Jaarcijfers Chipmachinemaker ASML grijpt een recordjaar aan voor een reorganisatie die de technische afdelingen efficiënter moet maken. Dat kost 1.700 banen, en moet het bedrijf sneller laten opereren in een hectische groeiperiode.
De ASML-campus in Veldhoven.
Na recordresultaten in 2025 (32,7 miljard euro omzet, 9,7 miljard euro winst) zet ASML een interne reorganisatie in die 1.700 banen gaat kosten, voornamelijk in Nederland. Dat heeft de chipmachinemaker woensdagmorgen aangekondigd.
ASML zit midden in een hectische groeiperiode. Het verdubbelde in minder dan zeven jaar het personeelsbestand en telt nu ruim 44.000 medewerkers. Het bedrijf bouwt chipmachines die onder meer de allersnelste AI-chips produceren, en groeit snel door de oplopende vraag naar processors en geheugenchips voor kunstmatige intelligentie. Daardoor zijn de geavanceerde EUV-machines van ASML sterk in trek. Vooral chipfabrikanten uit Taiwan en Zuid-Korea bestelden meer.
De komst van zoveel nieuwe mensen is niet zonder horten en stoten verlopen: ze moeten ingewerkt worden en de structuur van het bedrijf is er niet overzichtelijker door geworden. Zowel toeleveranciers als chipfabrikanten klagen daarover. Ook ASML’s eigen ontwikkelaars vinden dat ze met te veel rompslomp te maken hebben. „Onze ingenieurs, die voor innovatie moeten zorgen, zijn 20 tot 30 procent van hun tijd kwijt aan vergaderen en overleggen”, aldus ceo Christophe Fouquet woensdag in een toelichting op de ASML-cijfers.
Van de 44.000 ASML’ers werken er 16.000 op technologieafdelingen, met name development & engineering. Dit is het hart van de organisatie, waar de machines en bijbehorende software worden ontworpen. Daar hebben nu 4.500 mensen een leidinggevende functie, en dat moet omlaag, vindt ASML. Met zoveel managers dreigt de organisatie topzwaar te worden.
Van die 4.500 leidinggevenden verdwijnen er 3.000. Van hen gaan er 1.400 opnieuw aan de slag als ingenieur, 1.600 verliezen hun baan. Dat laatste geldt ook voor honderd mensen van de IT-afdeling, waar een soortgelijke efficiencyslag plaatsvindt. „We doen dit niet omdat er geen geld genoeg is, of om kosten te besparen”, aldus Fouquet.
Gevolg van die operatie is dat de personele groei bij ASML vertraagt. Eerdere voorspellingen gingen uit van een verdubbeling van het aantal medewerkers in de zogenoemde Brainport-regio rondom Eindhoven en Veldhoven, tot 40.000 medewerkers in 2030. Het lijkt erop dat die toename minder snel zal gaan als de ingenieurs efficiënter kunnen werken. „Maar we groeien wel”, voegde financieel directeur Roger Dassen woensdagmorgen toe. „Er zijn immers ook mensen nodig in de productieafdelingen, die de chipmachines in elkaar zetten.”
Bij ASML, van oorsprong een matrixorganisatie, concurreren teams om de hoogste budgetten en de slimste mensen. Dat verandert: het is de bedoeling dat technici langer gekoppeld blijven aan één bepaald bedrijfsonderdeel. Dat geeft hun meer tijd om zich te concentreren op innovatie en minder te vergaderen, verwacht Fouquet.
Plannen om ASML’s interne structuur te wijzigen, bestonden al langer, maar het bedrijf wachtte met veranderingen totdat Fouquet in 2024 aantrad als hoogste baas. Hij begon met het vernieuwingsproject nadat ASML’s topmannen Peter Wennink en Martin van den Brink met pensioen waren gegaan.
Zowel chipfabrikanten als toeleveranciers hebben moeite door te dringen tot de weinig overzichtelijke ASML-organisatie. Afdelingen werken vaak langs elkaar heen. Zo bleek in 2021 ASML’s nieuwe centrale magazijn niet goed te functioneren door softwarefouten, waarop de toelevering van chipmachines maandenlang stokte. Gebrekkige communicatie bleek de oorzaak.
Een van de projecten waarop de ASML-ingenieurs zich storten, is de ontwikkeling van een nieuw ‘EUV-platform’. Lithografie met EUV, extreem ultraviolet licht, is een techniek die ASML nu als enige beheerst en de reden dat het zulke goede resultaten behaalt: je hebt EUV nodig om snelle AI-chips te produceren. Het is de bedoeling dat één overkoepelend systeem over tien jaar alle EUV-varianten kan leveren: low-NA (nu gangbaar), high-NA (de aankomende techniek) en Hyper-NA: een techniek die nog in ontwikkeling is.
Vorig jaar stak ASML 4,7 miljard euro in onderzoek en ontwikkeling. De reorganisatie van die afdeling moet het bedrijf klaarstomen voor verdere groei en de innovatieslag die nodig is om de Chinese concurrenten voor te blijven. China wil zijn afhankelijkheid van ASML-machines verkleinen en steekt veel geld in de ontwikkeling van eigen lithografietechniek. Die concurrentie staat nog in de kinderschoenen, maar ASML wil zijn voorsprong en het marktleiderschap behouden. Het bedrijf maakte woensdag ook nog bekend de komende drie jaar 12 miljard euro uit te trekken om eigen aandelen op te kopen.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC