In zijn protestlied ‘Streets of Minneapolis’ neemt Bruce Springsteen het op tegen Trump en ICE. Hij is een van de weinige popartiesten die zich waagt aan openlijke kritiek op de regering. Valt er meer popprotest uit de Verenigde Staten te verwachten?
is redacteur popmuziek van de Volkskrant.
Misschien vond ook Bruce Springsteen dat het te lang stil bleef. Dat er vanuit de muzikale, culturele hoek in zijn land te weinig stelling werd genomen tegen de regering-Trump, in het bijzonder tegen het optreden van diens speciale eenheden van de immigratiepolitie ICE.
Woensdag verscheen dan eindelijk dat ene belangrijke protestlied, dat niet om de zaken heen draait. In Streets of Minneapolis worden de agenten van ICE door Springsteen omschreven als bendeleden of ‘federal thugs’, en als een bezettingsmacht van ‘koning Trump’, die de stad Minneapolis vertrapt en laat bloeden.
Alex Pretti en Renée Good, de twee demonstranten die in Minneapolis protesteerden tegen ICE en daarop werden doodgeschoten, worden bij naam genoemd: ‘Two dead/ Left to die on snow-filled streets.’ Springsteen roept zijn landgenoten op om niet toe te kijken maar het op te nemen voor de mensen op wie ICE jaagt, in een haast Bijbelse tekst: ‘We’ll take our stand for this land/ And the stranger in our midst.’
De woorden die Springsteen woensdag koos om zijn protestlied aan te kondigen, waren minstens zo fel van toon. ‘Ik heb dit lied zaterdag geschreven en gisteren opgenomen, en laat het vandaag horen als antwoord op de staatsterreur die door de stad Minneapolis trekt’, schreef hij in een uitleg aan zijn volgers. ‘Stay free, Bruce Springsteen.’
Het is opmerkelijk dat juist een veteraan van het Amerikaanse protestlied met zo’n uitgesproken statement moet komen, was te lezen in veel reacties op Streets of Minneapolis. Want al broeit het misschien in de popmuziek van de Verenigde Staten, vooral na de sterk toegenomen spanningen van de afgelopen week: de streamingdiensten worden nog niet bepaald bedolven onder protestsongs, ook niet van een jongere generatie.
De reden voor het uitblijven van popprotest van grote artiesten is simpel en treurig, schreef de Amerikaanse muziekhistoricus Ted Gioia op het cultuurplatform Substack. ‘Er is geen geld te verdienen met protestsongs. In het huidige, commerciële model worden liedjes gezien als een entertainmentproduct en dat maakt onze muziekcultuur kapot.’
In de Amerikaanse krant Boston Globe werd door cultuurkenners al eens gewezen op de rol van sociale media. Onder liedjes met een activistische of zelfs maar licht afwijkende boodschap verschijnen vaak vernietigende commentaren, en worden artiesten weggezet als betweterig en prekerig. Muziek met een mening kan veel volgers kosten. En mogelijk ligt al te geopinieerde pop gewoon te gevoelig in gepolariseerde tijden.
In Europa werd afgelopen jaar wel volop geprotesteerd op festivals en in de poppodia, vooral tegen de oorlog in Gaza. Maar de laatste golf aan belangrijke Amerikaanse protestmuziek verscheen bijna tien jaar geleden, rond de Black Lives Matter-demonstraties. Maar na een aantal krachtige nummers van Beyoncé, Childish Gambino, Janelle Monáe en Kendrick Lamar leek de politieke protestpop enigszins te verstommen.
Dat is opmerkelijk, want de Verenigde Staten gelden toch als het geboorteland van de protestmuziek. De strijd voor de zwarte burgerrechten werd al vanaf de late jaren dertig verwoord in legendarische protestsongs van grootheden als Billie Holiday, Nina Simone en Sam Cooke. En in de jaren zeventig werd de popmuziek overspoeld met protest tegen de Vietnamoorlog.
Toch is het momenteel, ten tijde van grote politieke veranderingen in de Verenigde Staten, ook niet helemaal stil. De Amerikaanse countryster Zach Bryan kwam twee weken geleden met zijn nummer Bad News, waarin hij het opneemt tegen de agenten van ICE, de ‘cocky motherfuckers’ die je deur komen intrappen. De folk- en protestzanger Jesse Welles probeerde het met humor, in zijn cynische liedje Join ICE: ‘Heb je moeite met zelfbeheersing en gezag: doe met mij mee en kom jagen op minderheden.’
Voor Bruce Springsteen is het protestlied een vertrouwd genre. In liedjes als Magic en Souls of the Departed zong hij over oorlogsgeweld en politieke leugens, en zijn Born in the U.S.A. was bedoeld als een strijdlied voor de arbeidersklasse.
In 2001 schreef Springsteen zijn protestsong American Skin (41 Shots), over de student Amadou Diallo, die in 1999 in New York onterecht werd aangezien voor een crimineel en werd doodgeschoten door de politie. Het kwam Springsteen op woedende reacties te staan van fans en autoriteiten. Er werd zelfs opgeroepen tot een boycot van de zanger, als hij zijn lied live zou laten horen.
Dat deed Springsteen daarna veelvuldig: hij vertolkte American Skin (41 Shots) avond aan avond, tijdens een concertreeks in New York.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant