Hoewel het Iraanse regime met bruut geweld de angel uit de protesten heeft gehaald, klinkt vanuit de Verenigde Staten nog steeds dreigende taal. De Amerikaanse president Trump heeft nog niet militair ingegrepen, maar nu wel de marine naar de regio gestuurd. Wat is de situatie nu?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Welk dreigement heeft Trump geuit richting Iran?
‘We houden Iran in de gaten’, waarschuwde president Donald Trump donderdagavond aan boord van Air Force One, op weg naar huis van het World Economic Forum in Davos. ‘We sturen een grote vloot die kant op en we zullen zien wat er gebeurt.’ Hij voegde daar nog aan toe de ‘armada’ liever niet te hoeven inzetten tegen het Iraanse regime.
Details over de troepenopbouw heeft Trump niet gegeven. Bronnen van The New York Times hebben gezegd dat het Pentagon afgelopen week het vliegdekschip USS Abraham Lincoln, een van de grootste oorlogsschepen van de Amerikaanse marine, vanuit de Zuid-Chinese Zee naar het Midden-Oosten heeft gestuurd. Ergens de komende dagen zou het schip moeten aankomen, samen met verschillende torpedobootjagers met geleide raketten.
Trump heeft sinds het uitbreken van de grote protesten tegen het streng-islamitische bewind in Iran eind vorig jaar meermaals gedreigd met militair ingrijpen. ‘Hulp is onderweg’, beloofde hij de demonstranten vorige week. Van bombardementen, zoals tijdens de 12-daagse oorlog tussen Israël en Iran vorig jaar, is het nog niet gekomen. Wel kondigden de VS vrijdag nieuwe sancties aan, die onder meer zijn gericht tegen schepen waarmee Iran olie vervoert.
De Iraanse bevolking is boos, moe, verdrietig, wanhopig, gedeprimeerd en in rouw, vertellen burgers aan correspondent Rob Vreeken. De enige hoop is gevestigd op de VS. ‘We voeren geen eerlijk gevecht, we vechten met woorden tegen vuurwapens. Alleen Amerika kan iets doen.’
Hoe reageert het Iraanse regime op de Amerikaanse troepenopbouw?
Wat voor aanval de VS ook zou uitvoeren, Iran zal die beschouwen als een ‘totale oorlog’ tegen het land. ‘We zullen zo hard mogelijk terugslaan’, luidde de boodschap van een anonieme hooggeplaatste Iraanse functionaris tegenover persbureau Reuters. Hoewel de functionaris aangaf te hopen dat de militaire opbouw van de VS niet is bedoeld voor een daadwerkelijke confrontatie, zei hij dat de Iraanse strijdkrachten zijn voorbereid op ‘het slechtst denkbare scenario’.
De Iraanse generaal Ali Abdollahi Aliabadi heeft bovendien gezegd dat elke aanval op het land alle Amerikaanse militaire bases tot doelwit zou maken. Het zou onder meer kunnen gaan om de luchtmachtbasis Al Udeid in Qatar, de grootste basis van de VS in het Midden-Oosten.
KLM heeft vrijdag laten weten voorlopig niet meer naar het Midden-Oosten te vliegen vanwege ‘de geopolitieke situatie’. Uit voorzorg mijdt de luchtvaartmaatschappij voorlopig het luchtruim van Irak, Iran, Israël en ‘diverse landen in de Golfregio’. Een specifieke aanleiding heeft KLM niet gegeven. Het Duitse Lufthansa maakte deze week ook al bekend niet meer over Iran en Irak te vliegen. Air France en British Airways hebben vluchten naar Dubai geannuleerd.
Waarom heeft Trump, ondanks de dreigementen, nog niet ingegrepen?
Trump heeft tweemaal een rode lijn geformuleerd richting de machthebbers in Iran. Nadat het Iraanse regime een eerdere waarschuwing had genegeerd over het schieten op demonstranten, zei de president dat hij ‘krachtig zou optreden’ als demonstranten zouden worden geëxecuteerd. Het Witte Huis heeft eerder gezegd dat Iran na Amerikaanse druk 800 geplande executies had geschrapt, maar Teheran ontkent dat daar überhaupt sprake van zou zijn geweest.
Het uitblijven van militaire actie heeft volgens bronnen van The Washington Post te maken met het risico op bredere regionale destabilisatie. Anders dan in Venezuela, zou een militaire operatie tegen Iran niet snel afgehandeld kunnen worden. Zowel Israël als andere Arabische landen hebben volgens Amerikaanse media Trump gevraagd zich niet militair te laten gelden.
Wat is er op dit moment bekend over het dodental bij de protesten?
Het in de VS gevestigde Human Rights Activists News Agency (HRANA) meldde vrijdag dat het aantal doden dat het heeft kunnen verifiëren is opgelopen tot vijfduizend. Onder hen ook 43 kinderen. Ruim 26 duizend mensen zijn door de autoriteiten vastgezet.
Door de aanhoudende internetblokkade van het regime is het moeilijk om de situatie in Iran goed in kaart te brengen. Iraanse artsen die zijn geraadpleegd door de Britse krant The Sunday Times zeggen dat het dodental door het hardhandige optreden van het regime beduidend hoger is dan tot nu toe wordt geschat. Zij spreken over minstens 16.500 doden en nog eens 330 duizend gewonden.
Het geweld tegen demonstranten in Iran van de voorbije weken is het dodelijkste sinds het einde van de Revolutie in 1979, concludeerde een VN-verkenningsmissie die onderzoek doet naar de neergeslagen protesten. De protesten die in ruim 200 steden waren uitgebroken, zijn onder druk van het brute optreden van het regime inmiddels geluwd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant