De rechtbank in Den Haag vindt dat Nederland te weinig doet om inwoners van Bonaire te beschermen tegen klimaatverandering. Volgens de rechters behandelt de staat mensen op Bonaire ongelijk in vergelijking met inwoners in Europees Nederland. Dat is in strijd met hun rechten, zegt de rechtbank in een zaak die Greenpeace had aangespannen tegen de Nederlandse staat.
De uitspraak heeft duidelijke gevolgen voor het beleid. Uiterlijk in 2030 moet er een concreet en uitvoerbaar plan liggen om Bonaire te beschermen tegen de stijgende zeespiegel, het verdwijnen van koraalriffen en andere effecten van klimaatverandering. Denk aan betere kustbescherming, het aanpassen van woningen en infrastructuur en maatregelen om natuur en drinkwater te bewaren. De rechtbank legt hiermee vast dat Den Haag niet langer mag volstaan met losse voornemens.
De rechter beperkt zich niet tot Bonaire. Nederland moet ook strenger worden op zijn eigen uitstoot van broeikasgassen. In de wet staat al dat ons land in 2050 geen netto CO2 meer wil uitstoten. De rechtbank vindt dat zo’n ver doel zonder duidelijke stappen tussendoor te vaag is. De staat moet daarom met bindende tussendoelen komen die laten zien hoe Nederland van nu tot 2050 stap voor stap minder gaat uitstoten.
Nu heeft Nederland als richtpunt om in 2030 55 procent minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. Dat is nu nog een politiek streefdoel en geen harde verplichting. De rechtbank zegt dat dit gaat veranderen. Binnen 18 maanden moet de overheid met officiële, juridisch bindende doelen komen. Die doelen moeten passen bij wat landen internationaal hebben beloofd, zoals in het klimaatakkoord van Parijs uit 2015. Daarin spraken landen af de opwarming van de aarde ruim onder de 2 graden Celsius te houden en bij voorkeur te beperken tot 1,5 graad.
De zaak over Bonaire staat niet op zichzelf. In 2019 dwong milieuorganisatie Urgenda de Nederlandse staat al bij de rechter om sneller de CO2-uitstoot te verlagen. De rechter gaf Urgenda toen gelijk en bepaalde dat Nederland zijn uitstoot in 2020 sterker moest terugbrengen dan het kabinet oorspronkelijk van plan was. Greenpeace gebruikte die eerdere uitspraak in de nieuwe zaak veel als voorbeeld om aan te tonen dat de overheid opnieuw tekortschiet.
Ook in Europa speelt de rechter een steeds grotere rol in klimaatbeleid. In 2024 besliste het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat Zwitserland extra stappen moet nemen om mensen beter te beschermen tegen klimaatverandering. En het Internationaal Gerechtshof in Den Haag adviseerde vorig jaar dat landen hun inwoners moeten beschermen door de opwarming actief af te remmen. De Haagse rechtbank plaatst de Nederlandse staat nu duidelijk in diezelfde lijn: burgers hebben recht op bescherming, of ze nu in Amsterdam wonen of op Bonaire.
Ter Illustratie (Afbeelding: Grok / FOK.nl)
Source: Fok frontpage