De oorlog in Oekraïne is in volle gang, en toch reist een delegatie uit Odesa onder leiding van de locoburgemeester door Nederland. Zo worden contacten gelegd met ondernemers voor de wederopbouw. ‘Politici kunnen geen land opbouwen.’
Als een Nederlandse spreker in het Overijsselse provinciehuis begint met de opmerking dat de Oekraïense stad Odesa ‘soms last heeft van stroomuitval’, interrumpeert een Oekraïense in het publiek onmiddellijk. ‘Not sometimes, a lot of times!’
Dat is precies de reden waarom een afvaardiging uit de Oekraïense havenstad naar Nederland is gekomen. Terwijl de oorlog in Oekraïne in volle gang is en Odesa onder vuur ligt, maakt locoburgemeester Alla Bekh deze week met een delegatie een tour door Nederland. Na een bezoek aan Rotterdam en Den Haag, is woensdag Zwolle aan de beurt. Donderdag eindigen ze in Deventer.
Het doel is contacten te leggen met Nederlandse bedrijven die kunnen helpen bij de wederopbouw van haar stad. Dat klinkt gek, zonder zicht op snelle vrede. Dat is het niet, zegt de speciale gezant voor Oekraïne Joost Klarenbeek, die vanuit het ministerie van Buitenlandse Zaken aanwezig is in Zwolle.
‘Jullie zijn hier, terwijl jullie stad onder vuur ligt’, zegt Klarenbeek bewonderend. ‘Wederopbouw begint niet als de wapens zwijgen. Het is nu zaak dat Oekraïne sterk blijft; niet alleen militair, maar ook economisch.’
Odesa is sinds de aanvang van de Russische invasie in februari 2022 vijfhonderd keer aangevallen. Er is behoefte aan eigenlijk alles. Van bouwmaterialen zoals beton en kassen voor de teelt, tot snel te bouwen noodwoningen en voertuigen – tractoren, brandweerwagens, maar ook ‘ouderwetse’ bussen. Door een permanent gebrek aan stroom zijn elektrische bussen niet op te laden.
Met de constante Russische aanvallen op de energievoorzieningen, is het antwoord op de vraag waar haar stad het meest behoefte aan heeft simpel voor locoburgemeester Bekh: ‘Kleine, decentrale systemen die stroom en warmte leveren, zodat we de stad draaiende kunnen houden.’
In dat licht heeft Willy Beijen van Kara Energy Systems uit Almelo een opbeurende boodschap. ‘Oekraïne heeft genoeg biomassa om zijn volledige gasverbruik te vervangen’, zegt hij, waarmee hij onmiddellijk de aandacht heeft van de delegatie. Met een gigantische landbouwsector is er genoeg stro, houtsnippers en ander restmateriaal om te verbranden. Het bedrijf uit Almelo kan systemen leveren om die biomassa om te zetten in warm water voor onder meer stadsverwarming.
Als Beijen zijn gehoor heeft verteld dat het bedrijf waarvoor hij werkt al een installatie heeft gebouwd in Kyiv, biedt hij aan direct zaken te doen met Odesa. ‘We hebben nog twee in voorraad staan’, zegt hij over de mobiele energiecentrales, samen goed voor vijfduizend warme huizen. ‘Die kunnen morgen op de vrachtwagen.’
Rond Odesa wordt wijn gemaakt, en Anna Khokholkova van de regionale Kamer van Koophandel wil weten of van de reststromen uit de wijnbouw warmte te maken is. ‘Helaas niet, de hoeveelheden zijn te klein en er zit te weinig energie in, maar appelpulp werkt wel’, zegt Beijen, verwijzend naar de fruittelers in de regio.
Vanuit de provincie Overijssel is gedeputeerde Erwin Hoogland (VVD) aanwezig. Sinds zijn aantreden in 2023 is hij naar eigen zeggen druk met het faciliteren van contacten tussen Overijsselse bedrijven en Oekraïne, maar wil benadrukken dat anderen het echte werk doen. ‘Politici kunnen geen land opbouwen, dat doen bedrijven.’
Als militair ging Hoogland zelf op missie in onder meer Irak en Afghanistan. ‘Contacten leggen gaat gemakkelijker doordat ik weet hoe het is om in oorlogsgebied te zijn’, zegt hij. ‘Maar dat is niet de reden dat wij nu zo actief zijn. Dat we wat meer doen dan andere provincies is ook gewoon toevallig zo gelopen.’
Een zo’n toeval is Katja Bassova, die werkt voor het ondernemerscollectief Oost NL. De Oekraïense heeft zich als adviseur internationale handel volledig op haar geboorteland gestort. Op het smeden van samenwerkingen zoals bijvoorbeeld Aircrete Europe die heeft.
Het bedrijf uit Oldenzaal verloor een fabriek voor prefabwoningen door Russische veroveringen in het oosten van Oekraïne. Inmiddels wordt in partnerschap met een Oekraïense ondernemer alweer gewerkt aan een nieuwe productielocatie.
‘Het bouwen van een woning is voor ons een kwestie van dagen’, zegt verkoopmanager Anton Kupava over de fabriek in aanbouw bij Lviv. Vanuit de delegatie wordt hij er door Zhanna Kryuchkova op gewezen dat Odesa, op 800 kilometer rijden, wellicht niet de meest voor de hand liggende afzetmarkt is.
Kryuchkova werkt voor het bouwbedrijf van haar familie in Odesa. Ze spreekt net als locoburgemeester Bekh haar dankbaarheid uit voor alle steun en het meedenken door Nederland. Wat ze vooral uit alle gesprekken heeft gehaald, is het advies dat ze in Rotterdam kreeg.
‘We kijken veel naar losse oplossingen’, zegt ze. ‘Maar een architect zei me dat we niet moeten vergeten naar het grotere plaatje te blijven kijken; dat we een masterplan voor de wederopbouw moeten opstellen.’
In Zwolle wijst de directeur van NedZero, branchevereniging voor windenergie, ook op de onderlinge afhankelijkheid van projecten. ‘Jullie hebben grote plannen met windenergie op zee’, zegt Bert van Lingen. ‘Dat betekent dat je nu al moet nadenken over hoe jullie de haven van Odesa herinrichten.’ En, voegt hij eraan toe: ‘Wij zijn goed in staat havenfaciliteiten te leveren daarvoor.’
Beijen van Kara Energy Solutions heeft zijn promo-praatje dan al afgesloten met een wens voor een betere toekomst. ‘Ik ben al eens in jullie prachtige stad geweest’, zegt hij. ‘Ik hoop nog vaak in Odesa terug te komen, maar dan vooral om in de zomer op het strand te liggen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant