Defensie-expert Ko Colijn voorziet Nederlanders al vijftig jaar van duiding bij gewapende conflicten. Dit keer bespreekt hij de zin en vooral onzin van het Amerikaanse streven in Groenland te willen inlijven.
De vrije wereld haalt opgelucht adem nu de Amerikaanse president Donald Trump een beetje gas heeft teruggenomen in zijn poging om Groenland eventueel met geweld in te nemen.
Bij het World Economic Forum in Davos zei de president dat er zelfs een raamwerk voor een deal over het eiland klaarligt, al dan niet dankzij een nieuwe poging van Mark Rutte om Trump te paaien. De secretaris-generaal van de NAVO lijkt die rol maar wat graag op zich te nemen.
Het is waarschijnlijker dat de dreigende taal vanuit Parijs, Rome en zelfs Berlijn over de inzet van de Europese 'handelsbazooka' effect heeft gehad. Net als dalende beurskoersen als gevolg van Trumps dreigementen om Groenland met geweld in te nemen.
Volgens The New York Times hebben NAVO-lidstaten een compromis besproken waarbij Denemarken de Amerikanen soevereiniteit verleent over kleine stukjes land in Groenland waar de VS militaire bases zou kunnen bouwen. Een (vermoedelijk Britse) diplomaat zou daarbij de vergelijking hebben gemaakt met Cyprus, waar het Verenigd Koninkrijk juridisch eigenaar is van twee stukken grondgebied.
De wens van Trump om Groenland in te lijven is echter nog niet van tafel. En Rutte is zwijgzaam over de details van het compromis. Het enige wat de NAVO-chef erover kwijt wilde, is dat de soevereiniteit van Denemarken (en Groenland) niet ter sprake is gekomen tijdens zijn ontmoeting met Trump en dat er "nog veel werk" te doen was.
Maar het enige wat Rutte had hoeven doen, is de president op een oud verdrag wijzen. Trump kletst op meerdere punten namelijk uit zijn nek. Onder meer over de noodzaak om Groenland in te lijven. In 1951 hebben Denemarken en de VS een verdrag gesloten dat Washington alle vrijheid geeft om Groenland te gebruiken voor zijn nationale veiligheid.
Op 6 augustus 2004 is een aanvullende samenwerkingsovereenkomst gesloten tussen Denemarken, Groenland en de VS. Daarin staat letterlijk dat Thule - de voormalige Amerikaanse luchtmachtbasis waar nu de Pituffik Space Base is gevestigd - het enige verdedigingsgebied op Groenland is. En dat dit sinds 1955 een NAVO-aangelegenheid is. Om precies te zijn: er is sinds dat jaar een NATO Status of Forces Agreement.
Bij de ondertekening in 2004 zei de toenmalige Amerikaanse minister van Defensie Colin Powell dat de VS de Denen en Groenlanders netjes zou inlichten als Washington iets aan Thule zou willen veranderen. De VS heeft daar een radar voor raketverdediging en daarom waren uitbreidingsplannen niet nodig, ging Powell destijds verder.
Wat de Amerikanen op die basis doen, leggen we in onderstaande video uit.
We weten ook dat Trump vasthoudt aan zijn standpunt dat Groenland nodig is voor de Golden Dome, het 175 miljard dollar (149 miljard euro) kostende raket- en luchtverdedigingssysteem dat de president wil laten bouwen. Dit systeem moet vanuit Groenland inkomende raketten en andere dreigingen tegenhouden.
Volgens Rutte kan de NAVO (dus niet alleen de VS) vanuit Groenland voor bescherming tegen land-, zee- en luchtwapens zorgen. Dreigingen vanuit de ruimte noemde hij niet. En dat is nu juist waar het bij de Golden Dome om draait, ervan uitgaande dat het systeem ooit succesvol online komt.
Het is prima mogelijk om de 'ogen' van de bestaande radar in Thule te moderniseren, desnoods met een kleine uitbreiding. Maar volgens experts zou zo'n radar net zo goed in Alaska kunnen staan.
Naast een radar voor detectie zouden zogenoemde interceptors (afweerraketten) een onderdeel van de Golden Dome kunnen zijn, maar dan vanuit de ruimte. Daarmee doet de ruimte haar intrede als vierde gevechtsdomein, naast het land, de zee en het luchtruim.
Voor afweer vanuit de ruimte heeft de VS Groenland niet nodig. Sterker nog, als er ooit al afweerraketten op het eiland stonden, dan zijn ze door de VS in de vorige eeuw weggehaald.
Source: Nu.nl algemeen