is techredacteur van de Volkskrant, gespecialiseerd in de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.
Met het door narcisme en eigenbelang gedreven schoolpleingedrag van Trump klinkt de roep in Europa om digitale soevereiniteit luider dan ooit. Europa moet op eigen benen leren staan en zijn eigen digitale ‘stack’ ontwikkelen, van software en diensten tot chips en chipmachines.
Dat is een stuk lastiger dan sommige opiniemakers ons willen doen laten geloven. ‘Ook Google gaat in de ban. Er zijn genoeg alternatieven zoals Qwant (Frankrijk), Ecosia (Duitsland), Mojeek (VK) en Startpage (Nederland)’, las ik bijvoorbeeld in mijn eigen krant.
Was het maar zo simpel. Google maakt meer dan een zoekmachine. De werklaptop van DPG waarop ik deze column tik, zit vol met Google-software, van Google Docs tot AI-assistent Gemini. Overheden, scholen, universiteiten? Ook allemaal Microsoft en Google.
Nog zo’n weerbarstig dossier: sociale media. Goedbedoelde alternatieven genoeg, zoals BlueSky en het sympathieke, maar hoogdrempelige Mastodon, maar deze netwerken zijn nog altijd veel kleiner dan de deepfake-pornosite die voorheen bekendstond als Twitter.
Het afgelopen weekend, toen Trumps mentale meltdown over het mislopen van de Nobelprijs zich in volle omvang manifesteerde via zijn plannen voor een Groenland-inname, uitten ook Nederlandse politici hun verontwaardiging over de Amerikanen. Europa moet sterk zijn, Europa moet zich niet laten chanteren door bully-Trump; u kent het verhaal.
Ze doen dat op het giftige platform X en journalisten schrijven dat braaf op, óók als dezelfde boodschap ook elders is te zien. Gelukkig zijn er ook politici die de daad bij het woord voegen en X daadwerkelijk verlaten. Een van hen is Europarlementariër Alexandra Geese (De Groenen).
Geese riep deze week de Europese Commissie op om ‘dringend actie te ondernemen’ en Europese socialemediaplatformen te ontwikkelen. Aanleiding voor haar oproep is het recente Grok-schandaal, waarbij X werd overspoeld met door AI gegenereerde beelden, van vrouwen en kinderen in een seksuele context.
‘Europeanen verdienen veiligere digitale ruimtes en echte alternatieven voor Amerikaanse platforms’, aldus Geese. Ik las het op LinkedIn, eigendom van Microsoft. Toegegeven: Geese zette haar oproep ook op het decentrale Mastodon, maar de aanwezigheid van haar oproep op LinkedIn wringt toch.
Het publiek zal nooit overstappen naar Mastodon of andere non-bigtech zolang politici hun boodschap ook op X of LinkedIn blijven verkondigen en journalisten hiernaar blijven verwijzen.
Ondertussen zit X-concurrent Threads flink in de lift: het netwerk heeft voor het eerst meer mobiele gebruikers dan X. Ook al is Threads eigendom van Meta, dit is toch een beetje goed nieuws: Threads is in zijn opzet opener dan bijvoorbeeld X en is ook onderdeel van de zogenoemde Fediverse, waarvan Mastodon de bekendste uiting is.
De toekomst van sociale media ligt misschien ook in kleinere, maar kwalitatief hoogstaandere netwerken. Twee – nota bene – Amerikaanse techjournalisten gaven deze week het goede voorbeeld met de introductie van een eigen Mastodon-server, waar de luisteraars van hun populaire podcast Hard Fork zich kunnen aanmelden.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant columns