Er komt een norm voor het aantal dieren per hectare, al is nog onbekend hoe hoog die is.
Boeren hadden de pijn voelen aankomen. De BBB is voorlopig uitgespeeld in Den Haag, en duidelijk was dat harde maatregelen nodig zouden zijn om van het ‘stikstofslot’ te komen. Nu kunnen er nauwelijks huizen gebouwd worden, stokt de energietransitie en kunnen ook boeren niet vernieuwen of uitbreiden. Rechterlijke uitspraken zijn glashelder: de natuur moet worden hersteld en stikstofuitstoot omlaag.
De pijn komt er. Voor boeren rond beschermde natuurgebieden wordt het lastig: daar is volgens het kabinet „een hoge emissiereductie nodig”. Er komen ‘zones’ rond die gebieden – de Veluwe en de Peel als eerste – waarin nauwelijks nog stikstof uitgestoten kan worden. Voor veel boeren die daar werken, zal dat het einde betekenen. Vaak weten ze dat al: veel provincies hebben zulke zones al in de planning, en juist de provincies krijgen van het kabinet weer een hoofdrol.
Terug van weggeweest: het ‘stikstoffonds’, door het kabinet-Schoof juist afgeschaft. Voor stikstofaanpak, landbouw en natuurherstel is 20 miljard euro beschikbaar. Ooit noemde de BBB dat een ‘boeren-oprotfonds’, bang dat boeren daar gedwongen mee zouden worden uitgekocht. Maar de BBB-bewindslieden zijn weg en de partij moet dolksteekjes incasseren. Van een oude BBB-parel, rode diesel als goedkope brandstof voor boeren, wordt straks onder meer natuurherstel betaald. Uitkoopregelingen blijven bestaan en, zo is de bedoeling, worden meer gericht op boerenbedrijven die de natuur het meest belasten.
Het kabinet gaat voor een reductie van 42 tot 46 procent in 2035 (het laatste kabinet-Rutte wilde dat vijf jaar eerder) ten opzichte van 2019 voor de landbouw, maar – en dat juichen boeren toe – er zal minder met modellen worden gerekend en meer gekeken naar de feitelijke situatie in de natuur en per bedrijf. Wel komt er een norm voor het aantal dieren per hectare, al is nog onbekend hoe hoog die is. Worden normen niet gehaald? Dan wil dit kabinet best kijken naar gedwongen uitkoop, wat onder het kabinet-Schoof een taboe was.
Veel afspraken zijn nog niet rond, blijkt uit het akkoord. Er komen ‘generieke reductieplafonds’ (maximum uitstoot voor álle boerenbedrijven), maar onduidelijk is hoe die eruitzien. Er moeten nog ‘convenanten’ worden gesloten over het gebruik van, soms schadelijke, gewasbescherming. Jonge boeren en tuinders worden geholpen om vergrijzing tegen te gaan. Maar hoe precies is nog niet glashelder. Op duidelijkheid, waar boeren, tuinders en ook natuurorganisaties al zo lang om roepen, is het nog even wachten.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC