is schrijver en kunstjournalist. Voor de Volkskrant schrijft ze over fotografie en beeldvorming.
Dit is het ‘formatiegebied’: een kille gang in het gebouw van de Tweede Kamer in Den Haag. Grijze plavuizen, bakstenen muurtje, systeemplafond, tl-verlichting – Hollandse gezelligheid, zeg maar. Een zogenoemde non-plaats, die toch betekenis heeft. Want achter die draaideur vinden de laatste formatiegesprekken plaats.
Er zijn blauwe schotten geplaatst, ze staan er al een tijdje. Het rechterschot heeft de functie van achterwand gekregen, waartegen de hoofdrolspelers straks kunnen worden gefotografeerd. Fris hemelsblauw, moet iemand hebben gedacht. En met het logo van de Tweede Kamer der Staten-Generaal erop, zodat iedereen die de persfoto’s straks bekijkt weet: ‘Ah! We zijn in het formatiegebied.’
Aan de linkerkant is het schot een dranghek geworden, bedoeld om de pers op afstand te houden. Formatiepolitici zijn immers ook gewoon mensen; die moeten zich vrij door de ruimte kunnen bewegen en weglopen wanneer ze daar zin in hebben.
De camera’s en microfoons staan al klaar, maar het gebied is verlaten. De drie coalitiegenoten hebben nog niet voor de blauwe achtergrond gestaan. Dat gebeurt pas over een kleine vijf uur, wanneer ze bleek, glimlachend en alle drie met de handen over elkaar gevouwen (links over rechts) zullen zeggen dat er een concept-regeerakkoord ligt met de werktitel – pardon: náám – ‘Aan de slag’. We kunnen dus rustig kijken.
Je kunt het natuurlijk hebben over de knulligheid van zo’n mediahoekje. Je kunt denken: ‘Dat pakken ze in het buitenland toch beter aan.’ Maar dat is niet zo. De Fransen – ja, die doen het doorgaans groots, die plaatsen hun politici graag tegen de achtergrond van vergulde paleizen. De rest klungelt wat met provisorische plekjes die professionaliteit moeten uitstralen, maar eigenlijk achterafhoekjes naast de dienstingang zijn, bij wijze van spreken.
Maar het grappige is: zodra politici of anderszins belangrijke mensen in zo’n plakbanddecor plaatsnemen, valt de omgeving als het goed is weg. Dan hebben de meeste mensen alleen nog oog voor hen.
De in deze krant al vaker (en terecht) aangehaalde fotograaf Jesper Boot liet in zijn afstudeerproject Power uit 2019 overtuigend zien hoe dat werkt.
Het hele artikel over het onderzoek van fotograaf Jesper Boot naar de beeldtaal van de politieke macht lees je hier.
Met minimale middelen (onder meer plopkappen op simpele Ikea-lampjes, medailles van de kringloop en door zoutzakken gestutte goedkope vlaggen) bouwde hij conferentiecentra en vergaderzaaltjes na en liet zijn ouders in precies de goede lichaamshoudingen en kleding in deze decors figureren. Met de juiste felle belichting oogt dat alles op de foto’s heel aannemelijk en vakkundig.
Altijd fijn dus wanneer iemand je een blik achter de schermen gunt, in dit geval fotograaf Jeroen Jumelet, die op dinsdagavond waarschijnlijk de tijd doodde met het fotograferen van de wachtruimte.
Intrigerend detail: dat vel papier met tekst erop. Het blijkt een gedicht van Judith Nieken uit Leeuwarden die, ook intrigerend, patholoog en tekstschrijver is. De Leeuwarder Courant wist in december te melden dat dit gedicht op Niekens voordeur te lezen is (of in elk geval wás, misschien hangt er inmiddels een ander deurgedicht) en dat informateur en burgemeester van Leeuwarden Sybrand van Haersma Buma daar regelmatig langsliep.
Natuurlijk kun je stilstaan | bij wat was en bij wat moet | bij weer en wind, bij alles | wat er wereldwijd toe doet | maar stilstaan bij een deur | kan net zo goed.
Bij het einde van zijn rol als informateur deed Buma dit gedicht, na toestemming van Nieken, cadeau aan de Tweede Kamer. Om aandacht te vragen voor de parlementaire journalisten en fotografen die regelmatig urenlang staan te wachten tot er iets gebeurt.
Wat het gedicht daar nu doet, op dat vel papier op die lessenaar: geen idee. Maar het is prachtig. En zónder precies zo’n wachtende fotograaf hadden we het nooit gezien.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant