Demonstranten van Extinction Rebellion blokkeren het spoor bij Amsterdam Centraal.
In het coalitieakkoord van D66, CDA en VVD valt op rechtsstatelijk gebied op dat de partijen het demonstratierecht willen wijzigen. Ze zien dat grondwettelijke recht weliswaar als „een fundamenteel onderdeel van onze democratie”, maar constateren ook dat demonstreren soms „doorslaat in grootschalige verstoring van de openbare orde”.
Hoewel onderzoekers stellen dat de huidige wetgeving voldoende mogelijkheden biedt om demonstraties te beperken, willen de drie coalitiepartijen meer instrumenten om dat te doen. Zo moet de Wet openbare manifestaties worden aangepast om burgemeesters meer bevoegdheden te geven voor „bestuursrechtelijke handhaving of verplaatsing”. Ook moeten „strafbare feiten die tijdens een demonstratie worden gepleegd”, zwaarder door een strafrechter worden gewogen.
In het akkoord is verder te lezen dat het toetsingsverbod, het verbod van rechters om wetten aan de Grondwet te toetsen, deels op de schop gaat. Rechters moeten volgens de coalitiepartijen gaan toetsen aan klassieke grondrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting, godsdienst en privacy, wat moet leiden tot het versterken van de rechtsbescherming. Een constitutioneel hof, een gekoesterde wens van het kabinet-Schoof, komt er niet.
Ander opvallend punt is dat de drie partijen „gaan schrappen” in bezwaarprocedures die door burgers tegen de overheid kunnen worden ingesteld. „Geen stapeling meer” van procedures, en de drempels om bezwaar of beroep in te stellen gaan omhoog.
Ook staat in het akkoord dat politieke beïnvloeding van rechters moet worden ingedamd door de rechtspraak een eigen begroting te geven en de minister van Justitie en Veiligheid geen rol meer te geven in de benoeming van leden van de Raad voor de Rechtspraak. Daarnaast moet worden geïnvesteerd in de sociale advocatuur.
De drie partijen willen ook de Wet op de politieke partijen invoeren, die al in 2019 door toenmalig minister van Binnenlandse Zaken (Kajsa Ollongren, D66) werd ingediend. Ook wordt de invoering van een kiesdrempel en nieuw kiesstelsel voor de Tweede Kamer onderzocht, en wordt een aantal voorstellen van de staatscommissie-Remkes (2018) uitgevoerd. D66, VVD en CDA willen verder „het democratisch ethos in de hele samenleving” verbeteren.
Begin de dag met de belangrijkste politieke ontwikkelingen uit Den Haag
Source: NRC