is chef-buitenland van de Volkskrant. Hiervoor schreef ze over Afrika, migratie en ontwikkelingssamenwerking.
De Vredesraad van de Amerikaanse president Trump lijkt een vehikel om met gelijkgestemden de wereldorde naar zijn hand te zetten.
In het Zwitserse Davos werd donderdag de omstreden Vredesraad van Donald Trump gelanceerd. Onder een fonkelnieuw logo van een globe met de Verenigde Staten in het centrum, geflankeerd door olijftakken, ondertekenden de vertegenwoordigers van zo’n twintig landen onder toeziend oog van een glunderende Trump het manifest.
Na de onstuimige sessie over Groenland woensdag tijdens het World Economic Forum werd Davos zo opnieuw het podium waarop de Amerikaanse president de nieuwe wereldorde toont zoals hij die voor ogen heeft. Dat is een ordening waarin Trump, en Trump alleen, de regels bepaalt.
Zeker zestig landen ontvingen een uitnodiging voor zijn Vredesraad. Waar veel landen, waaronder de meeste Europese lidstaten, aarzelden, hapten andere autocraten zoals de Argentijnse president Javier Milei, de Belarussische president Aleksander Loekasjenko en de Hongaarse premier Viktor Orbán gretig toe.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Onder de ondertekenaars bevonden zich verder – behalve islamitische landen die al langer betrokken zijn bij het vredesproces zoals Egypte, Turkije en Qatar – ook landen die mogelijk vooral uit zijn op een goede relatie met de wispelturige Amerikaanse president zoals Pakistan, Vietnam, Saoedi-Arabië, Kazachstan of Azerbeidzjan.
De Vredesraad, die aanvankelijk werd bedacht om toe te zien op de uitvoering van de tweede fase van stabilisatie en wederopbouw in het vredesbestand voor Gaza, dreigt nu een geheel andere wending te krijgen. Een plekje in Trumps Vredesraad kan zo een manier worden om te ontsnappen aan torenhoge handelstarieven of andere strafmaatregelen of om mee te profiteren van de economische kansen in de regio. Veelzeggend en onheilspellend is de optie om een permanente plek in de Vredesraad te ‘kopen’ voor 1 miljard dollar.
Trumps schoonzoon Jared Kushner maakte er na de plechtigheid geen geheim van dat hij Gaza vooral ziet als een vastgoedproject met geweldige kansen voor zowel de ontwikkeling van huizen in onder meer ‘Nieuw Gaza’ als een welvarende toeristische kuststrook. Het bewerkstelligen van permanente vrede, te bereiken door het militair terugdringen van Israël en het ontwapenen van Hamas, is voor hem eerder een voorwaarde om investeerders aan te trekken dan doel om het leven van de Palestijnen te verlichten.
In de ontwerptekst komt Gaza überhaupt nauwelijks voor en wordt de Vredesraad bovendien gepresenteerd als een bredere internationale organisatie die ook in ‘andere conflictgebieden stabiliteit’ kan brengen. Daarmee lijkt de Raad, zoals critici vooraf al vreesden, zichzelf niet alleen te presenteren als een alternatief voor de Verenigde Naties maar ook direct hun gezag te ondermijnen.
De Vredesraad heeft immers van de VN Veiligheidsraad een tweejarig mandaat gekregen om het twintigpuntenplan van Trump voor Gaza tot uitvoering te brengen. Hiertoe is een aantal uitvoerende en toeziende raden opgericht om de beoogde demilitarisering, bestuurlijke transitie en wederopbouw in Gaza in goede banen te leiden. Een breder mandaat van de VN is er niet.
Maar terwijl het echte werk in Gaza nog moet beginnen en het humanitaire leed van de Palestijnen vergeten lijkt, kijkt Trumps Vredesraad dus al verder vooruit. De Vredesraad dreigt hiermee niets anders dan een gevaarlijk vehikel te worden voor Trump om met gelijkgestemden de wereld in te richten naar zijn wens. De oude wereldorde lijkt daarmee inderdaad definitief voorbij, zoals de Canadese premier Mark Carney in Davos constateerde.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant