer de gijzelaars vrij te laten. Afgelopen week vond Israël na een zoekactie de stoffelijke resten van de laatste gijzelaar, Ran Gvili. Daardoor was de laatste blokkade verdwenen om Rafah te heropenen. De cruciale grensovergang is de enige van Gaza die niet naar Israël maar naar Egypte leidt.
Met de heropening is de eerste fase van het vredesproces voltooid. Volgens de Amerikaanse toponderhandelaar Steve Witkoff is de tweede fase ingegaan, maar een stuk ingewikkelder: Hamas moet volledig ontwapenen, het Israëlische leger dient zich terug te trekken uit Gaza en onder leiding van een regering van Palestijnse technocraten moet een begin worden gemaakt met de wederopbouw.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant