Sociale media TikTok maakte donderdag bekend dat het een deal heeft afgerond waardoor het populaire platform toegankelijk blijft in de VS. Daarmee is een verbod op de van oorsprong Chinese app afgewend. De Amerikaanse joint venture die TikTok overneemt, bestaat voor een groot deel uit bondgenoten van Trump.
De Amerikaanse president Trump kondigt een groot project voor AI-infrastructuur aan in het bijzijn van Oracle-baas Larry Ellison (tweede van links) en OpenAI-baas Sam Altman (geheel rechts), 21 januari 2025.
De jarenlange strijd tussen de Verenigde Staten en China om het populaire socialemediaplatform TikTok is beslecht. Het bedrijf maakte donderdag bekend dat het een deal heeft afgerond waardoor de app voor korte video’s, die 170 miljoen Amerikaanse gebruikers heeft, in de VS kan blijven opereren. Het platform zou in januari 2025 in de VS worden verboden als de Chinese eigenaar, ByteDance, er niet in slaagde om zijn Amerikaanse activiteiten aan Amerikaanse investeerders te verkopen. Maar president Trump heeft de invoering van het verbod herhaaldelijk uitgesteld om een Amerikaanse overname mogelijk te maken.
Het is een complete draai van Trump, die in 2020 juist een van de drijvende krachten was achter een verbod op TikTok. Hij vaardigde toen een presidentieel decreet uit om de app te verbieden omdat die een bedreiging zou vormen voor de nationale veiligheid door de gegevens van Amerikaanse gebruikers te stelen en hun propaganda voor te schotelen. Hoewel het decreet werd geblokkeerd door een rechter, werden Trumps zorgen over TikTok door veel politici gedeeld. Begin 2025 besloot een overgrote meerderheid van de Democraten en Republikeinen in het Congres de app alsnog te verbieden.
Een jaar later heeft TikTok dus een deal gesloten met Amerikaanse investeerders om het verbod af te wenden. Het bedrijf kondigde donderdag een Amerikaanse joint venture aan, die een Amerikaanse versie van de app zal bestieren „onder vastgestelde waarborgen die de nationale veiligheid beschermen door middel van uitgebreide gegevensbescherming, algoritmebeveiliging, en contentmoderatie”. Trump vierde de deal met een bericht op sociale media: „Ik ben zo blij dat ik heb kunnen helpen TikTok te redden! Het zal nu in handen zijn van een groep geweldige Amerikaanse patriotten en investeerders.”
Volgens de Amerikaanse wet mogen investeerders uit „vijandige landen”, zoals China, niet meer dan 20 procent van TikTok bezitten. ByteDance verlaagt zijn aandeel in de Amerikaanse versie van de app daarom naar 19,9 procent. Het softwarebedrijf Oracle en de investeringsmaatschappij Silver Lake, beide Amerikaans, krijgen elk 15 procent van de aandelen, evenals MGX, een staatsinvesteringsfonds uit de Verenigde Arabische Emiraten. De resterende 35 procent van TikTok komt in handen van een groep bedrijven waarvan verschillende worden geleid door bondgenoten en donoren van Trump.
Een grote rol in de nieuwe, Amerikaanse joint venture is weggelegd voor Oracle. De Amerikaanse data worden in de VS opgeslagen door deze cloudcomputinggigant, die ook het algoritme van TikTok zal trainen om buitenlandse manipulatie te voorkomen. Het algoritme wordt gezien als het waardevolste onderdeel van het bedrijf omdat het zeer gevoelig is voor de voorkeuren van gebruikers. ByteDance weigerde aanvankelijk zijn succesformule af te staan, waarin het werd gesteund door de Chinese overheid. Maar uiteindelijk gaf Beijing ByteDance toestemming om het algoritme te leasen aan de Amerikaanse joint venture.
Critici waarschuwen dat het gevaar voor de Amerikaanse nationale veiligheid hiermee evenwel niet is afgewend. Want ByteDance blijft nauw betrokken bij het bedrijf. Allereerst maakt Shou Zi Chew, de wereldwijde baas van TikTok en een vroege investeerder in ByteDance, deel uit van het zevenkoppige bestuur van de joint venture. Daarnaast zegt TikTok dat een afdeling van ByteDance de advertentietak en webshop zal blijven beheren. Dit staat haaks op de wettelijke eis dat TikTok elke operationele relatie met het Chinese bedrijf moet verbreken. Een groot deel van de hardware blijft dus in Chinese handen.
Maar daar maakt Trump zich niet zo druk om. Hij vindt het belangrijker om te kunnen zeggen dat hij TikTok heeft gered. De app was aanvankelijk vooral populair onder jongeren. Maar naarmate meer volwassenen TikTok gingen gebruiken, was er allengs minder steun voor een verbod. Trump zegt zelf van mening te zijn veranderd doordat hij de app ging gebruiken na aansporing van zijn zoon Barron. Hij schrijft zijn verkiezingszege mede toe aan TikTok. „Ik won de jongerenstem met 36 procent”, zei Trump, ongefundeerd. „[De vermoorde influencer] Charlie Kirk zal beamen dat TikTok daarbij geholpen heeft.”
Bovendien is de Amerikaanse overname van TikTok een buitenkansje voor de bondgenoten van de president. De kopers betalen ongeveer 14 miljard dollar voor de Amerikaanse activiteiten van het bedrijf, zei vicepresident JD Vance in september. Onderzoeksbureau eMarketer becijferde dat dit overeenkomt met ongeveer één jaar aan advertentie-inkomsten van TikTok in de VS. De nieuwe joint venture moet weliswaar 20 procent van zijn omzet afstaan aan ByteDance, in ruil voor gebruik van het algoritme. Maar dan nog hebben de nieuwe eigenaren een van de populairste sociale media voor een prikkie overgenomen.
Politieke overwegingen lijken ook een rol te spelen. Want de joint venture bestaat voor een groot deel uit bondgenoten van Trump. Met Oracle krijgt TikTok een beheerder waarvan de eigenaar, Larry Ellison, een vriend is van de president. Zijn bedrijf kan nu mede bepalen wat TikTok-gebruikers te zien krijgen. Ellisons zoon David, de baas van Paramount Skydance, laat de nieuwszender CBS sinds de overname van vorig jaar al een meer Trumpgezinde en pro-Israëlische koers varen. Larry Ellison is de grootste particuliere donor van het Israëlische leger. En nu Israël publieke steun verliest in de VS, ziet premier Netanyahu TikTok als „het belangrijkste wapen” in de strijd om de controle over het narratief.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC