Zijn leeftijd kruipt richting de 40, maar nog steeds vindt schaatser Kjeld Nuis het ‘supermooi’ om te balanceren op het randje van gevaar. Randjes en overgave zoekt hij ook buiten zijn werk; hij gidst de Volkskrant bevlogen door zijn favorieten.
is sportverslaggever voor de Volkskrant en schrijft vooral over schaatsen, zwemmen en tennis.
Afgelopen zomer, tijdens een trainingskamp in Zuid-Duitsland, keek meervoudig olympisch schaatskampioen Kjeld Nuis zowel lachend als hoofdschuddend naar filmpjes die zijn ploeggenoten bij het ontbijt lieten zien. Hij was rond 22.00 uur naar bed gegaan. Zij waren de avond ervoor bij het plaatselijke zwembad langsgegaan, voor een avondlijke zwempartij buiten het publieksuur.
Er waren jaren waarin Nuis voorop ging bij dergelijke ondernemingen. Hij sprong ooit van een hoge klif in de Zuid-Duitse Alpen, zo een meertje in. Op jonge leeftijd joeg hij zijn oma angst aan met stunts op de plaatselijke skatebaan in zijn geboorteplaats Leiden. Zijn vader verbood hem rond zijn 20ste om motorrijlessen te nemen, bevreesd voor onbezonnen acties van zijn zoon.
Dat motorrijbewijs is er alsnog gekomen. Hij beschikt over een – zelfs voor een topsporter – bovengemiddeld hoog behendigheidsgevoel, maar tegenwoordig is Nuis toch voorzichtiger. Al vindt hij het nog steeds ‘supermooi’, vertelt hij, om te balanceren op het randje van gevaar. ‘Maar ja, als ik nu iets breek, is het gewoon afgelopen. Die jonge gasten uit mijn team hebben nog een heel sportleven voor zich.’
Hij is de 36-jarige routinier tussen ploeggenoten van begin 20. Nuis is veertien jaar ouder dan regerend wereldkampioen Jenning de Boo, die naast trainingspartner een van zijn grootste concurrenten is. Afgelopen kerst gaf Nuis hem een felgekleurde boxershort met aardbeien cadeau. Bij de eerstvolgende trainingssessie op ijsbaan Thialf toonde Nuis pontificaal voorovergebogen richting De Boo, voor het oog van een draaiende camera van de NOS, zijn eigen, zelfde onderbroek.
Al voelt Nuis zich vaak minstens zo jong als zijn ploeggenoten, hij is zich meer dan ooit bewust van zijn leeftijd. Wanneer hij stopt met schaatsen weet hij nog niet, maar dit jaar gaat hij in Milaan op voor zijn laatste Olympische Spelen, zoveel is zeker. ‘Ik ben realistisch genoeg om te zeggen dat 2030 echt te ver is’, zegt hij over de Winterspelen in de Franse Alpen. En over zijn jonge ploeggenoten als De Boo en Tim Prins: ‘Die gasten komen eraan.’
Vooralsnog houdt een van de grootste boegbeelden van het schaatsen zich goed staande. Hij reed dit seizoen naar het internationale podium bij meerdere wereldbekerwedstrijden. Tussen kerst en oud en nieuw plaatste Nuis zich in eigen land voor zijn favoriete afstanden op de Olympische Spelen (voor de 1.500 meter schoof hij na een beslissing van de selectiecommissie in de startvolgorde door). Evenals zijn tien jaar jongere partner Joy Beune, die daar debuteert. ‘Ergens is dat wel romantisch toch, samen?’
Hij schaatst in februari in Milaan de 1.000 en 1.500 meter. Op de laatste afstand is Nuis de regerend olympisch kampioen, maar niet de favoriet. Dat is de pas 21-jarige Amerikaan Jordan Stolz. Maar Nuis weet: iedereen kan bezwijken onder druk. Hij beschikt over ervaring. Hij was er al bij in Pyeongchang in 2018, waar hij de 1.000 en de 1.500 meter won, en vier jaar later in Beijing, waar hij zegevierde op de 1.500 meter. Nuis won daarmee elke olympische afstand waarop hij ooit startte.
‘Het gaat om de laatste procenten’, zegt Nuis, die de afgelopen maanden nergens een steekje wilde laten vallen. Tijdens het eerste trainingskamp van het seizoen, in het voorjaar op Mallorca, stond trainer Gerard van Velde zijn rijders een stapavond toe. Even eruit, voordat het programma en de aanpak met de week serieuzer zou worden.
‘Ik heb prachtige herinneringen aan de jaren ervoor. Maar ik ging niet meer mee’, zegt Nuis. ‘Ik heb tegenwoordig zo’n stemmetje in mijn achterhoofd, dat zegt: straks verlies je olympisch goud op een honderdste van een seconde, en denk je: was ik destijds maar niet gaan stappen.
‘En wat het ook is’, zegt hij terwijl hij in rap tempo en vol vuur doorpraat: ‘dán merk je ook nog eens het verschil van leeftijd omdat ik een week niet lekker ben van zo’n nacht uitgaan, terwijl die gasten, bij wijze van spreken, de volgende dag zonder problemen aangeschoten een training zouden kunnen doen als dat moet.’
Aangezien zijn hobby zo’n zestien jaar geleden al zijn werk werd, toen hij zijn eerste profcontract tekende, bestempelt hij andere zaken uit het leven tot hobby: barbecueën en alles omtrent het zetten van koffie bijvoorbeeld. Dat laatste haast obsessief; Nuis heeft een draagbaar koffiezetapparaat dat hij meeneemt naar trainingskampen. ‘Mijn grootste concurrenten, zoals Jenning, komen regelmatig lekker bij mij koffie drinken.’
Het schaatsen bracht hem vriendschappen uit andere werelden. Kickbokskampioen Rico Verhoeven noemt hij een goede vriend en groot voorbeeld. De grootste les die hij van Verhoeven leerde: blijf dicht bij je eigen behoefte. ‘Ik heb hem weleens gebeld en gevraagd hoe hij dat allemaal doet: ga je een film in Hollywood maken, terwijl je over twee maanden moet vechten? Hij zei: als ik leuke dingen doe waar ik energie van krijg, kost het me niks.’
‘Rico Verhoeven zei ooit: ‘Alles in mij heeft ’s morgens vroeg géén zin om in een bad van 3 graden te stappen. Maar als ik het heb gedaan, voel ik me zo goed.’
‘Sinds een aantal jaar neem ik ’s morgens ook een ijsbad. Ik noem het een hobby, want ik vind het echt heel leuk. Je krijgt een gigantische adrenalinekick als je zo je dag begint. Thuis heb ik een heel fancy ijsbad, van aluminum, met hout eromheen. Ben ik op trainingskamp, dan spring ik in een beek. Ik doe dit drie keer per week, minimaal drie minuten per keer, helemaal koppie onder.
‘De eerste dertig seconden heb je gruwelijke schrik; je lijf wil dat niet. Daarna krijg je langzaam je ademhaling onder controle. Na een minuut is het alsof iemand allemaal scheermesjes in je lijf steekt; dat water is tyfuskoud natuurlijk. Het positieve effect is niet wetenschappelijk bewezen, maar ik merk: als ik uit een ijsbad stap, heb ik zo fucking veel energie. Echt bizar. Ik ben ook eerder hersteld als ik het na een training doe.’
‘De La Marzocco GS3 is een van de mooiste machines die je kunt hebben. De Ferrari onder de koffiemachines, een merk dat al sinds 1927 bestaat; helemaal de shit. Eigenlijk is het een horecamachine, maar ik heb er een gesponsord gekregen.
‘De machine zelf is al vet, maar ik heb ’m helemaal custom gemaakt en nu is-ie nog vetter. Een bedrijf in Duitsland heeft ’m in mat zwart gepoedercoat. Van tropisch hardhout zijn er zijpanelen gemaakt en de machine heeft gouden accenten. Nu staat er een machine van 15 duizend euro in mijn huis. Krankzinnig, maar het is echt een droomding.
‘Ik drink drie bakkies per dag. Automatenkoffie vind ik niet te zuipen, dus neem ik naar trainingskampen – als ik met de auto ga – altijd een eigen machine mee. In zo’n koffertje waar muzikanten hun instrument in stoppen.’
‘Ik kan niet goed koken, maar ik kan wel goed vlees barbecueën. Mijn lievelingsgerecht is een ribeye. Makkelijk om te maken en het lekkerste vlees dat er is. Doordat er nog wat vet in zit, kun je het iets te heet grillen, zodat het lekker knapperig wordt. Die rooksmaak erbij vind ik echt zó goed.
‘Vlak bij Heerenveen, waar ik woon, kun je bij de boer je tomahawkie laten snijden. Als je dat klaarmaakt, weet je niet wat je proeft: zo mals, zo lekker. Dan raak je snel verwend hoor.’
‘Heel debiel, maar al drie jaar zet ik dit nummer op tijdens mijn ijsbad. Dan leg ik mijn telefoon ernaast en zit ik helemaal in trance in dat ding... (Nuis ademt zwaar in en uit, alsof hij in het bad zit.)
‘Ik heb andere nummers geprobeerd, maar dat is het gewoon niet. Dit nummer heeft zo’n zware drum, maar is tegelijkertijd heel rustig. Op een gegeven moment valt de drum even weg, daarna bouwt-ie weer op en komt het laatste minuutje. Dan denk ik in het bad: oké, ik ben er bijna. Het nummer duurt 4 minuten en 31 seconden, als het nummer klaar is, ben ik klaar.’
‘Via Rico Verhoeven ben ik in een groepje ambassadeurs van Ducati terechtgekomen. Kunstenaar Joseph Klibansky en dj Nicky Romero zitten er ook in; drie gasten en een verdwaald schaatsertje dus. Als ambassadeur presenteer je bijvoorbeeld een nieuw model aan dealers en klanten.
‘In 2010, ik had nog geen motorrijbewijs, was er een marketeer die een soort DNA van mij wilde opstellen. Ik moest een merk noemen van iets dat ik bij mezelf vond passen. Toen noemde ik Ducati al. Nu heb ik al jaren een motorrijbewijs. Rijden geeft me het ultieme gevoel van vrijheid. Dat gevoel van power vind ik zo lekker.
‘Ik rij op een Streetfighter V4 S. Dat is de snelste en krachtigste wegmotor die er is. Het ding weegt 180 kilo en heeft 214 pk. Het is gewoon een raket. Ik ben wel wat rustiger geworden dan vroeger, ook in de auto, toen kon ik roepen: wie er het snelste is. Nu maakt het me niet uit waar ik naartoe ga, het gaat me om het rijden zelf.’
‘Mijn favoriete sneakermerk draag ik al jaren. Ik denk dat ik wel twintig paar versleten heb in de afgelopen acht jaar. Momenteel heb ik vijf paren van Mason Garments. Ze maken uiteenlopende sneakers, van opvallend tot netjes. Van heel fijn, Italiaans leer naar gekke panterprints. Van echte sneakers tot nette loafers.’
‘Muteba Mwamba, de eigenaar van Chybs Tattoo in Delfgauw, is een legende. Voor zo’n plaat (wijst op zijn rechteronderarm, waar een foto van het gezicht van zijn vriendin, schaatsster Joy Beune groot staat getatoeëerd), lig ik gewoon acht uur in de stoel.
‘Hij is een van de puurste gasten die ik ken. Zacht en eerlijk. Ik ben het niet gewend om over mijn gevoelens te praten, maar hij zoekt af en toe de diepere laag op. Dan vraagt hij bijvoorbeeld: ‘Wie ben jij echt?’ Anders dan de luchtige gesprekken die ik voer als ik met mijn ploeggenoten aan de eettafel zit.
‘Muteba en ik lijken op elkaar, al doe ik mezelf misschien vaker stoerder voor. ’s Avonds lig ik met mijn hoofd bij Joy op schoot een serie te kijken, niet andersom. Ik weet niet hoeveel tatoeages ik inmiddels heb. Mijn linkerarm is helemaal vol, ik heb tattoo’s op mijn rechteronderbeen en er staat er een op mijn rechterarm.
‘Noa Lang, Justin Kluivert: ze zitten allebei onder Muteba’s werk. Hij gebruikt weinig zwart, waardoor er veel contrast komt in een plaat. Het is zacht, maar toch ook scherp. Realistisch, maar toch ook niet, want ergens is het ook cartoonachtig.’
‘Ik heb mijn eigen koffieboon. Ik ken Nick van Pro Coffee Club doordat hij als barista op belangrijke sportevenementen kwaliteitskoffie kwam maken. Hij had een boon uit Ethiopië, van een boer wiens boerderij precies op 1.500 meter hoogte ligt. Bij de laatste Olympische Spelen in Beijing prolongeerde ik mijn titel op de 1.500 meter.
‘Dus toen Nick zei: zullen we deze boon samen uitbrengen, dacht ik: superleuk. Er staat op de zak een afbeelding van mijn silhouet waarbij ik juich na de finish. Ik verdien er niets aan. De opbrengst gaat naar de voedselbank. Mijn boon is een klein beetje zoetig en zit tussen licht en medium gebrand in. Het heeft tinten van melkchocolade en wat fruitigs, al durf ik niet te zeggen welk fruit precies.’
‘Ik ken Rico een jaar of acht – ik weet niet meer waardoor. We klikken goed. Hij is een topatleet, al elf jaar ongeslagen. Je kunt je niet voorstellen hoe dat is. Als ik een foutje maak, win ik niet. Maakt hij een foutje, dan slaan ze hem bijna dood.
‘Hij is een huisvader en hartstikke sociaal. Maar hij verandert als hij een wedstrijd heeft. Kijk hoe hij kijkt voordat hij de ring ingaat. Ik kijk niet vrolijk als ik de ijsbaan op stap voor een race, maar voor die gast loop je een blokje om. Dat hij zich zo extreem mentaal voorbereidt voor een doel en dat het hem uiteindelijk lukt om te winnen, vind ik heel vet.
‘Hij zegt: geluk moet je delen. Dus nam hij me mee naar Ducati. Met Rico en Joseph Klibansky kan ik lekker over domme dingen praten en dan vervolgens een potje gamen. Dan zitten daar drie gasten die allemaal een agenda hebben van heb ik jou daar, die allemaal téring veel geld verdienen, met een headsetje op schietspelletjes te spelen en hebben we de meeste lol.’
Cv Kjeld Nuis
10 november 1989 geboren in Leiden.
2012 Nederlands kampioen 1.000 en 1.500 meter.
2017 Voor het eerst wereldkampioen, op de 1.000 en 1.500 meter.
Geboorte zoon Jax.
2018 Olympisch kampioen 1.000 en 1.500 meter in Pyeongchang.
2019 Verbetering twee wereldrecords, op de 1.000 en 1.500 meter.
2022Europees kampioen 1.500 meter.
Olympisch kampioen 1.500 meter in Beijing.
Wereldrecord snelste schaatser ooit, met 103 km/uur.
Deelname Het Jachtseizoen van StukTV samen met Ireen Wüst.
2024 Europees kampioen 1.000 meter.
Kjeld Nuis (36) woont in Heerenveen, samen met schaatsster Joy Beune en heeft een zoon: Jax (9).
Onze gids dit weekeinde is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin een bekend persoon (op velerlei terreinen) uit binnen- of buitenland ons gidst langs zijn of haar favorieten.
Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant