Moslimextremisme
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
De uitkomst van de recent uitgebroken strijd tussen het Syrische leger en de Koerdische militie SDF is nog ongewis, maar een ding is al wel duidelijk: het probleem met de Nederlandse strijders van terreurbeweging Islamitische Staat vraagt na jaren treuzelen alsnog acuut om een oplossing. Voorkomen moet worden dat IS-sympathisanten worden gemarteld of berecht in Irak of in de chaos simpelweg van de radar verdwijnen.
Het is in Nederland de afgelopen jaren al veelvuldig over deze groep gegaan, maar nooit met een echte uitkomst. Dat wreekt zich nu het kamp Al-Hol en de gevangenissen in Noordoost-Syrië, waar ongeveer 9.000 IS-strijders en hun vrouwen en kinderen vastzitten, deel zijn geworden van de strijd. Koerdische bewakers hebben de benen genomen, een aantal gedetineerden zou zijn ontsnapt.
De Verenigde Staten zijn begonnen met het overbrengen van mogelijk 7.000 gevangenen naar Irak, waar ze volgens Iraaks recht zouden worden berecht. Mensenrechtenorganisaties slaan alarm, omdat verdachten in Irak een groot risico lopen op marteling en een oneerlijk proces, waarbij ze bovendien de doodstraf kunnen krijgen. Dit is strijdig met het non-refoulement-beginsel, het kernprincipe van het Vluchtelingenverdrag, wat inhoudt dat mensen niet naar een ander land mogen worden overgebracht als zij een reëel risico lopen op een dergelijke schending van hun rechten.
Nederland heeft al die jaren grote weerzin gehad tegen het terughalen van Nederlandse IS-strijders, hun vrouwen en hun kinderen. Dat is begrijpelijk, omdat individuen in deze groep een gevaar kunnen vormen voor de veiligheid in Nederland. Daarnaast is het soms moeilijk om ze te vervolgen, aangezien bewijs van de misdaden die ze begaan hebben in het kalifaat van afstand slecht te vergaren is.
Maar de oplossing kan niet zijn dat ze dan voor de rest van hun leven worden opgesloten onder de erbarmelijke omstandigheden van Al-Hol of worden overgedragen aan Irak. Vooral niet voor de kinderen. Net als alle andere kinderen hebben Nederlandse kinderen het recht om op te groeien in een veilige omgeving. Nederland moet die veiligheid bieden aan Nederlandse kinderen.
Hun ouders hebben recht op een eerlijk proces. Zeker gezien het feit dat dit in Syrië al jaren uitblijft moet Nederland dit bieden, ook als dat complex of ongewenst is. Want als voor de wet niet iedere Nederlander gelijk is, geldt uiteindelijk alleen het recht van de sterkste en wie dat zal zijn kan niemand voorzien.
Mocht dit rechtsbeginsel onvoldoende gewicht in de schaal leggen – wat een zorgwekkende constatering zou zijn – dan zijn er nog de veiligheidsargumenten. IS-sympathisanten in Nederland kunnen worden opgenomen in een deradicaliseringsprogramma en in de gaten worden gehouden, in het volle besef dat dit geen garanties biedt. Kinderen van IS-vrouwen die onder toezicht staan van jeugdzorg worden minder snel een gevaar dan kinderen die opgroeien in een omgeving van jihadisme en ressentiment.
Het gaat naar schatting nog om vijftien mannen, vijf vrouwen en 25 kinderen. Gezien de chaos in Syrië zal hen opsporen, terughalen, berechten en deradicaliseren allesbehalve eenvoudig zijn.
Toch moet Nederland zich hiervoor inspannen, al was het maar omdat de omstandigheden het afdwingen. Het aankomende kabinet moet besluiten om dit probleem – dat net als zoveel andere kwesties jaren vooruit is geschoven – nu eens echt aan te pakken.
Source: NRC