Vakbond voor Dieren De Vakbond voor Dieren beschouwt zichzelf als stem van de 90 miljoen kippen, 10 miljoen varkens en 3,7 miljoen runderen in Nederland. Zaterdag was het eerste congres. „Eerst lachen ze je uit, uiteindelijk nemen ze je serieus.”
Het eerste congres van de Vakbond voor Dieren werd gehouden in Bussum zaterdag. Het thema is: ethiek in de veehouderij. Op de foto Bernice Bovenkerk.
Op het eerste congres van de Vakbond voor Dieren zijn geen dieren aanwezig. Logisch ook, want met dieren kun je niet praten. „Behalve Leonie dan”, zegt dierethicus Bernice Bovenkerk van de Wageningen Universiteit tijdens haar lezing. Achter in de zaal gaat een hand omhoog. Leonie Cornips knikt. „Leonie heeft ooit een koe horen zeggen: ‘waar is mijn kalf?’”, zegt Bovenkerk.
Voor de aanwezigen die (nog) geen gesprekken met dieren kunnen voeren, is er een alternatief: een cursus Chicks in Dialogue, bedoeld om de ‘empathiespier’ voor je ‘zusterkippen’ te trainen. Theatermaker Lindertje Mans — roze blouse, twee knotjes — demonstreert een van de veertig ‘kakelfrases’ die een kip volgens haar beheerst. „Het is dus echt: bok-bok-bok-bekááá”, zegt ze, waarna de zaal gehoorzaam meedoet.
Bezoekers op het congres voor de Vakbond voor Dieren.
Maar dieren een stem geven is wel degelijk een serieus onderwerp. Het is ook de reden dat Marjolein de Rooij, die zich al twintig jaar inzet voor dierenrechten, in 2023 de Vakbond voor Dieren oprichtte. Om haar hals hangt een gouden ketting met een kip als hanger. „Door het een vakbond te noemen”, zegt ze, „verander je het denkkader. Dan zijn dieren niet alleen slachtoffers, maar actoren met een stem.” Volgens De Rooij is het „de grootste vakbond ter wereld”: in Nederland zijn 90 miljoen kippen, 10 miljoen varkens en 3,7 miljoen runderen. Voor hen zouden, vindt ze, arbeidsrechten moeten gelden. Dieren leveren immers arbeid — en de wetenschap is inmiddels ver genoeg om te weten wat dieren willen, stelt zij. Zoals koeien die zelf bepalen wanneer ze binnen of buiten willen zijn.
Het uiteindelijke doel van De Rooij is een plek aan tafel bij de Sociaal-Economische Raad om dieren te vertegenwoordigen — of om op zijn minst de vakbond „te presenteren als een club waarmee te praten valt”, zegt De Rooij. Het is „toch vreemd”, vindt ze, dat de veehouderij zelf bepaalt hoe het er aan toegaat. „Aan Albert Heijn wordt ook niet gevraagd wat zij een goed minimumloon vinden. Maar als het over de veehouderij gaat, mag de sector bepalen.”
Het congres wordt gehouden in Bussum, in de ‘circulaire ontmoetingsplek’ De Groene Afslag, een gebouw dat van buiten oogt als een bunker en van binnen doet denken aan een vrije school: houten deuren, zachtgekleurde muren, overal planten en afbeeldingen van natuur. Naar schatting zijn er ongeveer 120 bezoekers en zestien sprekers, onder wie Leonie Cornips die onderzoek doet naar taalcultuur en dierentaal.
De dagvoorzitter opent het congres maar niet voordat ook de dieren een plek hebben gekregen. Op een tafel voor in de zaal verschijnen borden met afbeeldingen van een kip, een varken en een koe. Dat oogst applaus. „Zo zijn ze er toch een beetje bij”, zegt de voorzitter, voordat ze „moeilijke gesprekken” aankondigt. „Misschien verschillen we vandaag sterk van mening”, zegt ze tegen een zaal vol vertegenwoordigers van de Dierenbescherming, Wakker Dier en de Partij voor de Dieren. Op shirts en tassen prijken schapen, hanen en vogels.
Bezoekers op het congres voor de Vakbond voor Dieren.
Een van de aanwezigen is Koen van Pelt (26), die zich inzet voor de rechten van vissen. Tijdens zijn studie maritieme techniek in Delft raakte hij na het lezen van een boek van de Australische filosoof Peter Singer overtuigd van het nut van effectief altruïsme: je leven zo inrichten dat je zoveel mogelijk goed doet. In Londen ontmoette hij gelijkgestemden in een hub voor effectief altruïsten en ontdekte hij dat het behoorlijk slecht gesteld is met het welzijn van vissen in Azië. Samen met een Vietnamese partner begon hij een start-up, hij probeert vissen het leven te redden door onder meer boeren te helpen de waterkwaliteit te meten.
Ook Nick Boshuijer (36) mag op het podium een praatje houden. Hij groeide op in een kalverhouderij in Twente, maar is nu veganist. Die omslag begon met een ‘knuffelkalf’, genaamd Liesje, dat later door zijn vader naar de slacht werd gebracht. „Ik keek haar in de ogen en zag dat ze een individu was”, zegt hij. Het zette hem aan het denken over de industrie. Boshuijer maakte er uiteindelijk een documentaire over — een keuze waardoor hij in onmin raakte met zijn geboorteplaats. „Oude schoolvrienden plaatsen nog steeds berichten over mij op sociale media dat ik niet spoor en dat ik moet worden omvergereden en zo”, zegt hij. Ook zijn vader vond dat hij als veganist „maar beter in de stad kon gaan wonen”.
In de pauze zeggen de aanwezigen in Bussum het jammer te vinden dat het congres vooral mensen uit dezelfde bubbel trekt —op een paar sprekers en aanwezigen na, zoals een biologische veehouder die vindt dat dieren wel productiemiddelen zijn, en iemand van zuivelbedrijf Campina na. Terwijl er peren bij de koffie worden gegeten, vertellen ze dat ze tegelijk inspiratie en steun halen uit elkaars verhalen. „Juist als je spreekt voor de eigen parochie, inspireer je mensen”, zegt Koen van Pelt.
„En misschien vertelt iemand hier straks over deze bijeenkomst aan iemand buiten de bubbel”, vult Boshuijer aan. „Dan verspreidt het zich alsnog.”
De Rooij noemt de dag „enorm nuttig”. Ze neemt het voor lief dat mensen de Vakbond voor Dieren misschien niet gelijk begrijpen. Volgens haar zal het net gaan als met de Partij voor de Dieren, ze was betrokken bij de oprichting daarvan: „Eerst lachen ze je uit, dan negeren ze je — en uiteindelijk nemen ze je serieus.”
Biologische varkenshouder Ruben Exterkate en de ‘vegan boerenzoon’ Wouter Waayer.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC