De formatie van kabinet-Jetten I gaat de laatste fase in. D66, VVD en CDA presenteren vrijdag hun regeerakkoord. Volg hier de laatste updates.
Het kabinet-Jetten wordt in hoge mate afhankelijk van steun van oppositiepartijen, maar staat daarin niet met de handen op de rug. Dat schrijft informateur Rianne Letschert vrijdag in haar eindverslag aan de Tweede Kamer. Daarin stelt ze vast dat D66, VVD en CDA samen weliswaar slechts 66 zetels in de Tweede Kamer hebben, maar daarmee getalsmatig en inhoudelijk toch ook een blok vormen waar andere partijen nauwelijks omheen kunnen als zij iets voor elkaar willen krijgen.
‘De coalitiepartijen moeten steeds meerderheden realiseren met steun van ten minste één andere fractie. Anderzijds zijn de fracties van deze minderheidscoalitie, indien zij hun standpunten gezamenlijk innemen, in de praktijk steeds nodig om opvattingen en initiatieven van fracties aan hun politieke weerszijden aan een meerderheid te helpen. Een minderheidscoalitie beschikt dus niet over doorzettingsmacht, maar is anderzijds veelal onmisbaar voor de doorzetting van plannen.
‘Dit gegeven maakt dus dat de betrokken partijen over en weer steeds een verregaande bereidheid zullen moeten tonen tot samenwerking met andere partijen in de Tweede en Eerste Kamer.’
Raoul du Pré
Het minderheidskabinet-Jetten zal met ‘moed en zelfbeheersing’ op zoek moeten naar steun voor het regeerakkoord, niet alleen bij oppositiepartijen maar ook bij maatschappelijke organisaties. Informateur Rianne Letschert adviseert D66, VVD en CDA om daarmee rekening te houden bij de selectie van hun bewindspersonen. Van hen zal veel worden gevraagd, waarschuwt zij. ‘Ik raad ze aan een goed koffiezetapparaat te kopen. Ze zullen zichzelf soms moeten wegcijferen. Het wordt geven en nemen.’
Dat zei Letschert vrijdagochtend bij de aanbieding van haar eindverslag aan de Tweede Kamer. De bewindspersonen van het nieuwe kabinet zullen een 'terughoudende en dienende rol' moeten gaan spelen, denkt zij. 'Nederland staat in een nieuwe politieke werkelijkheid.'
Letschert trad op 10 december aan als informateur, zonder enige landelijke politieke ervaring, maar met de opdracht om op 30 januari een regeerakkoord af te leveren. 'Mijn academische hart is opgelucht dat ik die deadline heb kunnen halen', zei ze vrijdagochtend.
De moeilijkste fase van de formatie ging wat haar betreft over de samenstelling van de nieuwe coalitie, maar ze heeft er nu alle vertrouwen in. 'D66, VVD en CDA zijn overtuigd dat ze met z’n drieën snel en stabiel kunnnen handelen en dat ze brede overeenstemming in beide Kamers kunnen realiseren. Ze zullen altijd op zoek moeten naar steun.'
Het regeerakkoord zelf wordt vrijdagmiddag om 13.00 uur gepresenteerd door de drie nieuwe regeringspartijen.
Raoul du Pré
De partijleiders van D66, VVD en CDA hebben donderdag het coalitieakkoord helemaal afgemaakt. Zij hebben nog een paar ‘kleine aanpassingen’ gemaakt na terugkoppeling uit de fracties. Die fracties hadden het akkoord woensdagavond al goedgekeurd.
Rob Jetten (D66), Dilan Yeşilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) zeiden dat het vooral ging om taalfouten en slordigheden. ‘Wij hebben vaak naar dezelfde teksten gestaard, de frisse blik van Kamerleden was goed’, zei Jetten.
Het akkoord wordt vrijdag gepresenteerd, waarna de Tweede Kamer er woensdag over in debat gaat. Jetten zei donderdag al dat hij hoopt dan als formateur te worden aangewezen, wat doorgaans betekent dat hij daarna ook premier wordt. Als formateur moet Jetten zijn kabinet gaan samenstellen. Daarbij moeten de partijen ook nog in gesprek over de verdeling van de kabinetsposten.
ANP
Het onderhandelaarsakkoord voor de formatie is rond, en klaar om aan de fracties overlegd te worden. Vanavond komen de Kamerleden van de drie aanstaande coalitiepartijen bij elkaar om het eindresultaat door te nemen.
Jetten, Yesilgöz en Bontenbal rekenen niet op heftige tegenstand, al is het maar omdat de fractiespecialisten bij het opstellen van het regeerakkoord op hun dossiers betrokken zijn. ‘We nemen rustig de tijd, dat kan wel even duren’, voorspelde Yesilgöz. ‘Dat wordt een mooi gesprek.’
In de vorige formatie werd het nog even spannend bij de VVD, waar Eric van der Burg huilend instemde met het intrekken van zijn Spreidingswet. ‘In een regeerakkoord zullen altijd zaken staan die een persoon raken, om wat voor reden dan ook. Het is daarom belangrijk dat we als fractie rustig de tijd nemen. Emoties zijn niet slecht’, zei VVD-leider Yesilgöz.
‘Voor het CDA zit er genoeg in om het goed te kunnen verdedigen’, verwacht Bontenbal. Zonder in te gaan op de inhoud, liet hij wel doorschemeren hoe het minderheidskabinet de komende tijd te werk zal gaan. Gedurende de formatie viel bij betrokkenen te horen dat overwogen werd om een apart potje te reserveren om tegemoet te komen aan wensen van de oppositie, maar dat blijkt het niet gehaald te hebben.
‘We doen het zoals het eigenlijk altijd gaat’, zei Bontenbal. Dat betekent dat partijen die een wijziging willen aanbrengen ten opzichte van het voorgestelde beleid, zelf de financiële dekking op de begroting moeten vinden.
‘Dit coalitieakkoord maakt duidelijke keuzes. We beseffen heel goed dat we een minderheidscoalitie zijn die met de oppositie moet praten’, aldus Bontenbal. ‘Straks moeten de bewindspersonen de Kamer in om meerderheden te zoeken. Dat kan betekenen dat de uitkomst niet precies overeenkomt met het coalitieakkoord. Maar wij maken in ieder geval duidelijk wat we willen.’
Avinash Bhikhie
Rob Jetten (D66), Dilan Yesilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) hebben zich zojuist bij de draaisluizen gemeld die leiden naar de zogeheten schrijfkamer. Daar zal de laatste hand worden gelegd aan het onderhandelaarsakkoord.
‘Door de adrenaline van de de onderhandelingen gisteren is het een kort nachtje geworden’, zei Jetten voor aanvang van de laatste formatiegesprekken. ‘De afgelopen weken hebben we lang aan de financiële plaat gewerkt, we moeten nog één keer nalopen of alles klopt.’
Gisteravond bracht hij, met Yesilgöz en Bontenbal aan zijn zijde, naar buiten dat de drie er op de hoofdlijnen uit zijn. Ze hadden 45 dagen aan inhoudelijke onderhandelingen nodig om tot een akkoord te komen.
Voor hedendaagse Haagse begrippen is dat een snelle formatie, al is nog niet duidelijk hoe gedetailleerd de plannen zijn. Voor de exacte plannen, met betrekking tot bijvoorbeeld de aanpak van de wooncrisis of het migratiedossier, is het wachten op de presentatie van vrijdag.
Het plan is om het onderhandelaarsakkoord ter goedkeuring aan de fracties voor te leggen nadat de puntjes op de i gezet zijn. Jetten en Bontenbal verwachten hun fracties mee te krijgen: de afgelopen weken schreven de fractiespecialisten op hun dossiers mee aan het regeerakkoord. ‘Ik heb er alle vertrouwen in dat het goed gaat komen’, aldus de premier in spe.
De Kamer debatteert volgende week over het regeerakkoord van de aanstaande minderheidscoalitie. Daarna mag Jetten als formateur aan de slag met de samenstelling van het kabinet, het eerste dat door een D66’er geleid zal worden. Vlak voor hij naar binnen ging zei Jetten dat de kabinetsposten onderling nog niet verdeeld zijn.
Avinash Bhikhie
D66, VVD en CDA zijn het op hoofdlijnen eens geworden over een regeerakkoord. De drie partijen bereikten overeenstemming over de financiën en hebben de laatste inhoudelijke knopen doorgehakt.
Dinsdag vond de laatste onderhandelingsronde plaats. Nu moet het akkoord nog aan de fracties worden voorgelegd. Vrijdag presenteren de partijen hun regeerakkoord.
Lees hier het nieuwsbericht.
Oppositieleider Jesse Klaver wil de aanstaande minderheidscoalitie uit de brand helpen, nog voordat het kabinet-Jetten überhaupt is begonnen. Hij probeert daarmee niet alleen het regeerakkoord naar links te trekken, maar ook Jetten, Yesilgöz en Bontenbal een stapje voor te zijn.
Lees hier de analyse.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant