Het aantal tattooshops in Nederland is de afgelopen tien jaar bijna verdubbeld. De deur voor nieuwkomers staat wijd open en daardoor komt het ambacht onder druk te staan. ‘Ze beseffen niet dat dit geen bijbaan is.’
Toen hij twee jaar geleden zijn kantoorbaan opgaf als logistiek manager bij cosmeticahuis Rituals om zich volledig op tatoeëren te richten, had Mark van Bremen (31) zich er financieel gezien iets meer van voorgesteld. Samen met zijn vriendin Aster Schreuder Hes (29) runt hij tattooshop De Stiel, op de zesde verdieping van de watertoren van Utrecht. Hij doet de zakelijke kant, zij de artistieke.
Werden tatoeages vroeger geassocieerd met stoere types, nu lopen vriendinnengroepen net zo gemakkelijk een zaak binnen voor een tattoo. Maar het aanbod groeide misschien nog wel harder dan de vraag. Wat nieuwelingen volgens Van Bremen onvoldoende beseffen, is hoe moordend de concurrentie is – hij en zijn vriendin hebben het zelf ook onderschat. ‘We zien een enorme aanwas van beginnende tatoeëerders. Je koopt voor een paar honderd euro een Chinees machientje en je kunt beginnen.’
En dat doen velen ook. Tattoomachines zijn te koop op webshops als Bol en het geheim van de smid wordt in onlinevideo’s gratis prijsgegeven. Om aan de slag te kunnen is nog wel een vergunning van de GGD nodig. Deze richt zich op hygiëne en veiligheid. Een inspecteur controleert de ruimte en observeert de werkwijze van de tatoeëerder. De vergunning verloopt na drie jaar. Andere certificeringen, zoals voor instrumentenkennis of geoefendheid, kent de tattoobranche niet. Daardoor staat de deur voor nieuwe toetreders wagenwijd open.
In de watertoren in Utrecht klinkt het gezoem van de op- en neergaande naald in de tattoomachine van Aster Schreuder Hes. Tegen het decor van de mintgroene binnenwand van de watertank, die is behangen met katoenen vaandels en tattootekeningen, buigt ze zich over de rug van haar klant. De blauwe vegen getuigen van een urenlang gepriegel om de stencils perfect symmetrisch op de huid te plaatsen.
Het vak spreekt tot de verbeelding. Onderzoeksbureau Locatus, dat het winkelvastgoed bijhoudt, ziet steeds meer panden in tattooshops transformeren: sinds 2015 turft het in winkelstraten en daarbuiten bijna een verdubbeling.
De cijfers van de Kamer van Koophandel laten een nog sterkere stijging zien. Veel tattooshops stellen tegen een vergoeding een ‘stoel’ beschikbaar aan meerdere zelfstandigen. Ook werkt een deel van de tattoo-ondernemers vanuit huis. Het aantal inschrijvingen van ‘actieve’ tattoo-ondernemingen staat op 3.402 – zo’n tweeënhalf keer meer dan tien jaar geleden. De provincie Utrecht laat de grootste toename zien, gevolgd door Noord-Holland en Groningen.
Door al die concurrentie is het flink aanpoten. ‘Vaak komt Aster thuis na een urenlange tattoosessie en pakt ze na het eten meteen haar iPad erbij om het volgende ontwerp te tekenen’, zegt Van Bremen. Geregeld vragen nieuwelingen of ze bij hun tattooshop in de leer kunnen komen. ‘Ze beseffen niet dat dit geen bijbaan is. Om het te redden, moet je echt keihard werken.’
Vroeger kwam het niet op een snelle investering aan, maar op wilskracht, schetst Dick de Wit, tatoeëerder van het eerste uur. Zijn Magic Tattoo is met 42 jaar de oudste shop van Utrecht. ‘Toen ik in 1984 begon, waren er vijftig shops in Nederland. Nu zijn het er duizenden’, zegt hij. ‘Vroeger moest je respect afdwingen. Je plek verdienen door de winkel te vegen en plaatjes over te trekken. Pas na lange tijd kreeg je te horen waar je een tattoomachine kon kopen en werd je opgeleid.’
Dat de drempel nu laag ligt, leidt geregeld tot problemen. De Wit krijgt klanten van andere shops over de vloer met huidproblemen. ‘Dan vraagt een jong meisje of wij er even naar willen kijken. Dat ze twijfelt of het wel goed gaat. Dan denk ik: had even je huiswerk gedaan.’ Een deel van de klanten let volgens hem te veel op de prijs. ‘Goedkoop is duurkoop. Je moet een paar shops langsgaan om de sfeer te proeven en vragen te stellen. Vaak weet je dan al genoeg.’ Gelukkig ziet hij ook goede nieuwe artiesten. ‘Eerlijk is eerlijk. Maar het probleem is dat veel klanten daar niet goed naar kijken.’
Zo worden ervaren artiesten volgens De Wit uit de markt gedrukt. ‘In 1988 kwam een talentvolle jongen bij mij werken. Hij begon met plaatjes overtrekken. Stap voor stap leerde hij het vak. Hij begon een eigen zaak, maar omdat er zoveel in de stad zitten, werd de deur niet platgelopen’, zegt De Wit. ‘Hij is nu conducteur.’
De Nederlandse Brancheorganisatie Tattoo Kunst (NBTK) herkent de problemen en denkt aan regulering. ‘Wij zijn in gesprek met de overheid over de invoering van verplichte certificering voor tattooartiesten’, zegt vicevoorzitter Gerrit Grootenhaar van de koepel van tattoo-, piercing- en permanente make-upbranche. ‘Daarbij moet je denken aan toetsing van kennis over de anatomie van de huid, hygiëne en EHBO.’
Ook kijkt de brancheorganisatie naar harmonisatie op Europees niveau, omdat er nog veel landelijke verschillen zijn. Italië staat bijvoorbeeld bekend om zijn verplichte trainingen via tatoeagescholen. In sommige regio’s moeten beginners aantoonbaar honderden uren onder begeleiding tatoeëren voordat ze zelfstandig aan de slag mogen.
Zover wil de Nederlandse brancheorganisatie niet gaan. ‘We willen een systeem waarbij we basiskennis waarborgen, zonder dat dit artistieke vrijheden belemmert’, zegt Grootenhaar. De NBTK verwacht dat het binnen enkele jaren wordt ingevoerd.
In de watertoren gaat de volledige aandacht van Aster Schreuder Hes al uren uit naar een klein stukje huid. ‘Tatoeëren is precisiewerk en je mag geen fouten maken’, zegt Van Bremen, terwijl hij naar het werk van zijn vriendin kijkt. ‘Je moet kwaliteit leveren en voortdurend posten op sociale media. Anders is het heel moeilijk om nieuwe klanten te trekken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant