Nu de spanningen rondom Groenland voor even zijn bedaard, slaken de eilandbewoners een zucht van verlichting. Scandinavië-correspondent Jeroen Visser is op het eiland, waar de Groenlanders het weer hebben over binnenlandse aangelegenheden. ‘De strijd om onafhankelijkheid is nog niet gestreden.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Ha Jeroen, kort nadat Trump de ‘Groenland-heffingen’ in de ijskast had gezet, kwam jij aan op het eiland. Ben je voor niets afgereisd?
‘Toen ik afgelopen vrijdag aankwam, was de spanning net afgelopen, maar ik ben blij dat ik ben gegaan. Het is goed om van Groenlanders te horen hoe zij de afgelopen weken hebben beleefd en wat ze vinden van de Amerikaanse dreiging, ik was hier namelijk sinds het begin van de crisis niet meer geweest.
‘Nu zit ik in een havencafetaria in de hoofdstad Nuuk, en kijk ik uit op Deense militairen die bezig zijn met een oefening. Ze hebben een soort slagboomachtige hekken gemaakt, en zijn aan het oefenen met het stoppen van auto’s. Het heeft ook wel iets komisch. Ik ben net even langsgelopen, en toen vertelden ze dat alles normaal is, en dat het slechts een oefening is, zodat we niet zouden schrikken. Er is weliswaar een toegenomen militaire aanwezigheid, maar het heeft ook iets kneuterigs.’
Wat merk je verder nog van de crisis van de afgelopen weken?
‘Het zwermt hier van de internationale journalisten. Toen we afgelopen vrijdag uit het vliegtuig stapten, stond het langs de weg helemaal vol met journalisten. Dat was zo omdat de Deense premier Mette Frederiksen een bezoek bracht aan haar Groenlandse collega. Er stonden wel vijftig teams: CNN, The New York Times, AFP, Reuters, Financial Times, iedereen is hier. Wij waren nieuw, dus werden we er meteen uitgepikt door de Groenlandse tv. Ze vroegen wat we kwamen doen en hoe we het hier vonden. Ik denk dat ze iedereen al gehad hadden.
‘Mensen hebben hier volgens mij nog nooit zoiets meegemaakt. Zoveel media, militairen door de straat. Maar nu, bijna een week na Trumps aankondiging, merk je toch dat de spanning er wel even af is. In Nuuk is de sfeer eigenlijk best monter. Mensen zijn opgelucht dat het voorlopig even voorbij is. Zondag was er een Cultuurdag en was ik op een militair schip waar een soort braderie was. Daar stonden vrolijk M-16’s uitgestald met koffie en cake ernaast. Maar ook in de stad ging het feest door, met muziek en optredens.’
Trump maakte een draai na zijn gesprek met Mark Rutte. Zijn de Groenlanders fan van de Navo-chef?
‘De meeste mensen zijn vooral blij met de steun van alle bondgenoten. Dat vinden ze hier wel belangrijk. Toen de nood aan de man was, hebben ze geholpen. Ik heb niet het idee dat mensen het erg vinden dat hier vorige week allemaal buitenlandse militairen over straat liepen, ook van Nederlandse zijde.
‘De Groenlanders vinden ook dat ze zelf een duidelijke boodschap hebben afgegeven, dat hun eigen politici het goed gedaan hebben. De Groenlandse minister van Buitenlandse Zaken die eerder deze maand mee was naar Washington, kreeg vorige week bij terugkomst een enorme ontvangst, met zingende kinderen en een juichende menigte. Deze Vivian Motzfeld wordt inmiddels met alleen haar voornaam aangeduid, als een soort popster.’
Wat doet deze crisis met het Groenlandse streven naar onafhankelijkheid?
‘Je moet niet vergeten dat Groenlanders voor dit alles al een weg naar meer zelfstandigheid waren ingeslagen. Tijdens de vorige verkiezingscampagne was het een hot item, of er nou eindelijk een referendum zou komen over onafhankelijkheid. De partij die dat wilde, kreeg destijds best veel stemmen. Dat is nu de oppositiepartij.
‘Nu zie je dat de regering noodgedwongen dicht tegen Kopenhagen aan kruipt om sterker te staan. Dat is niet wat veel Groenlanders het liefst zien, die willen eigenlijk meer autonomie. Daarom zitten ze nu in een spagaat: veel mensen vinden het wel een goede keuze om meer op de Denen te leunen, maar het valt me ook op dat je hier en daar wel geluiden hoort van mensen die zeggen dat dit niet de bedoeling was, en dat ze juist losser wilden komen van Denemarken. Die strijd is nog niet gestreden, denk ik.
‘Ik sprak maandag met de leider van de oppositie, en die zei dat er een valse tegenstelling wordt gecreëerd door te stellen dat je in deze tijden van druk de banden met de Denen flink moet aanhalen, omdat je samen sterker zou staan dan alleen. Deze oppositieleider vindt net als veel inwoners dat Groenland best zelfstandiger kan worden en tegelijkertijd zijn veiligheid op orde kan hebben. Bijvoorbeeld door bilaterale defensieovereenkomsten te sluiten, of als zelfstandig land in de Navo te blijven.’
Zijn de mensen er gerust op dat Trump het eiland voorlopig met rust laat?
‘Nee, mensen weten niet hoe lang dit duurt. Eén tweet van Trump en dan begint het weer, dat was vorig jaar ook zo. Nadat ik hier vorig jaar was geweest, was het een paar maanden spannend, maar daarna had niemand het er meer over. Het kan best zijn dat het nu even stil is, maar dat het over een paar weken weer bal is. Dat hoor je ook van de Groenlanders.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant