Het wordt steeds zonniger in Nederland. Vorig jaar was het op een na zonnigste jaar sinds het begin van de metingen en dat past in een trend. De zon schijnt vaker door afgenomen luchtvervuiling en de opwarming van het klimaat.
De toename van de zonnestraling in Nederland is al sinds de jaren negentig te zien. Elke vijf jaar neemt de energie die de zon op ons land afstraalt met 2 procent toe, schrijft het KNMI donderdag in het jaarlijkse rapport De staat van ons klimaat.
Eén verklaring daarvoor is de schonere lucht boven Nederland. Vervuilende deeltjes in de lucht, zogeheten aerosolen, blokkeren zonlicht en zorgen dus voor afkoeling.
Luchtvervuiling heeft de wereldwijde opwarming van het klimaat deels verhuld, maar dat effect wordt kleiner door strengere milieuregels. Wetenschappers zien de schonere lucht als een van de oorzaken dat de klimaatverandering wereldwijd versnelt.
Mogelijk heeft de afgenomen luchtvervuiling ook nog een indirect effect. Wolken kunnen zich namelijk beter vormen als er vaste deeltjes in de lucht zitten. Schonere lucht zou er dus ook voor kunnen zorgen dat er minder bewolking ontstaat, al is nog onduidelijk hoe groot dat effect is.
Wel is helder dat afgenomen bewolking een belangrijke reden is voor de toegenomen zonnestraling op grote delen van Europa, schreven onderzoekers eerder deze maand in vaktijdschrift Remote Sensing of Environment. Op onderstaande kaart kun je zien dat de zonnestraling op bijna het hele continent is toegenomen, met een extra sterk effect in de Benelux:
Ook klimaatverandering lijkt een rol te spelen. "Deze eeuw hebben we vaker te maken met hogedrukgebieden, dus met mooi weer", zegt onderzoeker Peter Siegmund van het KNMI.
Dat lijkt onder meer samen te hangen met de sterke opwarming van het Middellandse Zeegebied en het afzwakken van de Golfstroom in de Atlantische Oceaan. Dat zorgt voor complexe reacties in de atmosfeer, met als eindresultaat dat er vaker zonnig weer uit het zuiden en oosten op ons afkomt.
Er wordt nog volop onderzoek gedaan naar hoe dit precies werkt. "Voor een deel kan het ook langjarige variatie zijn, dus gewoon toeval", zegt Siegmund. Dat zou betekenen dat er vanzelf weer een periode aanbreekt met minder zonnig weer.
De zonnige trend heeft het KNMI verrast. In de recentste klimaatscenario's van het instituut werd slechts een beperkte toename van de zonnestraling voorspeld. "In de klimaatmodellen neemt de zonnestraling wel toe, maar minder dan in de praktijk", zegt Siegmund.
Als de huidige trend doorzet, heeft dat ook gevolgen voor de temperatuur en droogte in Nederland. Onze steeds warmere zomers zullen nog warmer worden en ook de droogte zal toenemen.
2025 was het op vijf na warmste jaar sinds het begin van de metingen in 1901, meldt het KNMI donderdag. Wereldwijd stond het jaar zelfs in de top drie. De tien warmste jaren die Nederland heeft meegemaakt vonden allemaal plaats na 2005.
Source: Nu.nl algemeen