In de Amerikaanse staat South Carolina woedt momenteel de grootste mazelenepidemie in meer dan 20 jaar. Critici houden de regering-Trump deels verantwoordelijk, omdat de autoriteiten, de president en de minister van Volksgezondheid tegenstrijdige signalen afgeven.
In de eerste vier weken van het nieuwe jaar zijn er in de VS al meer gevallen van mazelen geregistreerd dan in heel 2022, 2023 en 2024 bij elkaar. Dit blijkt uit gegevens van de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC), die wekelijks worden bijgewerkt en momenteel de situatie tot en met 29 januari weergeven.
Volgens de CDC zijn er deze maand alleen al meer dan 588 nieuwe gevallen van mazelen gemeld. De meeste hiervan zijn het gevolg van een uitbraak in South Carolina die afgelopen najaar begon en tijdens de kerstvakantie verergerde. De CDC meldt dat vooral ongevaccineerde kinderen en tieners door de mazelen getroffen worden. Meer dan een kwart van de besmette personen is jonger dan vijf jaar.
Mazelen is een zeer besmettelijke infectieziekte die kan leiden tot levensbedreigende complicaties, vooral bij jonge kinderen. Er is al sinds 1963 een effectief vaccin beschikbaar en in de VS wordt het sinds begin jaren 70 standaard toegediend als onderdeel van een gecombineerd vaccin vóór de start van het schooljaar. Mazelen werd meer dan 25 jaar geleden officieel uitgeroeid verklaard in de VS, wat betekent dat het niet langer als een endemische ziekte wordt beschouwd.
Maar dit behaalde doel is in gevaar, waarschuwen experts. Terwijl de vaccinatiegraad onder schoolkinderen in veel staten alarmerend daalt, ontstaan er steeds grotere mazelenuitbraken. Critici zien het Witte Huis hier mede verantwoordelijk voor. De Amerikaanse regering onder Donald Trump draagt immers aanzienlijk bij aan het aanwakkeren van scepcis tegen vaccinaties. De nieuwe minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken, Robert F. Kennedy Jr., is een uitgesproken tegenstander van vaccinaties, hij liet belangrijke expertpanels herstructureren en paste het vaccinatieschema zodra hij in functie kwam.
Officieel erkent het ministerie van Volksgezondheid en Sociale Zaken dat vaccinatie tegen mazelen de meest effectieve manier is om de verspreiding van het virus te stoppen. Het benadrukt echter consequent dat vaccinatie een individuele beslissing is en dat er geen druk mag worden uitgeoefend. Tegelijkertijd geven de minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken en zijn vertrouwelingen zeer tegenstrijdige signalen af. Kennedy zelf bagatelliseert de gevaren van een mazeleninfectie en promoot onconventionele en potentieel gevaarlijke behandelmethoden met vitamines, steroïden en antibiotica.
Ook de Amerikaanse president heeft zijn twijfels geuit over de huidige richtlijnen van de CDC voor mazelenvaccinatie . Afgelopen najaar pleitte Trump bijvoorbeeld in een bericht op sociale media voor het opsplitsen van het huidige standaard MMR-combinatievaccin tegen mazelen, bof en rodehond in afzonderlijke doses. Deskundigen waarschuwen echter dat dit de vaccinatiegraad verder zou kunnen verlagen.
De sterke stijging van het aantal mazeleninfecties is geen toeval: vorig jaar waren er al verschillende uitzonderlijk ernstige mazelenuitbraken. In totaal werden er in 2025 meer dan 2260 gevallen geregistreerd, het hoogste aantal in 30 jaar.
De zwaarst getroffen Amerikaanse staten waren Texas, South Carolina, Arizona, Utah en New Mexico. Alleen al in West-Texas, tussen januari en augustus, leidde één uitbraak tot meer dan 760 gevallen. Twee kinderen overleden aan de ziekte. Dit waren de eerste sterfgevallen door mazelen in de VS in meer dan tien jaar.
Vooral in conservatieve en streng religieuze kringen verspreidt het virus zich snel, zoals al bleek in 2019 tijdens een mazelenuitbraak in een orthodox-joodse gemeenschap in New York. De stad riep toen de noodtoestand uit en voerde een lokale vaccinatieplicht in . Gezondheidsfunctionarissen gingen letterlijk van deur tot deur om specifiek ongevaccineerde personen te bereiken. Zelfs Trump, die destijds ook president van de VS was, liet zijn scepsis ten opzichte van vaccins varen en drong er bij ouders op aan om hun kinderen te laten vaccineren .
Ondertussen blijkt uit gegevens van de CDC dat de vaccinatiegraad landelijk is gedaald sinds de COVID-19-pandemie. Volgens de gegevens daalde de vaccinatiegraad onder kleuters van 95,2 procent in 2019 naar 92,5 procent in 2024. Deskundigen zijn van mening dat een effectieve vaccinatiegraad van minstens 95 procent nodig is om de verspreiding van het mazelenvirus te stoppen.
In South Carolina wijzen experts ook op aanzienlijke vaccinatietekorten in het epicentrum van de huidige uitbraak, in Spartanburg County. Daar circuleert het virus voornamelijk op scholen waar veel leerlingen om religieuze redenen zijn vrijgesteld van de verplichte vaccinatie. Minstens 18 mensen moesten in het ziekenhuis worden opgenomen vanwege complicaties. Er zijn tot nu toe geen sterfgevallen gemeld. Meer dan 550 mensen bevinden zich momenteel in quarantaine.
Verschillende andere staten, van Californië tot Washington en Ohio, hebben al eerste gevallen geregistreerd die terug te voeren zijn op reizigers die terugkeerden uit het getroffen gebied. Ondertussen is er ook een tweede mazelenuitbraak gaande aan de grens tussen Arizona en Utah. Het aantal gevallen voor 2026 zal daarom waarschijnlijk blijven stijgen.
Meer dan 25 jaar lang werden de Verenigde Staten beschouwd als een land dat mazelen succesvol had bestreden en officieel had uitgeroeid. Waarnemers verwachten dat dit binnenkort zal veranderen, waarbij de status van 'Mazelen vrij' in 2026 officieel zal worden ingetrokken. De pan-Amerikaanse Wereldgezondheidsorganisatie komt in april bijeen om dit voor het eerst te bespreken.
Source: Fok frontpage