Europese leiders hebben verrast, maar mild gereageerd op de harde kritiek van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Die zei in Davos dat Europa steviger moet optreden tegen Moskou.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
‘Europa discussieert graag over de toekomst, maar schrikt ervoor terug om vandaag actie te ondernemen’, aldus Zelensky, die zijn toespraak op het World Economic Forum tot verbazing van wereldleiders gebruikte om Europa flink op de korrel te nemen.
Hij hekelde onder meer het uitblijven van het aanpakken van olietankers van de Russische ‘schaduwvloot’ en de berechting van president Vladimir Poetin, evenals de Europese verdediging van Groenland.
‘In plaats van een echte wereldmacht te worden, blijft Europa een prachtig maar gefragmenteerd mozaïek van kleine en middelgrote mogendheden’, aldus Zelensky, kort na een onderhoud met de Amerikaanse president Donald Trump, die zich ook voortdurend zeer kritisch uitlaat over Europa en de Navo. ‘Europa lijkt de weg kwijt te zijn.’ Zelensky wees onder meer op het besluit eerder deze maand om een kleine militaire verkenningsmissie naar Groenland te sturen.
Zelensky: ‘Europa moet weten hoe het zichzelf moet verdedigen. En als je veertien of veertig soldaten naar Groenland stuurt, waar is dat dan voor? Welke boodschap geef je daarmee af? Welke boodschap is dat aan Poetin, aan China?’ Ook bekritiseerde hij de Europese aanpak van veiligheidskwesties, met name het vertrouwen op de Navo.
‘Europa vertrouwt er tegenwoordig alleen nog maar op dat de Navo zal ingrijpen als er gevaar dreigt’, aldus Zelensky. ‘Maar niemand heeft het bondgenootschap ooit echt in actie gezien. Als Poetin besluit Litouwen in te nemen of Polen aan te vallen, wie zal er dan reageren?’
Hij hekelde de trage besluitvorming in Europa. Zelensky: ‘Europese leiders keren zich maar al te vaak tegen elkaar, in plaats van samen op te treden om Rusland te stoppen.’
Europese leiders deden na de toespraak van Zelensky, die al bijna vier jaar een land in oorlog leidt, sterk hun best om hem niet te bekritiseren. Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie wees op de grote financiële en militaire steun van Europa aan Kyiv. Omdat Trump de Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne flink heeft verminderd, is Oekraïne nu vooral aangewezen op de Europese landen.
‘Daden spreken luider dan woorden’, benadrukte Von der Leyen. ‘Wij zijn de grootste financiële donor, met meer dan 193 miljard euro aan steun in de afgelopen vier jaar. En de Europese Raad heeft onlangs beslist om daar de komende twee jaar nog 90 miljard aan toe te voegen. De cijfers spreken voor zich en ons persoonlijk engagement spreekt voor zich.’
Voorzitter Antonio Costa van de Europese Raad wees op de talloze pogingen van de EU om een einde te maken aan de oorlog. ‘En dat zullen we ook blijven doen’, betoogde Costa. Zelensky vindt echter dat Europese landen op een aantal terreinen meer kunnen doen om het Rusland moeilijker te maken de oorlog vol te houden.
Zo wees hij op het in beslag nemen door de VS van olietankers, waaronder een Russisch schip, die de olie-export van Venezuela draaiende willen houden. ‘Waarom kan president Trump tankers van de schaduwvloot tegenhouden en de olietoevoer stopzetten, maar Europa niet?’, zo vroeg de Oekraïense president zich af.
Volgens hem is het ook in Europa’s belang dat de Russische olietankers worden aangehouden. Zelensky: ‘Russische olie wordt vlak langs de Europese kust vervoerd. Die olie financiert de oorlog tegen Oekraïne; die olie draagt bij aan de destabilisatie van Europa. Dus de aanvoer van Russische olie moet worden gestopt, de olie in beslag genomen en verkocht ten behoeve van Europa. Waarom niet? Als Poetin geen geld heeft, is er geen oorlog meer voor Europa.’
Tot grote tevredenheid van Zelensky kwam Frankrijk donderdag in actie tegen een Russische olietanker die deel zou uitmaken van de schaduwvloot. De Franse marine onderschepte en enterde het schip, de Grinch, in het westelijk deel van de Middellandse Zee.
Het zou varen onder de vlag van de Comoren om internationale sancties te ontwijken. De Britse marine volgde vrijdag een Russische olietanker in het Kanaal die werd bijgestaan door een schip van de Russische marine. De Britten traden echter niet op.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant