De Tweede Kamer maakt zich zorgen over de grote afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten. Overheden, ziekenhuizen, scholen en vitale bedrijven slaan nu veel gegevens op bij partijen als Microsoft en Google. Uit onderzoek van de NOS blijkt dat 67 procent van 16.500 onderzochte Nederlandse domeinnamen is gekoppeld aan minstens één Amerikaanse clouddienst. Ook de NOS zelf draait deels op zulke systemen. Kamerleden en Nederlandse techbedrijven vinden dat dit moet veranderen en willen tempo maken.
Techondernemers waarschuwen dat die afhankelijkheid ook een veiligheidsrisico is. Zij schetsen een scenario waarin de Verenigde Staten in conflict raken met Europa. "Het ondenkbare is denkbaar geworden. Er kan een conflict ontstaan tussen Europa en Amerika waarbij de regering-Trump ons in een digitale winter kan laten belanden en met een druk op de knop ons digitale leven kan stilzetten", zegt Herman Veenstra van The Sharing Group. Een collega zegt dat "echt heel Nederland komt stil te staan" als een Amerikaanse president grote techbedrijven dwingt om Nederlandse klanten af te sluiten.
Daarnaast speelt het privacy- en spionagerisico. Amerikaanse bedrijven vallen onder Amerikaanse wetten, zoals de Cloud Act. Die verplicht hen om gegevens te geven als bijvoorbeeld de FBI daarom vraagt, ook als die data in Europa staan. Dat voedt de zorgen over de overname van IT-bedrijf Solvinity, de partij achter DigiD, door een Amerikaans bedrijf. Kamerleden vrezen dat de Nederlandse overheid zo gevoelige gegevens minder onder eigen controle heeft.
Volgens Nederlandse cloudaanbieders is er wel degelijk een uitweg. "Wij kunnen 80 procent leveren van wat de Amerikanen nu leveren aan data-opslag, software of e-mailsystemen", zegt Wido Potters van het Nederlandse bedrijf BIT. Ondernemers stellen dat overheid en andere organisaties stap voor stap kunnen overstappen. Ze noemen een begin met Nederlandse e-mailsystemen of de verhuizing van minder kritieke diensten naar een Europese of Nederlandse cloud al een haalbare eerste stap.
GroenLinks-PvdA-Kamerlid Barbara Kathmann trok de kar voor het gesprek in de Kamer. Zij zegt dat politici vaak horen dat er geen alternatief is voor Microsoft of Google. "Wij krijgen steeds te horen dat er geen alternatief is voor Microsoft of Google, maar wij laten vandaag zien dat dat er wel degelijk is en dat we Nederland digitaal onafhankelijk kunnen maken." Techbedrijven vragen de politiek om nu in actie te komen. Potters zegt: "Begin vandaag met het in kaart brengen van de afhankelijkheid en zorg dat je morgen diensten gaat verhuizen vanuit de VS naar Europa." Volgens de experts kunnen Nederlandse bedrijven al snel e-maildiensten voor de overheid leveren.
Er zijn wel drempels. Branchevereniging Dutch Cloud Community wijst op de huidige aanbestedingsregels. Directeur Simon Besteman vindt dat die regels zo zijn ingericht dat grote Amerikaanse spelers vaak een voorsprong hebben. Nederlandse en Europese aanbieders willen eerlijke kansen. Ook waarschuwen ze dat hun oplossingen soms minder gemak bieden dan de complete pakketten van bijvoorbeeld Microsoft. Organisaties moeten dan misschien meerdere losse diensten combineren in plaats van één alles-in-één pakket.
Toch willen verschillende partijen in de Kamer het experiment aandurven. Kathmann zegt dat een ministerie als Algemene Zaken idealiter "morgen" al volledig overstapt op Nederlandse IT-diensten. Ze overweegt om te beginnen bij de Tweede Kamer zelf, die nu ook sterk leunt op Amerikaanse systemen. Ze denkt eraan snel een motie in te dienen om dat in gang te zetten. Zo moet de politiek zelf het goede voorbeeld geven en laten zien dat een overstap in de praktijk werkt.
Kamerleden van D66, VVD, CDA, JA21, SP en Groep Markuszower delen de zorg over de afhankelijkheid en willen tempo maken met maatregelen. Daarbij willen D66 en CDA vooral de meest gevoelige sectoren voorrang geven. Zij noemen bijvoorbeeld ziekenhuizen, patiëntendossiers en inlichtingendiensten als eerste groep die van Amerikaanse cloudsystemen af zou moeten. Kamerleden Zwinkels (CDA) en El Boujdaini (D66) zeggen dat in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA, dat vrijdag verschijnt, "ambitieuze plannen" staan om Nederlandse en Europese IT-diensten een grotere rol te geven.
Kamer wil haast maken met Nederlandse en Europese clouddiensten (Afbeelding: Grok / FOK.nl)
Source: Fok frontpage