De Europese Unie moet de komende jaren een magneet worden voor legale arbeidsmigratie. Dat is niet alleen hard nodig om de economische groei en welvaart in Europa op peil te houden, het kan ook illegale migratie tegengaan.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
In twee strategieën over asiel- en migratiebeleid en visumverstrekking, bepleit de Europese Commissie woensdag de noodzaak van arbeidsmigratie. ‘De komende vijf jaar moet de EU streven de aantrekkelijkste plek te worden in de wereldwijde concurrentie om talent’, staat in de nog vertrouwelijke ontwerp-migratiestrategie. Het anti-immigratiebeleid in de VS maakt dit streven kansrijker.
Dit jaar komt er als proefproject een EU-kantoor in India voor het werven van ICT-personeel. Bij succes volgen meer kantoren in andere landen voor allerlei sectoren.
Tot nog toe waren de Commissie en de lidstaten terughoudend met nieuwe plannen over het hierheen halen van geschoolde werknemers, ondanks de vergrijzing van Europa en personeelstekorten in vele sectoren. Oud-bondskanselier Olaf Scholz zei twee jaar geleden tijdens een EU-top dat zijn land zeker 400 duizend arbeidsmigranten per jaar nodig heeft. Hij achtte dit echter politiek onverkoopbaar. Ook Nederland wilde niets weten van een versoepeling van de werkvergunningen voor de EU.
De Commissie zet legale migratie nu mede neer als middel om illegale migratie tegen te gaan. Derde landen die meewerken aan het tegengaan van mensensmokkel en hun eigen uitgeprocedeerde onderdanen terugnemen, krijgen de kans op legale wijze ondernemers, studenten, onderzoekers en geschoolde werknemers naar Europa te sturen. Zo bepaalt de EU wie er binnenkomt, en niet de mensensmokkelaars.
Om de komst van arbeidskrachten mogelijk te maken moeten hun diploma’s sneller worden erkend. Ook het visumbeleid dient aangepast: getalenteerde ondernemers, studenten en andere geïnteresseerden moeten makkelijker een visum krijgen, ook voor langere tijd.
De EU-landen zijn verantwoordelijk voor een goede integratie (taallessen, scholing voor kinderen), huisvesting en duidelijkheid rond de belastingen en de culturele waarden in Europa. In 2024 kwamen 1,7 miljoen mensen naar de EU om te werken en studeren.
De Commissie wil dat de EU haar visumbeleid gebruikt om politieke en economische doelen te halen. Inwoners uit 64 landen kunnen zonder visum naar de EU komen. De Commissie stelt dat dit visumvrij reizen een voorrecht is, geen recht. Als derde landen daar misbruik van maken - veel ongegronde asielverzoeken uit deze landen, gebrek aan samenwerking tegen misdaad, mensensmokkel - zou dat voorrecht opgeschort moeten worden.
Visa als ‘wortel’ wil de Commissie ook inzetten om derde landen onder druk te zetten om uitgeprocedeerde onderdanen terug te nemen. Wat de Commissie betreft gebeurt dit ook met handelsvoordelen en financiële steun: bij gebrek aan medewerking zou een land die extra’s verliezen. Ook daarover wordt al langer gesproken, lidstaten houden evenwel vast aan hun bilaterale (vaak historisch) goede banden met een derde land. De inzet is nu echter hoger: de EU heeft de komende jaren fors meer geld als ‘wortel’ beschikbaar.
De Commissie stelt dat voor het migratiebeleid een ‘nieuw hoofdstuk’ begint. Deze zomer treedt het migratiepact in werking. Dat maakt een snellere asielprocedure verplicht, waarbij degenen met weinig kans op een verblijfsstatus aan de buitengrenzen worden gehouden voor directe terugkeer. Daarvoor zijn afspraken met de landen van herkomst en doorgang onmisbaar. De Commissie zet dan ook vol in op ‘migratiediplomatie’ met alle ‘instrumenten’ als drukmiddel.
Verder onderhandelen de EU-landen met het Europees Parlement over nieuwe regels voor terugkeer van uitgeprocedeerden. Nu geeft een kwart van de mensen die illegaal in de EU verblijven gehoor aan een uitzettingsbevel.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant