De Britse regering heeft het wetsvoorstel voor het overdragen van de Chagos-eilanden aan Mauritius tijdelijk ingetrokken. Dit besluit komt nadat Donald Trump het plan een ‘enorme stommiteit’ noemde. Op het grootste eiland van de archipel bevindt zich de Brits-Amerikaanse luchtmachtbasis Diego Garcia.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
Maandag zouden in het Hogerhuis de laatste stemmingen hebben plaatsgevonden over het plan om de eilanden in de Indische Oceaan te overhandigen aan Mauritius. Hoewel er veel bezwaren leven in de Britse Eerste Kamer kunnen de ongekozen Lords en Ladies een wet normaal gesproken niet tegenhouden, maar slechts aanpassen. De regering had gehoopt dat koning Charles in de loop van komende week zijn handtekening onder de omstreden overdracht van het Britse overzeese territorium zou gaan zetten.
De regering-Starmer was vastbesloten om een (niet-bindende) uitspraak te volgen van het Internationale Gerechtshof waarin is bepaald dat de eigendomsrechten van de eilanden toebehoren aan Mauritius. Vervolgens, zo luidde het plan, zouden de Britten Diego Garcia een eeuw lang gaan pachten van Mauritius, een deal die de Britse belastingbetaler zo’n 35 miljard pond zou gaan kosten. Er leefde felle kritiek op dit plan vanuit conservatieve hoek en ook vanuit de Chagossiaanse diaspora in het Verenigd Koninkrijk.
Het was uiteindelijk Donald Trump die een bom zou leggen onder de Chagos-overeenkomst. Een half jaar geleden leek de Amerikaanse president geen bezwaren te hebben, maar tijdens de top in Davos koppelde hij de Chagos-kwestie aan zijn Groenland-eisen. Hij beweerde dat het pact met Mauritius de veiligheid van de Diego Garcia-basis in gevaar brengt, net zoals het Deense eigendom van Groenland in zijn ogen een veiligheidsrisico is. Dit was een bittere tegenvaller voor de Labour-regering in Londen.
De overeenkomst met Mauritius, dat in 1968 onafhankelijk is geworden van het Verenigd Koninkrijk, lijkt ook haaks te staan op een verdrag dat de Britten zestig jaar geleden met de Amerikanen sloten. Daarin was het Britse eigendom van de eilanden vastgelegd. De luchtmachtbasis was indertijd aangelegd in verband met de Koude Oorlog en het Sovjet-gevaar. Nu wordt het gezien als een cruciale plek tegen Chinese expansie. Beijing toont een grote interesse in de Indische Oceaan en heeft in Mauritius een bondgenoot.
Onduidelijk is wat er nu gaat gebeuren met het wetsvoorstel. Starmer heeft aangegeven dat het zeker niet van tafel is. De Britten waren eind vorig jaar met de Amerikanen in gesprek over het actualiseren van het genoemde verdrag, maar nu het Witte Huis van gedachten lijkt te zijn veranderd, is het de vraag of die gesprekken tot resultaat gaat leiden. Londen hoopt dat de Davos-episode slechts een oprisping is van Trump. De Amerikaanse president noemde het Verenigd Koninkrijk sarcastisch een ‘zogenaamd “briljante” NAVO-bondgenoot’.
De relatie tussen beide landen verzuurt snel. Dinsdag had Starmer voor irritatie gezorgd in Washington door plannen voor een Chinese ‘superambassade’ in Londen goed te keuren. Vrijdag reageerde Starmer nijdig op de opmerking van Trump over de Navo-missie in Afghanistan. Hij zei dat de Britten ‘enkele troepen’ naar Afghanistan hadden gestuurd en dat deze ‘een beetje op afstand waren gebleven, een beetje buiten de frontlinie’. Starmer noemde de opmerkingen ‘beledigend en ronduit afschuwelijk’. In Afghanistan sneuvelden 457 Britse militairen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant