Overname Warner Bros. De op handen zijnde overname van het Amerikaanse filmbedrijf Warner Bros., waarschijnlijk door Netflix, zorgt onder makers voor veel onrust. „Een mogelijk monopolie zorgt voor minder keuze en minder ruimte voor diverse stemmen.”
De studio's van Warner Bros. in Burbank, net buiten Hollywood.
Ze lieten er geen gras over groeien: op dezelfde dag dat het bestuur van Warner Bros. Discovery (WBD) in december een vijandig overnamebod van Paramount afwees, liepen de ceo’s van Netflix alvast een rondje over het studiocomplex achter de heuvels van Hollywood. Een kleine twee weken eerder had het bestuur van WBD het bod van de streamer ter waarde van bijna 83 miljard dollar (bijna 70 miljard euro) geaccepteerd. In Hollywood heerst veel onrust. „Ik kan nog steeds niet geloven dat de studio überhaupt te koop is”, zegt scenarist Chris Goodwin, die jarenlang samenwerkte met de voor Oscars genomineerde Lucas Brothers (Judas and the Black Messiah, 22 Jump Street), in een koffiezaak in Los Angeles.
Een overname door Netflix is nog niet zeker. De deal moet nog langs de aandeelhouders van Warner én het Amerikaanse ministerie van Justitie, dat onderzoekt of de fusie leidt tot een monopolie – een proces dat maanden kan duren. En Paramount gaf niet op, ondanks reacties uit het WBD-bestuur dat hun vijandige bod ter waarde van ongeveer 108,4 miljard dollar (ruim 90 miljard euro) in contanten te ‘risicovol’ zou zijn en ‘inferieur’ aan dat van Netflix. Het bod van Paramount omvat het héle bedrijf, inclusief CNN en Discovery, bij Netflix blijven de kabeltelevisiezenders, waaronder CNN en Discovery, buiten de transactie – wat het grote verschil tussen het bod van beide partijen verklaart. Half januari besloot Paramount Warner Bros. Discovery aan te klagen en wilde het WBD-bestuur daarmee dwingen zich opnieuw te verantwoorden voor hun besluit, en de deur naar een nieuw tegenbod open te houden. Netflix besloot ondertussen zijn bod ook in contanten om te zetten om de acquisitie te versnellen en, met unanieme steun van het WBD-bestuur, te proberen een rivaliserend bod van Paramount af te weren.
De eerste keer dat Azriél Patricia Crews over het lot van de meer dan honderd jaar oude filmstudio Warner Bros. hoorde, was een klein jaar geleden in gesprek met haar vader, acteur Terry Crews (Brooklyn Nine-Nine, The Expendables). „Hij hoorde geruchten over een potentiële fusie met Netflix en ik was geschokt, maar niet verrast”, vertelt de actrice en filmmaker in een videogesprek. Ze noemt zichzelf op sociale media gekscherend ‘nepobaby’ en bouwt aan ‘Seelah’, een filmplatform met het hoopvolle doel Hollywood te „fiksen”. Crews: „Na de stakingen van 2023, over salaris, werkzekerheid en bescherming tegen AI, werd duidelijk dat de prioriteit van de studiobazen niet bij de makers ligt, maar bij winst. Het nieuws voelde daarom direct als het mogelijke einde van een tijdperk. Het einde van de kans op herstel van onze banden met de studio’s. En een overname door Netflix kan wel eens het definitieve tijdperk inluiden van tech en algoritmes.” Netflix analyseert bijvoorbeeld het kijkgedrag van gebruikers en beslist op basis daarvan wat er gemaakt en aangekocht wordt.
Terwijl Warner Bros. Pictures, de filmtak van WBD, het afgelopen jaar een topjaar had, juist met risicovollere, originele keuzes. Zoals met Ryan Cooglers vampierfim Sinners, die afgelopen zomer wereldwijd ruim 365 miljoen dollar opleverde in de bioscopen en daarmee ruim 275 miljoen dollar winst maakte. Of de distributie van de kleine horrorfilm Weapons, die wereldwijd ruim 230 miljoen dollar winst maakte. Films die als het aan de meeste algoritmes had gelegen – gericht op eerder succes en bestaande franchises – misschien helemaal niet waren gemaakt.
„Dat is wat dit eigenlijk nog enger maakt”, zegt scenarist Goodwin vanonder zijn Celtics-pet. „Ik werk al twintig jaar in deze industrie en het is van de laatste tien jaar dat het zó veel over het box-office-succes van films gaat [de totale opbrengst uit kaartverkoop in de bioscoop]. En dan heeft Warner Bros. Pictures met Sinners [zestien Oscar-nominaties], Weapons en A Minecraft Movie [de op één na succesvolste videogameverfilming aller tijden met een opbrengst van ruim 808 miljoen dollar] het beste jaar dat een studio nu kan hebben. Dat maakt alsnog niet uit. De studio wordt gewoon verkocht als het bod juist is.”
Filmstill uit de vampierenfilm ‘Sinners’, die zestien Oscar-nominaties kreeg.
Filmstill uit ‘Weapons’, een van de hits van Warner Bros.
„Focus op winst maken is natuurlijk op zich niet erg”, vult Azriél Patricia Crews aan, „het blijft een industrie. Maar vóór de streamers had je als filmmaker in ieder geval nog recht op compensatie voor het succes waarvoor jij medeverantwoordelijk was.” Ze doelt daarmee op ‘residuals’, de term voor winstdeling die regisseurs, producers, schrijvers of acteurs kregen als hun film het goed deed, maar die bij de streamers niet gebruikelijk zijn. „Dat je als Netflix recordwinsten maakt, maar tegelijk de artiesten die je contentmachine voeden hun rekeningen niet kunnen betalen, is ethisch fout. Maar ook onverantwoord, als je onderdeel wilt zijn van een industrie die standhoudt en die werk blijft generen.” Na de moeilijke Covid- en stakingsjaren in Hollywood verdwenen volgens cijfers van de Bureau of Labor Statistics tussen 2022 en 2024 al 42.000 banen.
„Een mogelijk monopolie zorgt voor nog minder keuze en minder ruimte voor diverse stemmen.” Crews heeft het dan met name over makers van kleur, queer makers en anderen afkomstig uit ondergerepresenteerde groepen. Die zagen door een tijdelijke nadruk op diversiteit sinds 2020 een groei in carrièrekansen, maar zitten nu thuis en krijgen hun werk niet aan de man. „De angst voor censuur is groot. Dat kwam al ter sprake toen de politieke banden van de investeerders die Paramount had verzameld werden bevraagd, en de invloed die dat op de inhoud zou kunnen hebben.” Tot de financiers van Paramount horen onder meer staatsinvesteringsfondsen van Saoedi-Arabië, Qatar en Abu Dhabi, en de vader van Paramount-topman David Ellison, miljardair Larry Ellison, een van de rijkste mensen ter wereld en goede vriend van de Amerikaanse president Trump. „Maar ook algoritme-gedreven platformen zoals Netflix stimuleren het nemen van wat zij zien als risico niet.”
Actrice en activiste Jane Fonda noemde een mogelijke fusie met Netflix in de media een alarmerende vorm van mediaconcentratie die niet alleen de entertainmentindustrie bedreigt, maar ook de ‘First Amendment’ van de Amerikaanse grondwet. „We hebben gezien hoe leiders in de industrie zich hebben neergelegd bij de eisen van de regering, ten koste van ons levensonderhoud, onze verhalen en onze grondwettelijke rechten”, schreef ze, verwijzend naar onder andere de schikking van 16 miljoen dollar die Paramount met de zittende president trof (vanwege een interview met Kamala Harris van het programma 60 Minutes van CBS News) en de tijdelijke schorsing van Jimmy Kimmel Live!, onder druk van conservatieve critici na opmerkingen over de dood van Charlie Kirk.
De voorzitter van de Federal Communications Commission (FCC), het Amerikaanse toezichtsorgaan dat mediabedrijven en omroeplicenties reguleert, uitte eind januari „legitieme zorgen over de concurrentie” met betrekking tot de mogelijke overname door Netflix. En schrijversvakbond WGA liet weten dat de fusie koste wat kost geblokkeerd moet worden, omdat „die banen zal kosten, lonen zal drukken, de werkomstandigheden voor crews zal verslechteren, consumentenprijzen zal verhogen en het volume en de diversiteit van content zal verminderen”. Ongeacht welk bedrijf WBD uiteindelijk zal opkopen, schreven ze in hun statement.
De dreiging van de overname van WBD voelt voor de creatieven in Hollywood zo existentieel dat je niet om het onderwerp heen kunt, vertelt Chris Goodwin. „Elke keer als je met iemand praat, in een meeting of aan de telefoon, gaat het eerst over het laatste nieuws rondom deze fusie. En ik heb nog niemand horen zeggen dat ze er blij mee zijn.” Toen het nieuws naar buiten kwam dat Netflix’ bod door het bestuur was geaccepteerd, kreeg hij een sms’je van een vriend: „Het is nu allemaal voorbij.” Zijn eerste gedachte ging naar de mensen die bij een eventuele fusie hun banen zouden verliezen, „zoals dat in het bedrijfsleven gaat”, maar kort erna diende zich nog een angst aan: zou de overname van WBD door een streamer óók het einde kunnen betekenen voor films in de bioscoop?
Netflix-hoofdgebouw in Los Angeles.
Het is wat ook veel grote sterren bezighoudt. Netflix brengt eigen filmproducties vaak al na een paar dagen ook op het eigen platform uit, wat een enorme concurrentie is voor de bioscopen. „Sinners heeft mensen weer naar de bioscoop gelokt en ik hoop en bid vurig dat die trend zich voortzet”, zei acteur Delroy Lindo, die Delta Slim speelt in Sinners, op de rode loper van de Golden Globes deze maand. In een interview met The New York Times, een kleine week later, liet Netflix-baas Ted Sarandos weten bij een overname Warner Bros.-films in ieder geval 45 dagen in de bioscoop uit te zullen brengen – ongeveer de helft van de traditionele bioscoopperiode. „We hebben dan een distributiemachine in handen die miljarden aan bioscoopwinst produceert, dat willen we niet op het spel zetten”, zei hij. „Als we dit gaan doen, willen we de box office winnen.”
Crews en Goodwin zien dat het nieuws de mensen in Hollywood wanhopig óf radicaler maakt. „Wanhopig, omdat deze grote beslissingen zonder onze inspraak kunnen worden gemaakt, terwijl niemand op ons niveau dit ziet zitten”, legt Crews uit. „Maar ook omdat de gesprekken over je waarde als filmmaker moeilijker worden als twee grote partijen samenkomen. Zeker als die menen dat winst en algoritmen moeten regeren en mensen in dat streven ook vervangbaar zijn door AI.”
Tegelijkertijd voelt Crews zich extra gedreven haar filmplatform van de grond te krijgen, waar artiesten weer onderdeel moeten worden van het besluitvormingsproces en delen in de winst: „Dat maakt ook een renaissance van de indiefilm, onafhankelijk geproduceerd van het studiosysteem, onvermijdelijk.” Chris Goodwin merkt ondertussen dat ‘gewoon’ doorwerken met alle onzekerheid moeilijk is. Hij probeert het, maar wil geen concessies doen. „Ik weet dat ik zou moeten schrijven waar iedereen van denkt dat het goed zal verkopen, zoals horrorfilms, maar dat is niet mijn genre. En als we dan misschien ten onder gaan, dan liever met opgeheven hoofd.”
Source: NRC