Om het lichaam van de laatste Israëlische gijzelaar te vinden, is een begraafplaats in Gaza-Stad volledig omgewoeld. Honderden Palestijnse lichamen zijn opgegraven, onderzocht en na afloop met bulldozers op willekeurige plaatsen weer met zand bedolven.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
De thuiskomst van Ran Gvili, een Israëlische politieman die meer dan twee jaar geleden is vermoord, betekent voor Israël het einde van een donkere tijd: het hele land leefde mee met de families van de gijzelaars die geen idee hadden of zij hun geliefden ooit weer terug zouden zien, of zelfs maar fatsoenlijk konden begraven.
Dat het laatste lichaam nu eindelijk terug is, werd door premier Netanyahu een ‘triomf van de toewijding’ genoemd: omdat Hamas maar niet over de brug kwam met het lichaam (de organisatie zei het niet te kunnen vinden) ging Israël zelf op zoek. Informatie van diverse inlichtingendiensten leidde uiteindelijk naar de al-Batsh begraafplaats in Gaza-Stad.
Afgelopen weekeinde werd het gebied afgezet. Er vonden luchtaanvallen plaats om de weg vrij te maken voor tanks die rondom de begraafplaats werden opgesteld, en er werd geschoten op alles wat bewoog. Vervolgens ging een team van honderden soldaten, rabbijnen, patholoog-anatomen en tandartsen aan de slag. Zeker 250 graven werden opengebroken. Lichamen werden een voor een naar boven gehaald en onderzocht, net zolang totdat de resten van Gvili waren gevonden. ‘Er heerste waanzinnige opwinding’, vertelde de tandarts die zijn lichaam had geïdentificeerd tegen Israëlische media.
Terwijl het lichaam van Gvili naar Israël werd gevlogen om met waardigheid begraven te worden, werden de Palestijnse lichamen met bulldozers begraven. ‘Inwoners zagen dat de doden op willekeurige plekken zijn gedumpt en met een dun laagje zand bedekt’, vertelt journalist Khamis al-Rifi tegen de Arabische zender Al Jazeera. ‘Sommige lichamen waren gewoon nog zichtbaar.’
Op videobeelden van inwoners die al-Batsh weer bezochten in de hoop het graf van hun geliefden terug te vinden, is alleen een omgewoelde puinhoop te zien. Geen grafsteen staat nog overeind en er liggen overal plastic zakken die menselijke resten zouden bevatten. ‘Hier is een lichaam, en hier nog een’, hoor je een man hijgend zeggen.
Op dinsdag, toen de thuiskomst van de laatste gijzelaar in Israël werd gevierd, gingen vier jonge mannen (onder wie een minderjarige) naar al-Batsh om het graf van hun vader, moeder, broer en zus te zoeken. Ze werden alle vier gedood door het Israëlische leger.
Ondertussen liggen er naar schatting nog meer dan tienduizend Palestijnen in Gaza onder het puin – en sommige experts schatten dat het er veertienduizend kunnen zijn. Sinds het bestand op 10 oktober vorig jaar is ingegaan, zijn mensen wanhopig op zoek naar hun geliefden: naar ouders die weigerden het huis achter te laten toen de rest van de familie besloot te evacueren en nooit meer antwoord gaven op appjes. Naar kinderen die in de chaos van een bombardement zijn kwijtgeraakt. Of naar tientallen familieleden die thuis zaten toen iemand op zoek ging naar voedsel en bij terugkeer een verwoest gebouw aantrof.
Reddingswerkers moeten het echter doen met rudimentair gereedschap zoals schoppen, harken en kruiwagens, omdat verzoeken aan Israël om zwaarder materieel toe te laten onbeantwoord blijven. Het is vaak onmogelijk om de lichamen van degenen die wel worden gevonden nog te identificeren: de lijkenhuizen liggen vol met lichamen in ver gevorderde staat van ontbinding.
Bovendien worden er in Israël nog honderden lichamen vastgehouden van Palestijnen die na 7 oktober 2023 zijn gedood. Hierbij gaat het om mannen die hebben deelgenomen aan de Hamas-aanval zelf, maar ook om mensen die tijdens gevechten in Gaza zijn gedood of die na arrestatie in een Israëlische gevangenis zijn omgekomen.
Sinds het bestand is ingegaan, heeft Israël 360 lichamen teruggegeven, waarvan er velen nog niet zijn geïdentificeerd. Volgens mensenrechtenactivisten liggen er in Israëlische mortuaria en op begraafplaatsen nog zeker 700 andere Palestijnse lichamen, die worden vastgehouden om bij mogelijke toekomstige onderhandelingen in te kunnen zetten als uitruilmateriaal.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant