Het wordt een race tegen de klok voor de kabinetsformatie. Partijleiders Rob Jetten (D66), Dilan Yesilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) hebben nog maar een week te gaan tot hun zelfopgelegde deadline verloopt om een regeerakkoord te presenteren. Het belooft nachtwerk te worden.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Inhoudelijk moeten nog flink wat knopen worden doorgehakt en ook over het verdelen van de centen zijn D66, VVD en CDA het nog niet helemaal eens. Desondanks is Jetten nog steeds optimistisch. ‘Er zit progressie in’, zei Jetten zondagavond na weer een lange dag onderhandelen. ‘We gaan morgen met frisse blik verder’. Eerder dit weekeinde was de beoogd premier al net zo goedgemutst: ‘We zijn echt heel ver’, zei hij zaterdag net na middernacht.
CDA-leider Henri Bontenbal had goede hoop dat het zaterdag al zou lukken om het financiële plaatje rond te krijgen. Dat is dus toch niet gelukt. Maar ook hij is, net zoals VVD-leider Dilan Yeilgöz, optimistisch over de voortgang.
De hoofdrolspelers vermoeden dat de onderhandelingen rond dinsdag zijn afgerond. Daarna worden de plannen op woensdag of donderdag voorgelegd aan de fracties van de drie partijen. Ook zullen ambtenaren het financiële plaatje dan nog een keer narekenen. De echte doorrekening door het CPB, dat uitrekent wat de economische gevolgen zullen zijn van de plannen, volgt pas later.
Vooralsnog houden betrokkenend nog altijd vast aan de planning dat het regeerakkoord aankomende vrijdag 30 januari wordt gepresenteerd. Daarna heeft de ploeg nog drie weken om de door hen gewenste bewindspersonen te laten screenen door de inlichtingendienst AIVD. Bij sommigen is dat al gebeurd, bijvoorbeeld omdat ze nu al bewindspersoon zijn.
Het ligt in de lijn der verwachting dat niet alleen Jetten plaatsneemt in het kabinet (als premier), maar dat ook Yesilgöz graag een plekje inneemt in de ministerraad. Bontenbal gaat waarschijnlijk niet mee naar het kabinet; hij zou liever als fractievoorzitter in de Tweede Kamer willen blijven zitten.
Als het verdelen van de posten en de selectie van bewindspersonen allemaal soepel verloopt, zal het nieuwe kabinet op maandag 23 februari geïnstalleerd worden en op het bordes staan. Betrokkenen benadrukken echter dat dit een hele strakke planning is en dat niets zeker is tot het zo ver is.
Maar voor het zo ver is zullen de drie partijleiders aankomende dagen dus eerst nog de puntjes op de i moeten zetten. De drie politici wilden zondagavond niet zeggen wat op dit moment nog het springende punt is. ‘Je wil wel nog even elkaars nieren proeven in deze laatste fase van de formatie, om er gewoon een goed akkoord uit te kunnen slepen’, wilde Jetten er eerder dit weekeinde alleen over kwijt.
Ook Yesilgöz liet niet veel los over de huidige onderhandelpunten. ‘Het zijn verschillende onderwerpen waar we nog echt op zitten te puzzelen om op één lijn te komen. Zoals het hoort in een eindfase van een onderhandeling, komen de moeilijke dingen – die je natuurlijk even parkeert, even uitzoekt – wel steeds terug.’
Achter de schermen is al een tijdje te horen dat het vooral veel tijd kost om de zogenaamde ‘financiële plaat’ te leggen. Dat is de begroting die achter alle plannen schuilgaat. Extra geld voor bijvoorbeeld Defensie, moet ergens anders vandaan komen; dat kan bijvoorbeeld door te bezuinigen op de zorg of door belastingen te verhogen. Dossiers die op het eerste oog niets met elkaar te maken hebben, raken op deze manier allemaal met elkaar vervlochten.
Volgens betrokkenen is de kans groot dat het trio aankomende dagen nog tot in de late uurtjes – en misschien zelfs ’s nachts – door zal onderhandelen om er onderling op inhoud en financiën echt helemaal uit te komen. In het verleden is vaker gebleken dat partijleiders onder hoge druk alsnog tot een compromis kunnen komen op dossiers die daarvoor muurvast zaten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant